Mức giá xăng cao kỷ lục đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến giá cả hàng hóa, đặc biệt là chi phí vận tải. Các tài xế taxi công nghệ, những người bị tác động trực tiếp đến thu nhập, đang rủ nhau tắt ứng dụng và tìm cách khác để làm việc.
Sau đợt điều chỉnh giá ngày 1/6, giá xăng dầu trong nước đã đạt đỉnh mới, với xăng E5RON92 ở mức 30.239 đồng/lít, xăng RON95-III ở mức 31.573 đồng/lít, dầu diesel 26.390 đồng/lít, và dầu hỏa 25.340 đồng/lít.

Các tài xế taxi đang bỏ ứng dụng, chia sẻ cuốc xe thông qua các nhóm Zalo và Zoom. Ảnh minh họa.
Trước mức tăng giá chóng mặt của xăng dầu, theo tài xế Nguyễn Cường (Hà Nội), khi làm việc với các ứng dụng taxi công nghệ, họ không có thời gian nghỉ ngơi và thu nhập giảm mỗi khi giá xăng tăng.
Trước đây, anh có thể kiếm được 2 triệu đồng mỗi ngày nếu chạy đều. Nhưng từ khi giá xăng lên tới 30 nghìn đồng/lít, thu nhập của anh Cường giảm một nửa, chỉ còn 800 nghìn - 1 triệu đồng mỗi ngày.
Anh Cường chia sẻ: 'Khi làm việc qua ứng dụng, tài xế không được từ chối các chuyến đã được phân công, nếu không sẽ bị đánh giá tiêu cực, dẫn đến giảm cơ hội nhận cuốc xe vào ngày hôm sau. Có ngày, tôi phải chờ mãi mới có chuyến, và đôi khi phải chạy tới 3 km chỉ để đón khách cho cuốc xe trị giá 27 nghìn đồng.'
Nhờ bạn bè giới thiệu, anh Cường đã tìm được giải pháp là tham gia vào các hội nhóm chia sẻ và ghép đơn hàng.
Theo cách làm này, khách hàng có nhu cầu di chuyển hoặc giao hàng sẽ đăng thông tin trên các hội nhóm Facebook thay vì mở ứng dụng. Tài xế có thể lựa chọn cuốc xe phù hợp với hành trình của mình để thương lượng giá. Giá mỗi chuyến thường dựa trên số kilomet của hành trình. Nhờ vậy, tài xế có thể ghép nhiều cuốc xe cùng lúc và nhận toàn bộ tiền thu được từ chuyến đi.
Trước sự biến động của dịch bệnh và giá xăng tăng, từ đầu tháng 3 đến nay, các hãng xe công nghệ như Grab, Be, và Baemin đã tăng giá cước ở nhiều tỉnh thành để bù đắp chi phí vận hành và tăng thu nhập cho tài xế. Sự điều chỉnh này đã khiến nhiều khách hàng từ chối sử dụng dịch vụ xe công nghệ, dẫn đến lượng khách giảm mạnh và các tài xế công nghệ gặp nhiều khó khăn.
Khi tài xế công nghệ chuyển sang dùng các hội nhóm trên mạng xã hội để chia sẻ cuốc xe, một số khách hàng tỏ ra lo ngại về các vấn đề như thái độ phục vụ, cách tính giá tiền, và các rủi ro khác có thể xảy ra giữa tài xế và khách hàng.
Anh Phạm Tuấn, một tài xế xe công nghệ tại Hà Nội, giải thích: 'Các hội nhóm chia sẻ đơn thường liên kết với nhóm chat trên ứng dụng Zalo, gọi là 'zoom'. Mỗi zoom có người quản lý và điều phối đơn. Tài xế muốn tham gia vào các zoom này phải nộp giấy tờ tùy thân (Căn cước công dân, Giấy phép lái xe, Đăng ký xe,...) và tuân thủ các quy tắc ứng xử chung.
Nếu tài xế vi phạm hoặc bị khách hàng phàn nàn, họ sẽ bị xử phạt theo mức độ. Trong trường hợp nghiêm trọng, tài xế có thể bị cấm hoạt động. Các quản lý của các zoom liên kết với nhau, nên nếu bị cấm ở một zoom, tài xế cũng sẽ bị cấm ở tất cả các zoom khác.'
Bên cạnh việc nhận và chia sẻ cuốc xe, các tài xế trong các zoom còn tự nguyện đóng góp vào một quỹ chung để hỗ trợ và thăm hỏi khi có ai đó trong nhóm gặp sự cố hoặc khó khăn.
Anh Cường nói: 'Chạy kiểu này thì nếu có va chạm hay sự cố, không ai được công ty hỗ trợ như khi chạy bằng app, nên các thành viên trong zoom luôn sẵn sàng giúp đỡ nhau. Ngoài việc đóng quỹ, nếu ai gặp sự cố trên đường thì sẽ có những tài xế khác tới hỗ trợ ngay lập tức.'
'Chạy theo kiểu 'tự làm tự hưởng' thế này, tôi vừa đảm bảo được sức khỏe vừa giữ được thu nhập. Chạy bằng app vừa không có thời gian nghỉ ngơi, mà mỗi cuốc xe còn phải chia lại 33% phí cho công ty, tôi không biết đến bao giờ mới trả hết khoản mua xe', anh Tuấn chia sẻ.
Thực tế, sau 2 năm dịch bệnh, tài xế công nghệ đang gặp những khó khăn mới như vắng khách, xăng tăng giá, khiến nhiều người trong số họ phải chuyển nghề để mưu sinh.
Trước khi có dịch, nghề tài xế công nghệ được coi là có thu nhập tương đối cao so với mức thu nhập bình quân của người lao động. Trong những thời điểm cao điểm, thu nhập của các tài xế có thể gấp ba đến bốn lần, đạt từ 10 triệu đến 30 triệu đồng mỗi tháng.
Tuy nhiên, từ khi dịch bệnh xảy ra, mọi thứ đã thay đổi. Trong thời gian giãn cách xã hội, các tài xế công nghệ hầu như không được hoạt động. Khi được mở cửa trở lại, họ lại phải đối mặt với tình trạng vắng khách do giá xăng tăng và cước dịch vụ tăng theo, khiến nhiều người không còn ưa chuộng dịch vụ xe công nghệ như trước.
Trên một số nhóm mạng xã hội, đã xuất hiện việc các tài xế công nghệ tại Hà Nội và TP.HCM kêu gọi đồng nghiệp tắt ứng dụng và ngừng đón khách để tạo áp lực buộc các công ty xe công nghệ phải giảm mức chiết khấu mà tài xế phải đóng.
