Giấc mơ thống trị của các thương hiệu xe điện ngoại bị phá vỡ tại Trung Quốc: Người dân không để ý vì họ chỉ quan tâm đến hàng 'made in China', nhiều nhất cũng chỉ chú ý đến Tesla của Elon Musk

Các ông lớn như General Motors hay Volkswagen, đều đang tụt lại so với các đối thủ địa phương trong thị trường xe điện EV đang bùng nổ tại Trung Quốc.

Nếu các nhà sản xuất ô tô toàn cầu kỳ vọng có thể mở rộng sự thống trị của mình trong kỷ nguyên xe điện tại Trung Quốc, có lẽ họ đã lầm. 

Thực tế, các ông lớn như General Motors hay Volkswagen đều đang tụt hậu so với các đối thủ địa phương trong thị trường xe điện EV đang bùng nổ tại Trung Quốc, quốc gia này đã đẩy mạnh đầu tư cho sự phát triển của xe điện và xe tự hành. 

NGƯỜI TRUNG QUỐC KHÔNG QUAN TÂM ĐẾN HÀNG NGOẠI

Đối với Tianna Cheng, một nhân viên văn phòng tại thành phố Bắc Kinh, điều khiến cô băn khoăn trước khi mua chiếc xe điện Xpeng crossover trị giá 180.000 nhân dân tệ (hơn 600 triệu đồng) là Xpeng, BYD hay Nio tốt hơn. Các hãng xe nước ngoài tuyệt nhiên không có trong dự tính của người phụ nữ này. 

'Nếu tôi mua một chiếc ô tô chạy xăng, tôi có thể sẽ cân nhắc đến các thương hiệu nước ngoài', Cheng nói. 'Thế nhưng khi tôi muốn mua một chiếc EV, thì ngoài Tesla, có rất ít thương hiệu nước ngoài áp dụng đúng cách công nghệ thông minh tiên tiến’’. 

Doanh số bán xe điện đang tăng trên thị trường ô tô của Trung Quốc, được thúc đẩy bởi nhu cầu từ người tiêu dùng như Cheng.

Trong 4 tháng đầu năm 2022, số lượng xe mới sử dụng năng lượng tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, chiếm 23% thị phần ô tô Trung Quốc.

Trong danh sách 10 nhà sản xuất hàng đầu về xe năng lượng mới, không có thương hiệu nước ngoài nào, ngoại trừ Tesla của Mỹ.

BYD đã bán được 390.000 xe điện trong năm nay, nhiều gấp 3 lần so với số lượng xe Tesla được bán tại Trung Quốc.

'Các thương hiệu nước ngoài không phản ánh cuộc sống và phong cách của tôi', Cheng nói.

Thực tế, các thương hiệu ô tô toàn cầu đã thống trị thị trường Trung Quốc từ những năm 1990, với 60-70% thị phần. Bốn tháng đầu năm 2022, con số này giảm xuống còn 52%, và rồi đến tháng 5, là 43%.

Giám đốc điều hành Nissan, ông Makoto Uchida, dự báo rằng một số thương hiệu ô tô truyền thống có thể sẽ biến mất trong 3-5 năm tới tại Trung Quốc đại lục.

Trong khi đó, các thương hiệu địa phương đang dần trở nên mạnh mẽ hơn. Chất lượng của các loại xe điện 'made in China' đang được cải thiện nhanh chóng.

Giám đốc Nissan chi nhánh Trung Quốc, ông Uchida, nhấn mạnh rằng các nhà sản xuất ô tô cần phải nhanh nhạy trong việc thiết kế, phát triển và tung ra các mẫu xe mới để không bị tụt lại phía sau.

Nỗ lực xoay chuyển tình thế

Theo ông Bill Russo, các thương hiệu toàn cầu cần nhanh chóng thích nghi với tình hình mới tại Trung Quốc, nơi họ chỉ kiểm soát chưa đến 20% thị phần.

'Các thương hiệu Trung Quốc bắt đầu tham gia cuộc đua vào thị trường xe điện. Người tiêu dùng mong muốn sở hữu những chiếc xe thông minh, trong khi các nhà sản xuất ô tô truyền thống gặp khó khăn trong việc tăng tốc độ', ông Russo nói. 'Tôi nghĩ đây là một sự thay đổi cần thiết trong công nghệ cao. Các công ty ô tô truyền thống dường như đang ở ngoài cuộc chơi'.

Cùng với các dòng xe của General Motors (GM), như Buick, Chevrolet và Cadillac, Tập đoàn Volkswagen, gồm Volkswagen, Audi, Bentley, Lamborghini, Porsche và Skoda, đã dẫn đầu thị trường trong 2 thập kỷ. Hai tập đoàn toàn cầu này chiếm lĩnh thị trường với tỷ lệ lần lượt là 13% và 12% tại Trung Quốc đại lục hồi năm ngoái, theo LMC Automotive.

General Motors (GM) ở Detroit (Mỹ) cũng có 44% cổ phần trong liên doanh ô tô SAIC-GM-Wuling Auto (SGMW) tại Trung Quốc. Hiện, hãng này đang tập trung vào thu hút nhóm khách hàng trẻ tuổi ở các thành phố lớn trước đây chưa thích mẫu xe của hãng.

Theo Reuters, GM đã công bố kế hoạch chi hơn 35 tỷ USD cho các dự án toàn cầu với hơn 30 mẫu xe điện mới, trong đó có hơn 20 mẫu sẽ ra mắt tại thị trường Trung Quốc. Hãng cũng sẽ ra mắt mẫu xe SUV Cadillac Lyriq chạy hoàn toàn bằng điện.

Sau khi Lyriq được ra mắt, GM cũng lên kế hoạch tung ra thị trường mẫu xe SUV Buick chạy điện và dòng crossover EV nhỏ gọn vào đầu năm nay. Doanh số của Buick giảm 32% trong 5 năm qua xuống chỉ còn 828.600 xe vào năm 2021, trong khi Chevrolet giảm hơn một nửa xuống còn 269.000 xe, theo LMC Automotive.

Theo Reuters, vào năm 2025, GM đặt mục tiêu nâng sản lượng xe điện EV mỗi năm tại Trung Quốc lên 1 triệu chiếc. Nhu cầu cho các mẫu xe điện gia đình, như Velite của Buick và Menlo của Chevrolet, đều tăng mạnh trong năm 2021 và 3 tháng đầu năm nay. Các công nghệ thông minh, như hỗ trợ tự lái trên đường cao tốc, an ninh mạng và cập nhật phần mềm qua mạng không dây, đang dần được tích hợp.

Volkswagen, khổng lồ của ngành công nghiệp ô tô, quyết tâm không thể bỏ lỡ cơ hội khi đầu tư mạnh mẽ khoảng 55 tỷ USD cho việc phát triển xe điện trên toàn cầu trong thời gian đến năm 2026. Mặc dù vào đầu năm ngoái, hãng này đã chính thức giới thiệu mẫu xe điện ID thế hệ mới tại Trung Quốc, nhưng doanh số bán hàng không đạt được như mong đợi. Volkswagen đặt mục tiêu bán được từ 160.000 đến 200.000 chiếc trong năm nay, mặc dù tính đến thời điểm này, họ chỉ mới bán được 33.300 chiếc xe ID.

Tuy nhiên, theo thông tin từ Reuters, thị trường chính của các thương hiệu xe hơi nước ngoài vẫn tập trung chủ yếu vào Mỹ và châu Âu, dẫn đến việc các nhà sản xuất thường chú trọng vào hiệu suất và độ bền của xe. Điều này có vẻ không phản ánh đúng với điều kiện giao thông ở Trung Quốc, nơi mà tình trạng tắc nghẽn chiếm phần lớn và người dân thường không thể lái xe với tốc độ cao hơn 60 km/h trong hầu hết các ngày trong tuần.

Do người tiêu dùng tại lục địa Á châu ưa chuộng các loại xe thông minh, Volkswagen đang tập trung đầu tư mạnh mẽ vào hoạt động Nghiên cứu và Phát triển, đặc biệt là các phần mềm ứng dụng trên xe.

'Chiến lược của chúng tôi là làm thế nào để đạt được các mục tiêu tham vọng tại Trung Quốc và trở thành nhà lãnh đạo thị trường xe điện vào năm 2030. Volkswagen hy vọng có thể giữ vững vị thế số 1 tại Trung Quốc trong tương lai', một đại diện của hãng xe Đức cho biết.

Mặc dù có ý định cao cả như vậy, nhưng các thương hiệu như Volkswagen vẫn đối mặt với những thách thức lớn trên thị trường này, khi phải 'thuyết phục' những người tiêu dùng như cô Cheng, một công việc không hề dễ dàng. Thêm vào đó, sự hiện diện của Tesla quá lớn, làm cho việc cạnh tranh với bất kỳ thương hiệu xe điện nước ngoài nào trong tương lai gần trở nên khó khăn hơn.