Giải bài tập Bài 12: Cơ cấu hệ thống của chính phủ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong sách Giáo dục Kinh tế và Pháp luật lớp 10 giúp học sinh lớp 10 có thêm gợi ý để trả lời các câu hỏi và làm bài tập từ trang 71 đến trang 79.
Giải Bài 12 về cơ cấu hệ thống của chính phủ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ trang 71 đến trang 79 sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về tổ chức của bộ máy nhà nước ở Việt Nam. Ngoài ra, còn có tài liệu gợi ý, so sánh kết quả làm bài để rèn luyện và kiểm tra kiến thức.
1. Giới thiệu về cơ cấu hệ thống của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Câu hỏi trang 71: Em hãy vẽ sơ đồ cơ cấu hệ thống của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Gợi ý cho đáp án
(*) Sơ đồ tham khảo:
Sơ đồ tổ chức của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Câu hỏi trang 72
a) Hãy nêu những đặc điểm nào của bộ máy nhà nước được thể hiện trong thông tin 1 và 2?
b) Dựa trên thông tin 3, hãy chỉ ra những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước.
Gợi ý cho đáp án
Yêu cầu a) Đặc điểm của bộ máy nhà nước được thể hiện trong thông tin 1 và 2 là:
- Toàn bộ quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.
- Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước thông qua cơ chế dân chủ trực tiếp.
- Các cơ quan nhà nước và cán bộ công nhân viên phải tôn trọng, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát từ nhân dân.
- Quyền lực nhà nước được thể hiện thông qua sự thống nhất.
Yêu cầu b)
- Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước qua thông tin 3 là:
+ Nguyên tắc pháp luật xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân.
+ Nguyên tắc tập trung dân chủ, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật.
+ Nguyên tắc lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với nhà nước và xã hội.
2. Quốc hội của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Câu hỏi trang 73
- Em hãy trình bày Quốc hội được thành lập như thế nào và vai trò của nó trong bộ máy nhà nước?
Từ thông tin trên, em hãy nêu chức năng của Quốc hội.
Gợi ý cho đáp án
Yêu cầu 1. Quốc hội là cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân, là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Yêu cầu 2. Chức năng của Quốc hội:
- Thực hiện quyền lập hiến và lập pháp.
- Quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
- Có quyền giám sát cao nhất đối với hoạt động của Nhà nước.
Câu hỏi trang 74
a) Hãy mô tả và vẽ sơ đồ cơ cấu tổ chức của Quốc hội.
b) Quốc hội hoạt động như thế nào?
Gợi ý cho đáp án
Yêu cầu a) Mô tả sơ đồ tổ chức của Quốc hội:

Yêu cầu b)
- Quốc hội thành lập các cơ quan chuyên môn để thực hiện chức năng của mình.
- Họp công khai định kỳ mỗi năm 2 lần để thảo luận và ban hành Hiến pháp và các sửa đổi, ban hành và sửa đổi luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.
3. Chủ tịch nước của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Câu hỏi trang 75
a) Vị trí của Chủ tịch nước trong bộ máy nhà nước là như thế nào?
b) Hãy đề cập một số nhiệm vụ và quyền hạn của Chủ tịch nước.
Gợi ý cho đáp án
Yêu cầu a) Chủ tịch nước là người đứng đầu của Nhà nước, đại diện cho nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong và ngoài nước, lãnh đạo lực lượng vũ trang nhân dân.
Yêu cầu b) Một số nhiệm vụ và quyền hạn của Chủ tịch nước:
- Công bố Hiến pháp và luật pháp.
- Đề xuất Quốc hội bầu, miễn nhiệm, hoặc sa thải Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
- Quyết định việc trao tặng huân chương và các giải thưởng của Nhà nước.
- Quyết định về thăng cấp, bổ nhiệm, hoặc giảm cấp bậc cho quân hàm tướng, chuẩn đô đốc, phó đô đốc, đô đốc hải quân, v.v.
4. Chính phủ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Câu hỏi trang 76
a) Hãy mô tả vị trí và chức năng của Chính phủ trong bộ máy Nhà nước.
b) Theo em, những cơ quan nào có quyền giám sát hoạt động của Chính phủ?
Gợi ý cho đáp án
Yêu cầu a)
- Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và là cơ quan thực hiện quyền lực của Quốc hội.
- Chính phủ có nhiệm vụ thực hiện quyền hành pháp.
Yêu cầu b) Các cơ quan có quyền giám sát hoạt động của Chính phủ là Quốc hội, Ủy ban thường vụ của Quốc hội và Chủ tịch nước.
Câu hỏi trang 76
Nêu các ví dụ cụ thể về hoạt động của Chính phủ.
Gợi ý cho đáp án
Các ví dụ cụ thể về hoạt động của Chính phủ
- Vào ngày 15/2/2022, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ký quyết định thành lập Tổ công tác triển khai Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ về những nhiệm vụ và giải pháp chính để cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
- Sáng ngày 15/2, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng chủ trì cuộc họp để thảo luận về kế hoạch mở cửa lại hoạt động du lịch trong bối cảnh thích ứng an toàn và linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19, đồng thời kết hợp với các biện pháp phục hồi kinh tế - xã hội.
5. Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân
Câu hỏi trang 77
a) Hãy mô tả vị trí và chức năng của Tòa án nhân dân trong bộ máy nhà nước.
b) Theo em, Tòa án nhân dân được tổ chức thành những cấp bậc nào?
Gợi ý cho đáp án
Yêu cầu a)
- Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
- Tòa án nhân dân thực hiện quyền lực tư pháp.
Yêu cầu b) Tòa án nhân dân bao gồm Tòa án nhân dân tối cao và các Tòa án cấp dưới do luật pháp quy định.
Câu hỏi trang 78
a) Mô tả vị trí và chức năng của Viện Kiểm sát nhân dân trong bộ máy nhà nước.
b) Phân biệt nhiệm vụ của Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân.
Gợi ý cho đáp án
Yêu cầu a) Viện Kiểm sát nhân dân là cơ quan thực hiện quyền công tố, kiểm sát các hoạt động của hệ thống tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Yêu cầu b)
- Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử, thực hiện quyền lực tư pháp.
- Viện Kiểm sát nhân dân thực hiện quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tư pháp.
6. Phê phán và đấu tranh chống lại những hành vi xâm phạm vào an ninh quốc gia
Câu hỏi trang 78
a) Em có ý kiến gì về hành vi của những đối tượng trên?
b) Nếu em ở vị trí của bạn hoặc người thân của những trường hợp trong thông tin trên, em sẽ hành động như thế nào?
Gợi ý đáp án
Yêu cầu a) Các đối tượng trên đã có hành vi sai trái, lan truyền thông tin chống phá nhà nước và thông tin không đúng sự thật về chính phủ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Yêu cầu b) Nếu là người thân hoặc bạn của những trường hợp đó, em sẽ khuyên họ nên biết lựa chọn thông tin, phân biệt thông tin đúng và sai, và tìm hiểu kỹ lưỡng trước khi chia sẻ bất kỳ thông tin nào trên mạng xã hội, đặc biệt là những thông tin liên quan đến nhà nước.
