Nối từng từ dưới đây để tạo thành câu. Sử dụng gạch chéo để tách chủ ngữ và vị ngữ trong mỗi câu của đoạn văn sau. Dựa vào tranh, hãy viết câu với các loại vị ngữ đã cho. Viết 2-3 câu kể về một vị anh hùng của dân tộc và sử dụng gạch chéo để tách chủ ngữ và vị ngữ trong mỗi câu. Tìm ra chủ ngữ và vị ngữ của mỗi câu dưới đây và xác định loại của chúng. Khám phá thêm về nguồn gốc hoặc văn hóa, tập quán của các dân tộc Việt Nam.
Thực hành từ và câu
Câu hỏi 1:
Bài toán:
Sắp xếp các từ ngữ sau để tạo thành câu.

Cách giải:
Hãy đọc kỹ các từ ngữ và xếp chúng thành câu có ý nghĩa.
Giải thích chi tiết:

Câu số 2
Sử dụng gạch chéo để phân tách chủ ngữ và vị ngữ trong mỗi câu của đoạn văn sau:
Lý Thường Kiệt là một danh tướng lừng danh của Việt Nam thế kỉ XI. Ông nổi tiếng với chiến công đánh bại quân xâm lược nhà Tống. Theo truyền thống, ông cũng được cho là tác giả của bài thơ Sông núi nước Nam, được coi là tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam.
Cách giải:
Hãy đọc kỹ đoạn văn và xác định chủ ngữ, vị ngữ.
Giải thích chi tiết:
Lý Thường Kiệt/ là danh tướng lừng danh của Việt Nam thế kỉ XI. Tên tuổi của ông/ liên quan đến chiến thắng chống lại quân đội của nhà Tống. Theo truyền thống, ông/ cũng được cho là tác giả của bài thơ Sông núi nước Nam, được coi là tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam.
Câu số 3
Dựa vào hình vẽ, hãy tạo câu với các loại vị ngữ sau:
|
a. Vị ngữ nêu hoạt động, trạng thái |
|
|
b. Vị ngữ nêu đặc điểm |
|
|
c. Vị ngữ giới thiệu, nhận xét |
|

Cách giải:
Hãy quan sát tranh và tạo câu theo yêu cầu.
Giải thích chi tiết:
|
a. Vị ngữ nêu hoạt động, trạng thái |
Các chú bộ đội đang hành quân. |
|
b. Vị ngữ nêu đặc điểm |
Các chú bộ đội rất vui vẻ. |
|
c. Vị ngữ giới thiệu, nhận xét |
Họ là những người lính Cụ Hồ. |
Câu 4
Viết 2 – 3 câu về một nhân vật anh hùng dân tộc và sử dụng gạch chéo để phân tách chủ ngữ và vị ngữ của mỗi câu.
Phương pháp giải:
Xây dựng câu và phân loại chủ ngữ, vị ngữ.
Lời giải chi tiết:
Chủ tịch Hồ Chí Minh/ là người dẫn dắt phong trào độc lập của Việt Nam thời Pháp thuộc. Ông/ là người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, mở đường cho sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa độc lập. Nhờ sự lãnh đạo của ông, dân tộc Việt Nam/ đã giành chiến thắng trong cuộc chiến chống lại quân xâm lược Nhật, Pháp và Mỹ.
Câu 5
Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu dưới đây và xác định kiểu loại của chúng.
|
Câu |
Chủ ngữ (người/vật/ hiện tượng) |
Vị ngữ (hoạt động, trạng thái/ đặc điểm/giới thiệu, nhận xét) |
|
M: Chú mèo mướp nhà em đang nằm sưởi nắng. |
Chú mèo mướp nhà em (vật) |
đang nằm sưởi nắng (hoạt động) |
|
a. Gió thổi rì rào. |
|
|
|
b. Mẹ của Hùng là bác sĩ. |
|
|
|
c. Tôi cao và gầy. |
|
|
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các câu để xác định chủ ngữ, vị ngữ và xác định kiểu loại của chúng theo bảng.
Lời giải chi tiết:
|
Câu |
Chủ ngữ (người/vật/ hiện tượng) |
Vị ngữ (hoạt động, trạng thái/ đặc điểm/giới thiệu, nhận xét) |
|
M: Chú mèo mướp nhà em đang nằm sưởi nắng. |
Chú mèo mướp nhà em (vật) |
đang nằm sưởi nắng (hoạt động) |
|
a. Gió thổi rì rào. |
Gió (hiện tượng) |
Thổi rì rào (trạng thái) |
|
b. Mẹ của Hùng là bác sĩ. |
Mẹ của Hùng (người) |
Là bác sĩ (giới thiệu) |
|
c. Tôi cao và gầy. |
Tôi |
Cao và gầy (đặc điểm) |
Viết
Đề bài: Viết bài kể về câu chuyện về một nhân vật lịch sử mà em đã đọc, đã nghe.
Câu 1:
Đề bài:
Chuẩn bị.
- Em chọn câu chuyện nào?
- Câu chuyện có mở đầu, diễn biến và kết thúc ra sao?
+ Mở đầu:
+ Diễn biến:
+ Kết thúc:
- Nhân vật lịch sử có đóng góp gì cho đất nước?
- Em có cảm nghĩ như thế nào về nhân vật và về câu chuyện?
Phương pháp giải:
Chọn câu chuyện về một nhân vật lịch sử, kể lại diễn biến và phản ánh cảm xúc của mình.
Lời giải chi tiết:
- Câu chuyện kể về anh Kim Đồng.
- Mở đầu: Một lần, sau khi hoàn thành nhiệm vụ dẫn cán bộ vào căn cứ, Kim Đồng trên đường trở về nhà, nghe thấy tiếng động lạ từ trong rừng.
- Diễn biến:
+ Kim Đồng kêu Cao Sơn tìm cách báo động cho các cán bộ trong xóm biết.
+ Quan sát xong, Kim Đồng thấy bọn lính lợi dụng sương mù phục kích trên đường vào xóm và im lặng đợi bắt người.
+ Kim Đồng bảo Cao Sơn lùi về phía sau, chạy về báo cáo.
+ Chờ cho bạn đi rồi, Kim Đồng nhìn kỹ địa hình, để chạy qua suối, lên phía rừng. Điều đó khiến bọn lính phải nổ súng hoặc kêu lên. Chúng sẽ bị lộ.
+ Thực sự, khi thấy bóng người chạy, bọn giặc nổ đạn và hô: “Đứng lại!”. Kim Đồng không dừng lại. Giặc bắn theo.
- Kết thúc: Anh Kim Đồng đã hy sinh anh dũng. Đó là sáng sớm ngày 15 tháng 02 năm 1943.
- Nhân vật lịch sử có đóng góp: Tiếng súng báo động ấy khiến các cán bộ trong xóm tránh thoát lên rừng. Tuy nhiên, Kim Đồng đã bị đạn trúng và hy sinh tại chỗ, ngay bờ suối Lê-nin.
- Cảm nghĩ của em: Em rất ngưỡng mộ Kim Đồng. Anh đã làm gương cho cách mạng bằng cách hy sinh bảo vệ cán bộ cách mạng. Sự hy sinh đó là nguồn động viên quan trọng cho nhiều người khác trong Đội viên Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
Câu 2
Lập dàn ý.
|
Mở bài |
|
|
Thân bài |
|
|
Kết bài |
|
Phương pháp giải:
Em dựa vào phần chuẩn bị ở bài tập 1 và tiến hành lập dàn ý dựa vào gợi ý:
|
Mở bài |
Chọn cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp. |
|
Thân bài |
- Kể các sự việc chính theo diễn biến của câu chuyện. - Chú ý làm nổi bật suy nghĩ, hành động,.... của nhân vật lịch sử. |
|
Kết bài |
Chọn cách kết bài mở rộng hoặc không mở rộng. |
Lời giải chi tiết:
Bài tham khảo:
|
Mở bài |
Để có một đất nước không có chiến tranh, bộ đội và các chiến sĩ, các vị anh hùng của dân tộc đã phải đổ máu để dành lại tự do. Trong những người chiến sĩ dũng cảm đó, có trẻ nhỏ, có thiếu niên, có người trưởng thành. Và một trong những người anh hùng nhỏ tuổi mà em rất ngưỡng mộ, đó là anh Kim Đồng. |
|
Thân bài |
+ Một lần, sau khi làm nhiệm vụ dẫn cán bộ vào căn cứ, Kim Đồng đang trên đường trở về nhà thì nghe có tiếng động lạ ở trong rừng. Kim Đồng liền rủ Cao Sơn tìm cách báo động cho các anh cán bộ đang ở trong xóm biết. Sau khi quan sát, Kim Đồng đã nhìn thấy bọn lính đang lợi dụng sương mù phục kích trên đường vào xóm và im lặng đợi bắt người. Kim Đồng bảo Cao Sơn lùi về phía sau, chạy về báo cáo. Đợi cho bạn đi rồi, Kim Đồng ngắm kĩ địa hình, để chạy vọt qua suối, lên phía rừng. Như vậy, bọn lính sẽ phải nổ súng hoặc kêu lên. Chúng nó sẽ bị lộ. Quả nhiên, thấy có bóng người chạy, bọn giặc lên đạn và hô: “Đứng lại!”. Kim Đồng không dừng chân. Giặc bắn theo. + Nhờ tiếng súng báo động ấy, các đồng chí cán bộ ở gần đó tránh thoát lên rừng. Song, Kim Đồng đã bị trúng đạn và anh dũng hy sinh tại chỗ, ngay bờ suối Lê-nin. Hôm ấy là sáng sớm ngày 15 tháng 02 năm 1943. + Em rất ngưỡng mộ anh Kim Đồng. Anh đã nêu lên một tấm gương vì cách mạng quên mình, hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ cách mạng. Sự hy sinh đó là tấm gương sáng chói mở đầu cho nhiều gương cao quí khác trong đội ngũ Đội viên Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. |
|
Kết bài |
Anh Kim Đồng xứng đáng là một người anh hùng. Một người chết cho đân tộc, đã dâng cả đời mình để cứu lấy sự hoà bình, ấm no. Anh sẽ luôn sống mãi trong tâm trí của mỗi người theo năm tháng không bao giờ phai. |
Vận dụng
Tìm đọc thêm về nguồn gốc hoặc phong tục, tập quán của các dân tộc Việt Nam.
- Tên câu chuyện: ...
- Câu chuyện kể về điều gì liên quan đến phong tục, tập quán,... của các dân tộc Việt Nam?
Phương pháp giải:
Tìm đọc thêm về nguồn gốc hoặc phong tục, tập quán của các dân tộc Việt Nam qua sách báo, internet,...
Lời giải chi tiết:
- Tên câu chuyện: Sự tích câu nêu ngày Tết
- Câu chuyện nói về sự tích của phong tục treo cây nêu vào dịp Tết của các dân tộc Việt Nam. Từ câu chuyện này, chúng ta có thể thấy cây nêu ngày tết không chỉ được sử dụng để trừ ma quỷ, loại bỏ điềm xui trong năm cũ mà còn để thờ cúng Thần linh, tổ tiên như một biểu tượng của việc ghi nhớ nguồn gốc của mình.
