
Câu 1
Câu 1 (trang 31, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Dòng nào dưới đây phản ánh chính xác đề tài của văn bản Ai đã đặt tên cho dòng sông?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản trong sách giáo khoa, tóm tắt nội dung và xác định được đề tài của văn bản, từ đó lựa chọn câu trả lời đúng nhất.
Lời giải chi tiết:
Văn bản Ai đã đặt tên cho dòng sông? tập trung vào vẻ đẹp lãng mạn và hoang sơ của con sông Hương ở Huế
→ Câu trả lời đúng: A. Sông Hương ở Huế
Câu 2
Câu 2 (trang 31, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Thông tin nào sau đây cho biết điểm độc đáo của sông Hương so với các dòng sông đẹp khác?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản, tìm thông tin về điểm độc đáo của sông Hương so với các dòng sông đẹp khác, từ đó chọn câu trả lời đúng nhất.
Lời giải chi tiết:
Trong văn bản, tác giả đã chỉ ra điểm độc đáo của sông Hương so với các dòng sông đẹp khác: “Trong những dòng sông đẹp mà tôi từng nghe đến ở các quốc gia, có vẻ chỉ có sông Hương là thuộc về một thành phố duy nhất”
→ Câu trả lời đúng: D. Sông Hương là một trong những dòng sông đẹp hiếm hoi ở các quốc gia, chỉ thuộc về một thành phố duy nhất.
Câu 3
Câu 3 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Ở thượng nguồn, vẻ đẹp của sông Hương được so sánh với hình ảnh nào sau đây?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, tìm hiểu đoạn tác giả mô tả vẻ đẹp của sông Hương ở thượng nguồn để chọn câu trả lời phù hợp nhất.
Lời giải chi tiết:
Trong văn bản, tác giả đã so sánh vẻ đẹp của sông Hương ở thượng nguồn với hình ảnh của một cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại
→ Câu trả lời đúng: B. Cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại
Câu 4
Câu 4 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Sông Hương trong sách địa dư của Nguyễn Trãi được biết đến với cái tên là:
Phương pháp giải:
Dựa vào hiểu biết cá nhân cùng với nội dung văn bản để tìm ra tên mà Nguyễn Trãi đã đặt cho sông Hương.
Lời giải chi tiết:
→ Đáp án chính xác: C. Linh Giang.
Câu 5
Câu 5 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Theo tác giả, vẻ đẹp yên bình của sông Hương được thể hiện rõ nhất ở đoạn nào?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, tập trung vào từ khóa của câu hỏi để tìm ra câu trả lời chính xác nhất.
Lời giải chi tiết:
Theo tác giả, vẻ đẹp yên bình của sông Hương được thể hiện rõ nhất ở đoạn: “Từ chỗ đường bộ đi vào Huế, dọc bờ kênh Vĩnh Nơi, người ta nhìn về bên kia sông, trời xanh rợp mây trắng. Lúc đó, sông Hương bỗng trở thành một bức tranh đẹp tuyệt vời, nhuộm màu ước mơ, thanh bình, trầm lặng, êm đềm”
→ Đáp án chính xác: B. Đoạn mô tả về sông Hương từ chỗ đường bộ đi vào Huế, dọc bờ kênh Vĩnh Nơi
Câu 6
Câu 6 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Nhận định nào sau đây không phù hợp khi nói về văn bản Ai đã đặt tên cho dòng sông?
Phương pháp giải:
Phân tích từng phát biểu trong câu trả lời, sử dụng kiến thức từ văn bản để tìm ra nhận định không phù hợp.
Lời giải chi tiết:
→ Đáp án chính xác: D. Phong cách văn viết lối biện sắc sảo kết hợp với sự hài hước.
Chọn đáp án này bởi vì trong văn bản được mô tả bằng ngôn ngữ trầm mặc, nhẹ nhàng, cảm động, mê hoặc trước vẻ đẹp của thiên nhiên quê hương.
Câu 7
Câu 7 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Ngôn ngữ của văn bản Ai đã đặt tên cho dòng sông? có điểm gì đặc biệt? Hãy dẫn ra một số đoạn văn để minh chứng cho điều đó.
Phương pháp giải:
Xác định các đặc điểm ngôn ngữ đặc biệt của văn bản, trích dẫn các đoạn văn để chứng minh điểm đó.
Lời giải chi tiết:
Đặc điểm nổi bật của văn bản tùy bút là ngôn ngữ giàu cảm xúc và hình ảnh. Trong văn bản, điều này được thể hiện qua các đoạn văn sau:
- “Nơi cuối cùng của sông Hương, nơi mà thuyền như là đã gặp vua, là đã gặp tướng quân, là đã gặp sứ giả”
- “Sông Hương đã trở thành một đoàn tàu phượt, với những lời hát về chuyến đi vào lòng đất, về sự đau đớn của cuộc sống, về tình yêu, về cái chết, về cuộc đời, về biển cả, về mặt trời, về con người…”
- “Sông Hương, cái dòng sông đã ăn một nửa của cuộc đời, đã ăn một nửa của trái tim mình, đã ăn một nửa của cái tôi và cái ta…”
Câu 8
Câu 8 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Qua việc miêu tả hình tượng sông Hương, nhà văn thể hiện tình yêu thương, tình cảm gì đối với quê hương, đất nước?
Phương pháp giải:
Tìm các đoạn văn mô tả sông Hương và phân tích tình cảm mà nhà văn dành cho quê hương, đất nước thông qua đó.
Lời giải chi tiết:
Nhà văn đã thể hiện tình yêu thương, tình cảm đặc biệt đối với quê hương, đất nước thông qua việc miêu tả hình tượng sông Hương:
- “Trong những dòng sông đẹp ở các nước mà tôi thường nghe nói đến, hình như chỉ sông Hương là thuộc về một thành phố duy nhất”
- “Lúc ấy, tôi nhớ lại con sông Hương của tôi, chợt thấy quý điệu chảy lặng lờ của nó khi ngang qua thành phố”
- “Sông Hương là vâyk là dòng sông của thời gian ngân vang, của sử thi viết giữa màu cỏ lá xanh viếc. Khi nghe lời gọi, nó viết cách tự biến đời mình làm một chiến công, để rồi nó trở về với cuộc sống bình thường, làm một người con gái dịu dàng của đất nước”
- “Có một dòng thi ca về sông Hương, và tôi hi vọng đã nhận xét một cách công bằng về nó khi nói rằng dòng sông ấy không bao giờ tự lặp lại mình trong cảm hứng của các nghệ sĩ”
Câu 9
Câu 9 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Hãy chỉ ra và làm sáng tỏ đặc điểm tùy bút thể hiện qua văn bản này (cái “tôi” độc đáo, sự kết hợp tự sự và trữ tình, ngôn ngữ giàu chất thơ).
Phương pháp giải:
Cần hiểu và lí giải được đặc trưng chung của thể loại tùy bút và nét riêng, độc đáo của tùy bút Hoàng Phủ Ngọc Tường. Hãy đọc kĩ lại văn bản để chọn được những đoạn văn hoặc chi tiết thể hiện rõ các phương diện: cái “tôi” độc đáo của tác giả, sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình của văn bản, ngôn ngữ giàu chất thơ
Lời giải chi tiết:
- Cái “tôi” độc đáo của tác giả thể hiện ở sự tài hoa (cẩn trọng, kì công… khi miêu tả vẻ đẹp sông Hương), uyên bác (có vốn hiểu biết sâu sắc về sông Hương từ nguồn gốc, tên gọi, lịch sử, địa lí…) và tình yêu say đắm với quê hương xứ sở (thể hiện qua nhiều chi tiết, hình ảnh, từ ngữ….)
- Sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình khiến hình tượng sông Hương hiện lên không chỉ là dòng nước chảy mà là một sinh thể có tình cảm, tâm hồn phong phú. Đồng thời, người đọc cũng cảm nhận rất rõ tình cảm yêu mến, từ hào mà tác giả dành cho dòng sông của quê hương
- Ngôn ngữ giàu chất thơ khiến văn bản văn xuôi đẹp như một bài thơ bởi nhịp điệu và hình ảnh “Giữa lòng Trường Sơn, sông Hương đã sống……đánh đàn lúc đêm khuya”
Câu 10
Câu 10 (trang 32, Sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Văn bản đem lại cho em suy nghĩ gì trong việc nhìn nhận vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên quê hương mình? Hãy viết về một cảnh đẹp của quê hương em bằng một đoạn văn (khoảng 10 - 12 dòng)
Phương pháp giải:
Có thể tự do trình bày suy nghĩ của bản thân miễn là thuyết phục và vân dung viết về một cảnh đẹp của quê hương qua một đoạn văn khoảng 10 - 12 dòng.
Lời giải chi tiết:
Đọc văn bản 'Ai đã đặt tên cho dòng sông' đã khiến em suy nghĩ đến vẻ đẹp của thiên nhiên quê hương mình và tầm quan trọng của việc đặt tên cho những địa danh tự nhiên. Một tên gọi thích hợp không chỉ giúp những địa danh đó dễ nhớ và dễ tìm kiếm mà còn giúp gợi lên những cảm xúc đặc biệt khi ngắm nhìn. Tuyên Quang - quê hương em là một vùng đất rộng lớn với nhiều cảnh quan đa dạng và đẹp mê hồn. Một trong những cảnh đẹp mà em yêu thích nhất ở đây chính là thác Na Hang. Khi đến thác Na Hang, chúng ta sẽ được chứng kiến những dòng nước trong vắt cùng với những cánh rừng xanh bát ngát khiến mình cảm thấy như đang đứng giữa thiên nhiên hoang sơ và yên bình. Những vách đá trùng điệp như xây chắc vững giữa dòng nước, mỗi giọt nước rơi xuống vực thẳm đều tạo ra âm thanh tuyệt vời như một dàn nhạc thiên nhiên. Những thác nước cao, nhìn mãi không thấy đỉnh. Đứng phía dưới ngắm lên, những thác nước như những giọt nước mắt không lồ của trời cao đang chảy xuống. Bầu trời trong xanh và nắng rọi tràn ngập tạo nên cảnh tượng tuyệt đẹp khiến em muốn đắm chìm vào đó mãi mãi. Cảm giác thích thú và hạnh phúc khi được đắm mình trong khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp của quê hương mình luôn là điều mà em không thể quên được.
