Buzz
Câu 1
Câu 1 (trang 5, Sách bài tập Ngữ Văn lớp 11, tập hai):
Người kể trong câu chuyện Một người Hà Nội là ai?
Phương pháp giải:
Đọc lại văn bản trong sách giáo khoa và chú ý đến cách người kể xưng hô với người đọc, người nghe để xác định người kể trong Một người Hà Nội là ai và chọn đáp án đúng.
Lời giải chi tiết:
Trong đoạn văn bản, người kể xưng “tôi” với người đọc, người nghe. Đồng thời, kết nối với các cuộc trò chuyện của nhân vật “tôi” với những nhân vật khác trong văn bản như “Mẹ ơi! Đồng chí Khải đến!”, “Phải gọi là anh Khải, hiểu chưa?”...
→ Đáp án đúng: A. Anh Khải.
Câu 2
Câu 2 (trang 5, Sách bài tập Ngữ Văn lớp 11, tập hai):
Những ai là nhân vật chính trong câu chuyện Một người Hà Nội ?
Phương pháp giải:
Dựa vào nội dung văn bản và các đoạn hội thoại của nhân vật “tôi” với các nhân vật khác, và dựa vào sự xuất hiện thường xuyên của các nhân vật trong văn bản để xác định nhân vật chính trong câu chuyện.
Lời giải chi tiết:
Trong câu chuyện, nhân vật được đề cập và tương tác nhiều nhất với nhân vật “tôi” là nhân vật Cô Hiền. Do đó, những nhân vật chính trong câu chuyện Một người Hà Nội là anh Khải và Cô Hiền.
→ Đáp án đúng: B. Cô Hiền và anh Khải.
Câu 3
Câu 3 (trang 5, Sách bài tập Ngữ Văn lớp 11, tập hai):
Những lời dưới đây thể hiện phẩm chất, tính cách gì của Cô Hiền?
Phương pháp giải:
Phân tích ngữ liệu mà đề bài cung cấp, chú ý đến cách diễn đạt, giọng văn để nhận biết phẩm chất, tính cách của Cô Hiền.
Lời giải chi tiết:
- Cô Hiền dù nói thẳng và có chút khắc nghiệt “tao”, “ta có vẻ rất giàu có”,... nhưng thực chất là một người tốt bụng “không làm tổn thương ai cả”, đầy bản lĩnh và khó bị lôi kéo, động lòng bởi bất kỳ điều gì.
→ Cô Hiền là một người thẳng thắn, có bản lĩnh.
Câu 4
Câu 4 (trang 5, Sách bài tập Ngữ Văn lớp 11, tập hai):
Nhân vật nào trong số các nhân vật sau khiến người kể chuyện xưng “tôi” cảm thấy không vui vẻ về Hà Nội?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản trong sách giáo khoa và chú ý đến cụm từ “không mấy vui vẻ” khi nhân vật “tôi” nói về Hà Nội để có thể xác định nhân vật đang được nhắc đến.
Lời giải chi tiết:
Trong đoạn văn, nhân vật tác giả đang trở về Hà Nội và đang ngồi nói chuyện với cô Hiền, kể lại sự việc khi nhân vật “tôi” đi xe đạp ở đường Phan Đình Phùng và bị một người bạn trẻ đi xe đạp như bay lao vào bánh xe và đít xe, sau đó có thái độ và lời lẽ không hay với nhân vật. Điều này khiến nhân vật “tôi” cảm thấy không vui vẻ về Hà Nội.
→ Đáp án đúng: D. Người bạn trẻ đi xe đạp như bay.
Câu 5
Câu 5 (trang 5, Sách bài tập Ngữ Văn lớp 11, tập hai):
Đọc đoạn văn sau và cho biết đồ nội thất trong nhà cô Hiền như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc đoạn văn đề bài đưa ra, chú ý đến các chi tiết, cụm từ mô tả đồ nội thất trong nhà cô Hiền để chọn được đáp án chính xác.
Lời giải chi tiết:
Thông qua một số cụm từ mô tả “rất đẹp nhưng không khảm”, “màu men thì thường nhưng có dáng lạ, chả rõ từ đời nào”... Có thể thấy đồ nội thất trong nhà cô Hiền là những món đồ cổ, dù được thiết kế rất đơn giản nhưng lại mang vẻ rất đẹp.
→ Đáp án đúng: A. Đồ cổ, sang trọng, lịch lãm.
Câu 6
Câu 6 (trang 6, Sách bài tập Ngữ Văn lớp 11, tập hai):
Tóm tắt truyện Một người Hà Nội. Xác định bối cảnh diễn ra các sự kiện trong truyện.
Phương pháp giải:
Dựa vào ý hiểu cũng như khả năng tổng hợp, tổ chức của bản thân để tóm tắt được truyện bằng cách trình bày những sự kiện chính, đặc sắc, nổi bật. Từ việc tóm tắt truyện cũng có thể xác định được bối cảnh diễn ra các sự kiện trong truyện.
Lời giải chi tiết:
Tóm tắt truyện: Người kể chuyện xưng “tôi”, tên Khải có người bà con xa là cô Hiền. Cô Hiền xinh đẹp và thông minh, sinh ra trong một gia đình giàu có, lương thiện. Thời son trẻ, cô Hiền mở sa lông văn học, giao lưu với khách văn chương tri thức, thanh niên con nhà giàu. Đến tuổi lập gia đình, cô lấy một ông giáo tiểu học hiền lành, chăm chỉ làm chồng. Suốt thời kháng chiến chống thực dân Pháp, vợ chồng cô Hiền vẫn sống ở Hà Nội. Sau ngày tiếp quản thủ đô, cô Hiền không phải đi học tập cải tạo vì làm nghề hoa giấy, chỉ có một dinh cơ, không có nhà riêng cho thuê, không “bóc lột” ai. Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, người con trai cả xin vào chiến trường, cô không ngăn cản. Anh Khải đã chuyển vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống nhiều năm nhưng cứ có dịp ra Hà Nội lại ghé thăm cô Hiền. Anh than phiền về lối ứng xử xuống cấp của người Hà Nội thời nay. Cô Hiền kể cho anh nghe chuyện cây si bật gốc vì bão ở đền Ngọc Sơn nay đã sống lại. Anh nhận ra cô Hiền chính là “hạt bụi vàng” của người Hà Nội.
Bối cảnh diễn ra các sự kiện trong truyện:
- Về không gian: Hà Nội (nhà riêng của cô Hiền, phố xá Hà Nội…)
- Về thời gian: 1955 - 1965 (thời kì Hà Nội vừa được giải phóng, chính quyền cách mạng thực hiện nếp sống văn hóa mới, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh); 1965-1970 (thời kì Hà Nội cùng với cả nước kháng chiến chống đế quốc Mỹ); 1975-1990 (Hà Nội thời kì bao cấp và những năm đầu Đổi mới)
Không gian mở rộng, từ không gian mang tính cá nhân - gia đình đến không gian mang tính cộng đồng - xã hội. Thời gian trải dài, mang tính lịch sử, từ quá khứ đến hiện tại, qua nhiều hoàn cảnh lịch sử xã hội khác nhau.
Câu 7
Câu 7 (trang 6, Sách bài tập Ngữ Văn lớp 11, tập hai):
Trong truyện Một người Hà Nội, cô Hiền đã nói: “Chúng mày là người Hà Nội thì cách đi đứng, nói năng phải có chuẩn, không được sống tùy tiện, buông tuồng”.
Em tán thành hay phản đối quan điểm của nhân vật? Vì sao?
Phương pháp giải:
Thể hiện quan điểm của bản thân với ý kiến của nhân vật cô Hiền và đưa ra những lập luận, quan điểm chứng minh quan điểm của mình sao cho người đọc thấy thuyết phục, hợp lý nhất.
Lời giải chi tiết:
Đây là một quan điểm hết sức đúng đắn, bản thân tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm đó của nhân vật trong truyện.
Quan điểm này đã phần nào phản ánh được mặt tiêu cực của một bộ phận người Hà Nội với lối sống tùy tiện, buông tuồng trong lời nói, hành động. Cô Hiền đề cao việc duy trì những chuẩn mực và truyền thống về cách ứng xử và giao tiếp của người Hà Nội, và cô cho rằng những người Hà Nội thì cần phải có những cử chỉ, lời nói chuẩn mực, thanh lịch, văn minh. Đối với cá nhân tôi, không chỉ người Hà Nội mà bất cứ ai cũng cần phải rèn luyện cho mình những lời nói, cử chỉ chuẩn mực, thể hiện là những công dân văn minh, phát triển và hiện đại. Mỗi một cử chỉ, hành động, lời nói đều thể hiện một phần nào đó tính cách, phẩm chất, lối sống cũng như lối suy nghĩ của cá nhân mỗi người. Đó cũng chính là yếu tố tạo dựng nên thành công trong cuộc sống và công việc hàng ngày dành cho mỗi cá nhân trong xã hội.
Câu 8
Người kể chuyện, tự gọi mình là Khải, thể hiện quan điểm và thái độ đối với các nhân vật và sự kiện trong truyện một cách rất rõ ràng và sâu sắc.
- Khải nhìn nhận các nhân vật và sự kiện từ nhiều góc độ, thể hiện sự đa chiều, sâu sắc (thể hiện qua việc quan sát cô Hiền qua nhiều giai đoạn cuộc đời, từ khi cô còn trẻ cho đến khi già, đưa ra nhận xét về phẩm chất và cốt cách của cô).
- Quan điểm của Khải thẳng thắn, trung thực, phản ánh sự tự tin và lịch lãm (ví dụ như khi cãi cô Hiền về việc dạy con trẻ, hay khi thể hiện ý kiến không mấy vui vẻ về Hà Nội).
- Thái độ của Khải là sự trân trọng, ngưỡng mộ văn hóa và những giá trị của người Hà Nội, đồng thời đề cao việc duy trì và bảo tồn những giá trị này (thái độ đối với cô Hiền và các nhân vật khác).
Với Khải, Hà Nội không chỉ là nơi sinh sống mà còn là nguồn cảm hứng vô tận, nơi đong đầy những kỷ niệm và cảm xúc.
Câu 9
Chuyện cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn bị bão đánh gãy rồi lại tái sinh mang theo ý nghĩa sâu sắc trong việc thể hiện chủ đề của truyện.
- Sự hồi sinh của cây si cổ thụ là biểu tượng cho sức mạnh và sự bền bỉ của những giá trị văn hóa tinh thần, nhân văn cao quý (sự sống mãnh liệt của các giá trị này dù có trải qua những khó khăn).
- Truyện cũng nhấn mạnh vai trò của con người trong việc bảo vệ và duy trì những giá trị văn hóa này, bởi nếu không có ý thức và trách nhiệm của con người, những giá trị này có thể bị mai một, mất đi.
- Tổng thể, sự hồi sinh của cây si cổ thụ là một minh chứng cho sức sống mãnh liệt và sự bền bỉ của nhân loại trong việc gìn giữ và bảo vệ những giá trị văn hóa, tinh thần cao quý.
Câu 10
Từ truyện Một người Hà Nội, em suy nghĩ sâu về mối quan hệ giữa phẩm chất cá nhân và việc nhận thức, bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa dân tộc.
Thể hiện rõ nhất qua giao tiếp giữa nhân vật “tôi” với cô Huệ và một người bạn trẻ trên đường. Đối lập giữa cô Hiền và người bạn trẻ, với cách cư xử thô lỗ, thiển cận, chỉ coi trọng hình thức bề ngoại.
Phẩm chất cá nhân ảnh hưởng sâu sắc đến khả năng nhận thức và việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc. Người có phẩm chất cao sẽ hiểu và gìn giữ những giá trị này, trong khi người có phẩm chất kém thì khó lòng nhận biết và thực hiện.
