
Phát triển bài toán
Phát triển bài tập:
Viết cấu trúc cho bài diễn thuyết về điểm đặc biệt trong cách kể của một truyện ngắn mà bạn chọn.
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Sử dụng kiến thức đã học để chọn một truyện ngắn và tạo dàn ý thuyết trình về cách kể.
Giải thích chi tiết
1. Giới thiệu
- Truyện ngắn Vợ nhặt là một ví dụ thành công của văn học sau chiến tranh. Sử dụng tình huống nhặt vợ, Kim Lân đã thể hiện một cách tinh tế cảnh đời bi đắng của người nông dân trong năm đói năm 1945, kèm theo khát vọng sống mạnh mẽ và những phẩm chất cao đẹp.
- Câu chuyện nhặt vợ đã tôn vinh vẻ đẹp trong sự đấu tranh với nghèo đói, đồng thời thể hiện tài năng văn học của Kim Lân trong việc khai thác tình huống.
2. Phân tích
a. Mục tiêu của Kim Lân khi sáng tác Vợ nhặt. Kim Lân viết về nạn đói không chỉ để thể hiện cảnh đời khốn khổ mà còn để lóe sáng những phẩm chất đạo đức, danh dự trong con người. Truyện Vợ nhặt khám phá những khía cạnh tối hậu của bi kịch đó.
b. Tình huống được lựa chọn: Trong thời kỳ nạn đói, khi mọi người đều đấu tranh để sống sót, Tràng - một chàng thanh niên nghèo - lại nhặt được một người vợ. Điều này đặt ra một thử thách đạo đức và tâm lí với anh. Kim Lân đã mạo hiểm và tinh tế trong việc triển khai tình huống này.
c. Những nét đặc sắc nghệ thuật của Kim Lân khi diễn giải tình huống.
c. 1. Tập trung vào việc phân tích các mối quan hệ trong bức tranh cuộc sống.
- Sự đối lập giữa cảnh đói khát ám ảnh với khát vọng sống và hạnh phúc của con người:
+ Nhà văn tận dụng chi tiết để mô tả bối cảnh năm đói, tạo nên một không gian đầy kinh hoàng và đe dọa. Trong không khí tối tăm đó, việc anh Tràng đưa vợ về như một sự kiện lạ lùng đã làm cho cả xóm người rơi vào sự kinh ngạc và niềm hy vọng mới.
+ Sự đối lập cũng tồn tại trong tâm lý của từng nhân vật. Anh Tràng lo lắng cho cuộc sống nhưng cũng trân trọng vợ mới, trong khi bà cụ Tứ sống trong nghèo khó nhưng vẫn thương yêu con và nhân từ với mọi người.
+ Nhà văn tập trung vào việc phân tích tâm lý nhân vật để khẳng định rằng sự sống và hạnh phúc vượt trội hơn cái chết. Các biểu hiện tâm hồn và tính cách của nhân vật gợi lên nhiều cảm xúc đậm đà.
- Sự tương đồng trong cảm xúc của nhân vật: Khi anh Tràng đưa vợ về, không chỉ xóm ngụ cư mà cả mọi người cảm thấy như một nguồn sinh khí mới đã xuất hiện, đẩy lùi cái đói và mang lại niềm vui cho cuộc sống.
- Vậy là, trong việc xây dựng tình huống truyện, nhà văn không chỉ tập trung vào mô tả bối cảnh bên ngoài mà còn chú trọng vào sự phát triển tâm lí của nhân vật. Điều này khiến cho truyện không chỉ là một cái nhìn sâu sắc vào cảnh đời bi thảm mà còn là một lời nhấn mạnh về giá trị thiêng liêng của sự sống và tình người.
c.2. Tổ chức góc nhìn truyện
Để tránh sự đơn điệu và tạo sâu sắc cho tình huống truyện, Kim Lân đã rất khéo léo trong việc tổ chức góc nhìn truyện: từ việc kể chuyện bên ngoài, quan sát một cách khách quan đến việc lồng vào tâm trạng của nhân vật, tất cả đều làm cho câu chuyện trở nên đa chiều và giàu cảm xúc.
c.3. Ngôn từ truyện
- Ngôn từ của người kể chuyện: Phong cách kể chuyện từ tự nhiên, hóm hỉnh, đến trang nghiêm, chân thực và giản dị nhưng vẫn đầy cảm xúc, thậm chí là thơ mộng, tất cả đã tạo nên sự hấp dẫn đặc biệt cho câu chuyện.
- Ngôn từ của nhân vật: Điều đáng chú ý nhất là ngôn từ trong đối thoại: đơn giản, ngắn gọn, và phản ánh rõ tính cách của từng nhân vật cũng như mục đích của họ. Ngôn từ này không chỉ tạo ra sự quen thuộc và gần gũi mà còn tạo ra sự xa lạ và hấp dẫn.
Tác giả sử dụng nhiều chi tiết tinh tế để tạo ra bầu không khí cho câu chuyện, đặc biệt là những chi tiết mang tính phát hiện và biểu hiện mạnh mẽ như việc Tràng mua 2 hào dầu và tự hào với vợ, hoặc việc Tràng thắp đèn bằng diêm. Những chi tiết này tạo ra bức tranh sống động và làm nổi bật những phẩm chất con người.
Truyện xoay quanh sự kiện nhặt vợ của Tràng nhưng không chỉ đơn điệu theo một hướng. Tác giả đã xoay chuyển trình tự kể để hướng dẫn, giải thích và nhận xét, từ đó khai thác mọi khía cạnh của sự kiện.
3. Kết luận
- Bút lực và sự linh hoạt, sáng tạo của Kim Lân đã giúp ông tạo ra trong truyện ngắn Vợ nhặt một tình huống bất ngờ đầy kịch tính: Vừa lạ lùng, vừa éo le, vừa cảm động. Tình huống ấy được triển khai một cách khéo léo và sâu sắc đã biểu đạt được những nội dung phong phú của tác phẩm.
- Điều cần phải khẳng định:
