
Đề bài
Bài tập 1 (trang 7, sách bài tập Ngữ Văn 11, tập hai):
Lập dàn ý cho đề bài: Viết bài thuyết minh về một trong những tác phẩm văn học sau đây: Bình Ngô đại cáo (Đại cáo Bình Ngô, Nguyễn Trãi); Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân); Lời tiễn dặn (Trích Tiễn dặn người yêu – truyện thơ dân tộc Thái); Chí Phèo (Nam Cao).
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Dựa vào kiến thức đã học về viết và hiểu biết về các văn bản để viết bài thuyết minh.
Lời giải chi tiết
1. Mở bài:
- Giới thiệu tổng quan về tác giả Nguyễn Trãi (tư tưởng chủ đạo, các tác phẩm chính, đặc điểm sáng tác,…)
- Dẫn nhập vấn đề thuyết minh: tóm tắt giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm “Bình Ngô đại cáo”.
2, Phần chính
a, Giới thiệu bối cảnh hình thành của tác phẩm
Sau khi đánh bại quân Minh xâm lược, Nguyễn Trãi được Lê Lợi phái viết tác phẩm “Bình Ngô đại cáo” hay còn được biết đến với tên gọi là “Đại cáo Bình Ngô”, và công bố chính thức trước toàn bộ nhân dân vào tháng Chạp, năm Đinh Mùi, tức là vào đầu năm 1428.
b, Thể loại quan cầu
- Một dạng thể loại văn học xuất phát từ Trung Hoa.
- Thường được viết bằng chữ Hán, có thể sử dụng văn xuôi hoặc văn vần, nhưng phổ biến nhất là văn biền ngẫu.
- Cáo là thể loại văn thường được vua, chúa hoặc các lãnh đạo sử dụng để thông báo một sự kiện hay một vấn đề quan trọng đến toàn thể nhân dân.
- Cấu trúc chặt chẽ, lập luận sắc bén và thuyết phục.
c, Cấu trúc
Bao gồm bốn phần:
- Phần một: Thể hiện luận điểm chính của bài cáo, tạo nền tảng vững chắc cho luận điểm.
- Phần hai: Mô tả chi tiết về các tội ác tàn bạo, dã man của kẻ thù, làm nổi bật ý chí và lòng căm thù sâu sắc của nhân dân.
- Phần ba: Tường thuật chân thực, sâu sắc và rõ ràng về quá trình chiến đấu và chinh phạt, với nhiều khó khăn, vất vả và chiến thắng của quân dân Việt Nam.
- Phần bốn: Tuyên bố độc lập, xác nhận ý định theo đuổi lý tưởng chính nghĩa.
d, Đặc điểm nghệ thuật đặc biệt của tác phẩm
- Kết hợp một cách tự nhiên, hài hòa và hợp lý giữa phần luận và phần văn chương với nhiều hình ảnh độc đáo, lôi cuốn.
- Sử dụng giọng điệu linh hoạt, đa dạng, phù hợp với từng phần nội dung, thể hiện tự hào về truyền thống văn hóa, lịch sử bất diệt của dân tộc, căm phẫn khi phơi bày tội ác của kẻ thù, trang trọng và nghiêm túc khi tuyên bố độc lập,…
3, Tóm tắt kết luận
Tóm lược giá trị, ý nghĩa của văn bản trong lịch sử văn học và phát biểu cảm nhận cá nhân.
