
Trả lời câu hỏi bài tập 4 trong Sách bài tập Ngữ văn lớp 6 Kết nối tri thức, tập 2
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Lạ hơn nữa, sau khi gặp sứ giả, chủ bé lớn nhanh như chớp. Cơm ăn mấy cũng không no. Áo vừa mới may xong đã chật nách. Hai vợ chồng làm ra bao nhiêu cũng không đủ nuôi con, phải nhờ bà con hàng xóm. Bà con hàng xóm vui lòng gom góp gạo thóc để nuôi chủ bé, vì ai cũng mong chủ bé giết giặc, cứu nước.
(Thánh Gióng Ngữ văn lớp 6, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2021, tr. 7)
Câu 1
Tìm một từ đơn trong đoạn trích có thể tóm tắt được tính chất của toàn bộ sự việc, hiện tượng được kể ở đây.
Phương pháp giải:
Sử dụng kiến thức về từ đơn để xác định
Lời giải chi tiết:
Lạ là một từ đơn có sẵn (ở câu thứ nhất) có thể tóm tắt được tính chất của toàn bộ sự việc, hiện tượng được kể trong đoạn trích.
Câu 2
Việc lớn nhanh của Thánh Gióng được nhấn mạnh trong mọi bản kể về người anh hùng này. Điều đó gợi lên trong em những suy nghĩ gì?
Phương pháp giải:
Tham khảo các bản kể và nêu suy nghĩ cá nhân
Lời giải chi tiết:
Hiện có nhiều bản kể khác nhau về Thánh Gióng và giữa các bản có sự khác biệt nhất định về số lượng các chi tiết, sự việc, thậm chí về nội dung, diễn biến của một số sự việc được nói tới. Tuy vậy, hầu như mọi bản kể đều nhấn mạnh việc lớn nhanh đáng kinh ngạc của Thánh Gióng. Điều này cho thấy đây là chi tiết quan trọng, không chỉ nói về đặc điểm phi thường của mẫu hình nhân văn anh hùng trong truyền thuyết nói chung, mà còn phản ánh tình thế buộc phải cố kết với nhau và lớn mạnh nhanh chóng của cộng đồng người Việt trước nạn ngoại xâm. Bên cạnh đó, chi tiết này cũng tỏ rõ Thánh Gióng là người anh hùng của nhân dân, lớn lên trong lòng dân và được dân hết lòng ủng hộ.
Câu 3
Nhặt một số câu thơ thể hiện sự ngưỡng mộ về việc lớn nhanh phi thường của Thánh Gióng.
Phương pháp giải:
Tìm kiếm thông tin trên sách, internet...
Lời giải chi tiết:
Có một số câu thơ thể hiện sự ngưỡng mộ về việc lớn nhanh phi thường của Thánh Gióng:
- Bảy nồng cơm, ba nồng cà
Uống một hơi nước cạn đà khúc sông.
(Vè cổ, theo Cao Huy Đăng)
- Thần vương nghe biết khúc nhôi,
Tức thì vươn dài dư mười trượng cao.
Con mắt sáng vẻ như sao,
Lưu tinh chấp chới tót vào đầu tinh.
(Khuyết danh, Thiên Nam ngữ lục)
- Đón ngựa xong, thần tướng
Ăn liền ba vạc cơm
Vươn vai lớn mười trượng
Bóng che trùm cả thôn.
(Huy Cận, Phù Đổng Thiên Vương)
- Ôi sức trẻ! Xưa trai Phù Đổng
Vươn vai, lớn bổng đậy nghìn cân.
(Tố Hữu, Theo chân Bác)
Câu 4
Trong đoạn trích, câu nào có thể được coi là then chốt, quy định hướng phát triển nội dung của tất cả các câu khác?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Câu có thể coi là then chốt trong đoạn trích là: “Càng lạ hơn nữa, sau hôm gặp sứ giả, chú bé lớn nhanh như thổi”. Tất cả các câu khác đều phát triển nội dung được nêu trong câu này.
Câu 5
Phân biệt nghĩa của hai câu “Cơm ăn không đủ no” và “Cơm ăn mấy cũng không no”.
Phương pháp giải:
Chú ý ý nghĩa từ ngữ, vị trí sắp xếp từ để diễn giải
Lời giải chi tiết:
Hai câu này có sự khác biệt lớn về nghĩa, dù chỉ khác nhau ở một vài từ và vị trí xếp đặt của chúng:
- Câu “Cơm ăn không đủ no” nói về tình trạng thiếu cơm, nghèo túng
- Câu “Cơm ăn mấy cũng không no” nói về sức ăn, khả năng ăn không bình thường.
