Buzz
Trả lời câu hỏi Bài tập 9 SBT trang 30 Ngữ văn lớp 6 Kết nối tri thức, tập 2
Đọc đoạn trích dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Bây giờ, con người đã thống trị khắp hành tinh đến mức chúng ta đang đẩy các sinh vật hoang dã ra khỏi bề mặt của Trái Đất. Chúng ta đã sử dụng hơn một nửa diện tích của thế giới cho mục đích canh tác, xây dựng thành phố, đường sá và mỏ; chúng ta sử dụng hơn 40% sản lượng tự nhiên của hành tinh (tất cả mọi thứ được chế biến từ thực vật và động vật); và chúng ta kiểm soát 3/4 lượng nước ngọt. Con người bây giờ là loài vật lớn nhất và chiếm số lượng đông đảo nhất trên Trái Đất, và loài vật thứ hai nhiều nhất chỉ đứng sau những loài mà chúng ta đã tạo ra để phục vụ chúng ta. Những thay đổi ở cấp độ toàn cầu bây giờ đang đe dọa đến sự tuyệt chủng của 1/5 số loài, tăng gấp hàng trăm lần so với tỷ lệ tuyệt chủng tự nhiên - chúng ta đã mất một nửa số sinh vật hoang dã chỉ trong vòng 40 năm qua...
(Nhiều tác giả, Thế giới sẽ như thế nào?, NXB Dân trí, Hà Nội, 2020, tr, 38 - 39)
Câu 1
Đoạn trích này cho chúng ta biết về vấn đề gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Đoạn trích này đề cập đến vị thế thống trị của con người trên Trái Đất và những hậu quả tiêu cực của việc này đối với sự tồn tại của các loài sống trên hành tinh.
Câu 2
Đoạn trích này có nội dung tương tự với đoạn nào trong hai văn bản thông tin đã học: Trái Đất - Nơi bắt đầu của cuộc sống và Các loài sống chung với nhau như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Đoạn trích này có nội dung tương tự với phần đầu tiên của văn bản Trái Đất - Nơi bắt đầu của cuộc sống và đoạn thứ bảy của văn bản Các loài sống chung với nhau như thế nào.
Câu 3
Tác giả đã chứng minh “sự thống trị hầu khắp hành tinh” của loài người theo cách nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Tác giả đã chứng minh “sự thống trị hầu khắp hành tinh” của loài người bằng cách liên tục đưa ra những số liệu cụ thể và các so sánh có độ xác thực cao.
Câu 4
Sự thống trị của con người trên Trái Đất đã đưa đến những hậu quả nặng nề gì? Theo em, những hậu quả đó có thể tác động ngược trở lại đời sống con người như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kĩ đoạn trích và nêu ý kiến của bản thân
Lời giải chi tiết:
Những hậu quả nặng nề mà sự thống trị của con người trên Trái Đất đưa lại: phá vỡ cân bằng sinh thái; huỷ hoại sự đa dạng sinh học; đẩy nhiều loài đến tình trạng tuyệt chủng. Bản thân những điều này vừa là các yếu tố của thảm hoạ môi trường, vừa là tác nhân dẫn tới tình trạng suy thoái nghiêm trọng hơn đối với môi trường, đe doạ trực tiếp sự tồn tại của con người.
Câu 5
Phân tích cách triển khai thông tin theo quan hệ nhân quả trong đoạn trích.
Phương pháp giải:
Đọc và phân tích
Lời giải chi tiết:
Trong đoạn trích, tác giả đã sử dụng cách triển khai thông tin theo quan hệ nhân quả. Sau khi nhắc đến từng hành động tiêu cực của con người, tác giả nói ngay về hậu quả của những hành động đó: các loài vật bị chiếm đoạt điều kiện, cơ hội sống (thiếu địa bàn cư trú, thiếu thức ăn, thiếu nước) và cuối cùng bị đẩy vĩnh viễn khỏi bề mặt Trái Đất.
Câu 6
Em có thể nói gì để bày tỏ sự đồng cảm, chia sẻ với niềm lo âu ẩn chứa sau những thông tin và cách đưa thông tin của đoạn trích?
Phương pháp giải:
Liên hệ bản thân
Lời giải chi tiết:
Trong đoạn trích, đằng sau những thông tin mang tính tiêu cực là một nỗi lo về sự an nguy của chính con người. Nếu không sớm tỉnh ngộ, con người sẽ bị diệt vong, như vô số loài sinh vật khác đã bị tuyệt chủng. Đến lúc đó, Trái Đất có nguy cơ không còn là cái nôi của sự sống nữa.
Câu 7
Từ sơ cấp với nghĩa trong đoạn trích có thể được đặt cùng nhóm với từ nào sau đây (tất cả đều là từ mượn): đa cấp, trung cấp, thứ cấp, cao cấp?
Phương pháp giải:
Đọc và sắp xếp
Lời giải chi tiết:
Từ sơ cấp với nghĩa trong đoạn trích chỉ có thể được đặt cùng nhóm với từ thứ cấp trong chuỗi từ đã liệt kê. Trong ngữ cảnh đoạn trích, từ sơ cấp gắn với loại sản phẩm trực tiếp chế biến từ thực vật và động vật phục vụ cho nhu cầu của con người. Khi loại sản phẩm này được dùng làm nguyên liệu để chế biến thành một sản phẩm khác, có chất lượng cao hơn, thì loại sản phẩm bậc hai này được gắn với từ thứ cấp.
Câu 8
Câu đầu tiên trong đoạn trích đề cập đến hai ý nhỏ. Các ý này được phát triển như thế nào trong các câu tiếp theo?
Phương pháp giải:
Đọc và phân tích
Lời giải chi tiết:
Trong câu đầu tiên của đoạn trích, có hai ý chính được đề cập và chúng được phát triển thông qua mối quan hệ nhân quả trong các câu sau.
- Ý thứ nhất: Sự thống trị của con người trên Trái Đất.
- Ý thứ hai: Sự biến mất của một số loài sinh vật. Để mở rộng các ý này, tác giả trước hết thảo luận về sự chênh lệch trong sở hữu tài nguyên giữa con người và các loài khác, sau đó tác giả nhấn mạnh về tỷ lệ tuyệt chủng và sự sống sót của các loài sinh vật, cũng như tốc độ biến mất của các loài động vật hoang dã trong 40 năm qua.
