Buzz
Phần Một
THỰC HÀNH NHẬN BIẾT DẠNG THƠ TÁM CHỮ
Câu Một (trang 100 VBT Ngữ Văn 9, Tập 1)
Đoạn thơ dưới đây được trích từ bài Tháp đổ của Tố Hữu. Hãy điền vào chỗ trống cuối các dòng thơ một trong các từ ca hát, bát ngát, ngày qua, muôn hoa sao cho phù hợp.
Hãy cắt đứt những dây đàn / bát ngát
Những sắc tàn vị nhạt của / ngày qua
Nâng đón lấy màu xanh hương / muôn hoa
Của ngày mai muôn thuở với / ca hát
Trả lời:
Hãy cắt đứt những dây đàn ca múa
Những sắc tàn vị nhạt của hôm nay
Nâng đón lấy màu xanh hương lời ca
Của ngày mai muôn thuở với hàng ngàn hoa.
Câu 2 (trang 100 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Đoạn thơ sau trích trong bài Vội vàng của Xuân Diệu. Hãy điền vào chỗ trống cuối các dòng thơ một trong các từ cũng mất, bất diệt, tuần hoàn sao cho đúng vần.
Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết, nghĩa là tôi không trở lại.
Lòng tôi lớn, nhưng vạn vật trần gian vẫn chật chội.
Không thể kéo dài mãi tuổi thanh xuân của con người,
Nói gì về sự hiện diện của xuân, nếu nó không trở lại!
Nếu tuổi trẻ không thể trở lại hai lần!
Trời đất vẫn tồn tại, nhưng tôi không còn mãi mãi.
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả /…/;
Mùi tháng năm rơi lệ tan biến,
Khắp sông núi vẫn rơi lệ tiễn biệt…
Trả lời:
- Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng vắng bóng
- Nói làm chi rằng xuân vẫn đi qua
- Nên bâng khuâng tôi tiếc cả không gian
Câu 3 (trang 101 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Đoạn thơ sau trong bài Tựu trường của Huy Cận đã bị chép sai ở câu thứ ba. Hãy chỉ ra chỗ sai, nói lí do và thử tìm cách sửa lại cho đúng.
Giờ nao nức của một thời trẻ dại
Hỡi tường gạch, hỡi cửa gỗ, ô cửa sổ!
Những chàng trai mười lăm tuổi tự hào,
Rương nhỏ nhoẻn với linh hồn đẹp tựa ngọc.
Trả lời:
- Đoạn thơ trong bài “Tựu trường” của Huy Cận đã bị chép sai ở câu thơ thứ ba với từ “rộn rã”. Âm tiết cuối của câu thơ này phải mang thanh bằng và hiệp vần với chữ “gương” ở cuối câu thơ trước đó; đồng thời cụm từ “vào trường” còn có tác dụng liên kết về ý với toàn bài.
- Điều chỉnh lại:
Giờ nao nức của một thời trẻ dại
Hỡi tường gạch, hỡi cửa gỗ, ô cửa sổ
Những chàng trai mười lăm tuổi đến trường
Rương nhỏ nhoẻn với linh hồn đẹp tựa ngọc.
Câu 4 (trang 101 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Hãy sáng tạo một bài thơ (hoặc một đoạn thơ) theo thể tám chữ với nội dung và vần, nhịp tự chọn để thực hành trên lớp.
Trả lời:
Tự viết một đoạn thơ tám chữ (tham khảo):
Đó là nơi tôi mãi trân trọng nhất
Ngôi trường xưa bé nhỏ dưới bóng cây
Bao bạn bè từ thời thơ ấu ngây
Chung sống những ngày tháng tươi đẹp...
Phần II
THỰC HÀNH LÀM THƠ TÁM CHỮ
Câu 1 (trang 101 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Tìm những từ thích hợp (đúng thanh, đúng vần) để điền vào chỗ trống trong khổ thơ sau:
Trời xanh biếc không gian mây trắng bay
Gió mát lộng thổi cánh diều vờn xa
Hoa lựu nở rực một vườn đỏ phơi nắng
Lũ bướm vàng rợp lối không ngừng bay
(Theo Anh Thơ, Trưa hè)
Trả lời:
Trời trong biếc không gian mây trắng bay
Gió mát lộng thổi cánh diều vờn xa
Hoa lựu nở đầy một khu vườn đỏ nắng
Lũ bướm vàng lơ đãng lướt bay về.
Câu 2 (trang 102 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Khổ thơ sau còn thiếu một câu. Hãy làm thêm câu cuối sao cho đúng vần, hợp với nội dung cảm xúc từ ba câu trước.
Mỗi độ thu về lòng xao xuyến lạ
Đến trường, tiếng trống nhớ nao lòng
Con đường hẹp, tiếng cười rộn rã
Và mỗi ngày ấy, trọn vẹn như mơ
Trả lời:
Mỗi độ thu về lòng xao xuyến lạ
Trống tựu trường vang vọng trong lòng
Con đường nhỏ, tiếng cười rộn rã
Trái tim này vấn vương bao nỗi lòng
Câu 3 (trang 102 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Mỗi nhóm, tổ cử đại diện đọc và bình trước lớp bài thơ đã chuẩn bị. Cả lớp, dưới sự hướng dẫn của thầy, cô giáo, tham gia nhận xét, đánh giá các bài thơ đã được đọc, bình.
– Bài thơ có phải là thể tám chữ không?
– Bài thơ đã có sử dụng vần chưa? Phương pháp gieo vần, ngắt nhịp có đúng không, có điểm đặc sắc không?
– Cấu trúc của bài thơ có hợp lý không? Nội dung cảm xúc có chân thành, sâu sắc không?
– Chủ đề của bài thơ đó có ý nghĩa gì?
Trả lời:
Gợi ý: Ngoài việc nhận xét về việc sử dụng vần, nhịp, nếu có bài thơ hoặc câu thơ nổi bật, đáng chú ý, bạn nên 'bình' để làm nổi bật điều tốt đẹp của bài thơ, câu thơ.
Đoạn thơ tham khảo:
Lòng bỗng buồn nhớ về những ngày thơ ấu
Thời gian trôi đi không phanh đã lớn lên
Kí ức xưa trôi qua với biết bao điều kỳ diệu
Bỗng ùa về trong lòng nhớ về quê hương.
