
Đọc lại khổ thơ 5 của bài thơ Nhớ đồng trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 11, tập một (trang 56) và trả lời các câu hỏi:
Câu 1
Câu 1 (trang 10, sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập một):
Mô tả lại theo cách của bạn những hình ảnh đã được vẽ trong khổ thơ.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ lại đoạn thơ và miêu tả bằng lời của bạn.
Lời giải chi tiết:
Nỗi nhớ quê hương không chỉ là nỗi nhớ về con người lao động – những người dân quê chăm chỉ, chân thành, quen thuộc với “gió mưa xôn xao”,”hiền như đất”, “đầy chân thành”. Tác giả đã mô tả cảnh vật, trên những cánh đồng có rất nhiều những người nông dân đang làm việc vất vả. Ánh nắng, hơi gió và tư thế làm việc làm cho họ trở nên mệt mỏi, gian khổ. Tuy nhiên, ở họ, tỏa ra vẻ đẹp rạng rỡ của phẩm chất trong sáng, dù có bước chân trong bùn đất nhưng vẫn phát ra hương thơm. Chính họ, những người lao động chân chất thôn quê ấy còn là người truyền đạt những tia hy vọng cho tương lai.
Câu 2
Câu 2 (trang 11, sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập một):
Phân tích sự liên kết giữa hình ảnh con người và hình ảnh đồng ruộng quê hương được mô tả trong khổ thơ. Sự liên kết này đã gieo vào tâm trí của nhân vật trữ tình ấn tượng, ý nghĩa gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ lại đoạn thơ và phân tích sự gắn kết. Nhận xét về ấn tượng, ý nghĩa của nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết:
- Sự liên kết: Bức tranh cuộc sống làng quê ấm áp và giản dị hiện ra trước mắt độc giả, chỉ là tưởng tượng nhưng sống động và đẹp đẽ, giàu cảm xúc không gì sánh bằng. Không chỉ là cảnh ruộng lúa, bụi tre, vườn rau hay nhà tranh, trong tâm trí của nhà thơ còn có con người, những người nông dân gian khổ nhưng đầy lòng tốt. Chính họ đã tạo nên hình ảnh đồng quê rực rỡ. Chính họ, những người lao động chân chất thôn quê ấy còn là những người mang lại hy vọng cho tương lai.
- Sự liên kết này đã in sâu vào tâm trí của nhân vật trữ tình, mang ý nghĩa về một tương lai rạng ngời, tương lai của dân tộc.
Câu 3
Câu 3 (trang 11, sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập một):
Làm rõ tác dụng của biện pháp nghệ thuật đã được sử dụng trong câu: “Mà bùn hi vọng nức hương ngây”.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ lại đoạn thơ, gợi lại kiến thức về biện pháp nghệ thuật và xác định. Tiếp theo, phân tích tác dụng.
Lời giải chi tiết:
- Biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa “bùn hi vọng”.
- Tác dụng: Thể hiện niềm hy vọng vào một tương lai tươi sáng, hạnh phúc. Đồng thời, làm cho đoạn thơ sinh động và hấp dẫn hơn đối với người đọc.
Câu 4
Câu 4 (trang 11, sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập một):
Theo bạn, nếu không có khổ thơ này, bài thơ sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ lại toàn bộ bài thơ dựa vào nội dung và thử loại bỏ khổ thơ để đưa ra nhận xét.
Lời giải chi tiết:
Nếu bỏ qua phần khổ thơ này, bài thơ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, không thể truyền đạt được toàn bộ tình cảm, cảm xúc nỗi nhớ của nhân vật trữ tình về quê hương với những điều thân thuộc, giản dị nhưng vô cùng ý nghĩa.
Câu 5
Câu 5 (trang 11, sách Bài tập Ngữ Văn 11, tập một):
Hãy so sánh hình ảnh được miêu tả ở hai câu sau của khổ thơ với hình ảnh người gieo giống trong bức tranh sơn mài Bình minh trên nông trang của họa sĩ Nguyễn Văn Nùng. Bạn rút ra nhận xét gì về sự so sánh đó.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ lại đoạn thơ và tìm hiểu về bức tranh để đưa ra nhận xét khi so sánh.
Lời giải chi tiết:
So sánh: Cả hai hình ảnh đều phản ánh rõ nét về hình tượng người nông dân đang làm việc vào buổi sáng bình minh, ánh sáng rực rỡ của một ngày mới như biểu tượng cho một tương lai tươi sáng. Đó như một lời động viên tinh thần cho Cách mạng, tinh thần lao động sản xuất của nhân dân.
