Buzz
Trả lời các câu hỏi bài tập số 6 trang 28 sách bài tập Ngữ văn lớp 6 - Kết nối tri thức, phần 2
Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Bắt đầu từ một cành bất kỳ của cây sự sống này. Đi từ cành này sang cành khác, từ nhánh này tới nhánh kia, bạn sẽ luôn thấy một con đường dẫn về thân cây chính. Khoảng 500 triệu năm trước, tổ tiên của tôi là một con cá. 1,5 tỉ năm trước: tổ tiên của tôi là một vi khuẩn. Trên thực tế, chúng ta đều là con cháu của cùng một sinh vật, một tế bào nguyên sinh cách đây khoảng 3,8 tỉ năm. Sự sống đã nảy mầm từ một sự kiện duy nhất cách đây rất xa. Từ một tổ tiên chung, ở gốc của cây sự sống, nó đã trở nên phong phú qua thời gian với sự xuất hiện của các loài mới. Cây sự sống đã phát triển dọc theo thời gian, nhưng cũng có các cành, nhánh phát triển ngang để tạo ra sự đa dạng. Nếu một số loài phát triển và sống sót, thì nhiều loài khác như chim hoặc khủng long đã tuyệt chủng. Hơn 99% loài đã biến mất từ Trái Đất. Chúng là những cành nhỏ của cây sự sống, và đã bị cắt bỏ.
(Trịnh Xuân Thuận, Từ điển yêu thích bầu trời và các vì sao, NXB Tri thức, Hà Nội, 2015, tr. 600)
Câu 1
Trong đoạn văn, cụm từ nào được sử dụng nhiều lần và được nêu bật nhất? Tại sao nó được sử dụng như vậy?
Cách giải:
Đọc kỹ đoạn văn
Lời giải chi tiết:
Cây sự sống là cụm từ được lặp lại nhiều lần và nổi bật nhất trong đoạn văn. Bằng cách thường xuyên nhắc đến nó, tác giả muốn tạo ra một hình ảnh cụ thể, giúp người đọc dễ dàng hình dung về quá trình hình thành và phát triển của sự sống cũng như mỗi mối quan hệ giữa tất cả các thành phần cấu thành sự sống đó.
Câu 2
Tác giả muốn thể hiện điều gì qua câu “Bắt đầu từ một cành bất kỳ của cây sự sống này. Đi từ cành này sang cành khác, từ nhánh này tới nhánh kia, bạn sẽ luôn thấy một con đường dẫn về thân cây chính.”?
Cách giải:
Đọc kỹ đoạn văn
Lời giải chi tiết:
Với câu “Bắt đầu từ một cành bất kỳ của cây sự sống này. Đi từ cành này sang cành khác, từ nhánh này tới nhánh kia, bạn sẽ luôn thấy một con đường dẫn về thân cây chính.”, tác giả muốn nhấn mạnh rằng dù các loài trên Trái Đất có khác nhau đến đâu, thì cũng đều có một nguồn gốc chung.
Câu 3
Các con số 3,8 tỉ năm, 1 tỉ rưỡi năm, 500 triệu năm cho biết điều gì về sự phát triển của sự sống trên Trái Đất?
Cách giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Các con số 3,8 tỉ năm, 1 tỉ rưỡi năm, 500 triệu năm cho thấy quá trình phát triển của sự sống trên Trái Đất, từ tế bào nguyên thuỷ, đến vi khuẩn và sau đó là 'một con cá', trước khi xuất hiện sự đa dạng phong phú của các loài như ngày nay.
Câu 4
Phân tích điều tác giả muốn nhấn mạnh khi dùng các từ tổ tiên, hậu duệ trong các câu 3, 4, 5 của đoạn trích.
Cách giải:
Đọc kỹ đoạn trích và phân tích
Lời giải chi tiết:
Khi sử dụng các từ tổ tiên, hậu duệ trong các câu 3, 4, 5, tác giả muốn nhấn mạnh một lần nữa nguồn gốc chung của mọi loài - điều đã được đề cập trong câu “Đi từ cành này đến cành khác...' ở câu trước. Tuy nhiên, khi sử dụng các từ này, tác giả cũng muốn kích thích ý thức trách nhiệm của con người đối với sự tồn tại của các loài khác trên Trái Đất.
Câu 5
Tác giả đã giải thích như thế nào về việc hơn 99% số loài xuất hiện trên Trái Đất đã tuyệt chủng?
Cách giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Theo cách hình dung sự sống như một thân cây, phát triển theo cả chiều dọc lẫn bề ngang, tác giả đã giải thích một cách hình ảnh và thuyết phục về sự tuyệt chủng của hơn 99% số loài trên Trái Đất. Chúng giống như những cành nhỏ của cây, đã bị khô héo, gãy rụng hoặc bị cắt bỏ bởi thời gian tự nhiên mà không có sự can thiệp từ bên ngoài.
Câu 6
Hãy đánh giá sức hấp dẫn trong cách trình bày các thông tin khoa học của tác giả được thể hiện qua đoạn trích.
Cách giải:
Đọc kỹ đoạn trích và nêu đánh giá nhận xét
Lời giải chi tiết:
Đoạn trích chứa đựng những thông tin khoa học có tính chất khái quát nhưng vẫn dễ hiểu và đặc biệt hấp dẫn. Ấn dụ về cây sự sống lan tỏa khắp đoạn văn, tạo nên sự nhất quán. Mọi lời giải, phân tích đều phản ánh sự ảnh hưởng của ấn dụ này, khiến cho những ý tưởng trừu tượng trở nên rõ ràng, dễ hiểu.
Câu 7
Chỉ ra mối quan hệ giữa câu thứ 2 với toàn bộ các câu 3, 4, 5, 6 trong đoạn trích.
Cách giải:
Đọc kỹ đoạn trích
Lời giải chi tiết:
Trong đoạn trích, toàn bộ các câu 3, 4, 5, 6 đều phát triển từ ý tưởng được nêu trong câu thứ 2. Từ đây, có thể xác định câu thứ 2 là câu chủ đề của đoạn văn.
Câu 8
Theo cảm nhận của tôi, từ vi khuẩn, tế bào, khủng long là những từ có 'tuổi đời' trẻ hơn trong số các từ mượn được sử dụng trong đoạn trích. Lí do là vì những đối tượng mà các từ này chỉ đều là những khám phá mới của khoa học phương Tây, được nghiên cứu và phát hiện cách đây không lâu, chưa đến vài trăm năm. Từ đó suy ra, những từ này, dù có nguồn gốc thế nào, cũng khó có thể xuất hiện trước những từ như tổ tiên, hậu duệ, quá khứ, sinh vật,...
