Đặc điểm đặc trưng của truyện cổ tích:
Bài tập 1
Bài tập 1 (trang 35, VTH Ngữ văn 6, tập 2)
Đặc điểm của truyện cổ tích:
Phương pháp giải:
Thảo luận với bạn bè và tìm hiểu thêm về thể loại cổ tích để trả lời.
Lời giải chi tiết:
|
STT |
Các yếu tố |
Đặc điểm |
|
1 |
Chủ đề |
Kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc, xảy ra trong đời sống gia đình và xã hội của con người, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm bài học đạo lí, cách sống lương thiện, hướng tới những điều tốt đẹp, tránh xa cái ác, cái xấu xa, thể hiện ước mơ , khát vọng,...của tác giả nhân dân |
|
2 |
Nhân vật |
Nhân vật bất hạnh (người mồ côi, con riêng, em út, có hình dạng xấu xí,...), Nhân vật dũng sĩ và có tài năng kì lạ, Nhân vật thông minh và nhân vật ngốc nghếch, Nhân vật là động vật (con vật biết nói năng, hoạt động, có tính cách như con người). Nhìn chung, nhân vật cổ tích chưa được cá thể hóa, tâm lí hóa. |
|
3 |
Cốt truyện |
Mang tính chất tưởng tượng, "tính khác thường" của sự việc và hành động, được xây dựng theo một vài sơ đồ chung như: dũng sĩ giết quái vật cứu người đẹp, người xấu xí nhưng tốt bụng, tài giỏi,... |
|
4 |
Lời kể |
Thường bắt đầu với câu kể "ngày xửa ngày xưa' ở thời gian và không gian không xác định, kết thúc bằng câu "và rồi họ sống mãi mãi hạnh phúc về sau". |
|
5 |
Yếu tố kì ảo |
Yếu tố huyền ảo, thơ mộng, thế giới kì ảo thường xâm nhập lẫn nhau với thế giới trần tục. Thường gồm các con vật kì ảo, đồ vật kì ảo,....có tác dụng thể hiện mục đích của tác giả nhân dân trong việc truyền tải chủ đề của câu chuyện. |
Bài tập 2
Bài tập 2 (trang 36, VTH Ngữ văn 6, tập 2)
So sánh hai câu chuyện cổ tích trong bài với một số cách kể khác:
Phương pháp giải:
Em tìm một số bản kể hoặc thơ về Thạch Sanh và Cây khế và so sánh chúng với cách kể đã học.
Lời giải chi tiết:
- Trích đoạn từ câu chuyện Thạch Sanh Lý Thông (Dương Thanh Bạch):
Ngẫm trong những truyện cổ tích xưa
Ẩn chứa những bài học đạo lý không lộ ra?
Chúng là những kẻ không trung thực,
Lừa đảo người khác để phản bội bạn tìm kiếm sự phồn thịnh.
Phú quý có được chỉ khi ở gần,
Về sau, họ sẽ gặp phải hậu quả của hành động mình.
Những người trung thực và đạo đức,
Luôn giúp đỡ người khác mà không ngần ngại nguy hiểm.
So với vẻ bề ngoài, phẩm giá không cần phải so sánh.
Bình tĩnh và an nhàn trong tâm hồn không cần phải lo lắng về cuộc sống hay cái chết.
Câu chuyện xưa ở vùng Cao Bình
Vợ chồng Thạch lão đã muộn màng sinh con để tiếp nối dòng dõi,
Cầu nguyện về phía Tây, hiến dâng về phía Đông,
Hành động nhân từ và công việc đạo đức không bao giờ gặp khó khăn.
Tiếng tốt lan xa xa, vang vọng khắp mọi nơi,
Ngọc Hoàng đã lắng nghe, chắc chắn là vận mệnh đã định sẵn.
Đã gửi lời mời đến Thái tử rằng
Về thế giới phàm trần giúp đỡ nhân dân.
…
- Sự khác biệt: truyện cổ tích Thạch Sanh được kể theo hình thức văn xuôi, còn bản thơ ở trên được kể dưới dạng thơ ca.
Bài 3
Bài 3 (trang 36, VTH Ngữ văn 6, tập 2)
Viết văn (khoảng 5-7 câu) về “thế giới cổ tích” dựa trên sự tưởng tượng của bạn:
Phương pháp giải:
Hãy hình dung một thế giới cổ tích và miêu tả lại cảnh đó bằng từ ngữ của bạn.
Lời giải chi tiết:
Em đi bộ nhẹ nhàng trên bãi cỏ non xanh mướt, nhìn thấy một đàn hươu đang ngon lành ăn cỏ. Bước theo đàn hươu, em chợt nhìn thấy một cảnh rừng tươi đẹp với tiếng chim hót vang vọng, suối nước trong xanh chảy róc rách, và những bông hoa rực rỡ nói chuyện với nhau. Em dừng lại trước một tảng đá trắng to lớn, gần đó là một cây cau cao vút, tàu cau rủ xuống như ôm ấp, và một dây trầu quấn chặt lấy thân cây như muốn giữ lấy nó mãi mãi.
