
Câu 1
câu 1 (trang 7 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Đọc văn bản (SGK trang 14) và trả lời câu hỏi:
a. Văn bản có tính chất thuyết minh không? Điều đó được thể hiện ở những điểm nào? Phương pháp thuyết minh nào đã được áp dụng?
b. Văn bản thuyết minh này có điểm gì đặc biệt? Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào?
c. Các biện pháp nghệ thuật ở đây có tác dụng tạo hứng thú, làm nổi bật nội dung cần thuyết minh không?
Phương pháp giải:
- Tập trung vào tính chất thuyết minh của văn bản.
- Nhớ lại các phương pháp thuyết minh: liệt kê, nêu ví dụ, sử dụng số liệu, so sánh, phân loại, phân tích...
Lời giải chi tiết:
a. Văn bản này được xem là loại thuyết minh.
- Tính chất thuyết minh được thể hiện qua cách giới thiệu về loài ruồi một cách có hệ thống: đề cập đến các đặc điểm chung về họ, giống, loài; mô tả về tập tính sinh sống; cung cấp những thông tin đáng tin cậy về loài ruồi.
- Các phương pháp thuyết minh được áp dụng trong văn bản: định nghĩa, phân loại, nêu số liệu, liệt kê.
b.
- Đặc điểm đặc biệt:
+ Về hình thức: giống như việc viết văn bản mô tả một phiên tòa.
+ Về nội dung: giống như câu chuyện kể về đám ruồi.
- Các biện pháp nghệ thuật: nhân cách hóa, liệt kê.
c. Tác dụng: Tạo sự hứng thú cho độc giả trẻ tuổi, đồng thời mang lại sự vui vẻ cũng như kiến thức bổ ích.
Câu 2
Câu 2 (trang 8 VBT Ngữ văn 9, tập 1)
Đọc đoạn văn sau và phân tích biện pháp nghệ thuật được sử dụng để thuyết minh.
Bà tôi thường kể cho tôi nghe rằng chim cú kêu là có ma tới. Tôi hỏi vì sao thì bà giải thích: “Thế cháu không nghe tiếng cú kêu thường vọng từ bãi tha ma đến hay sao?”. Sau này học môn Sinh học tôi mới biết không phải là như vậy. Chim cú là loài chim ăn thịt, thường ăn thịt lũ chuột đồng, kẻ phá hoại mùa màng. Chim cú là giống vật có lợi, là bạn của nhà nông. Sở dĩ chim cú thường lui tới bãi tha ma vì ở đó có lũ chuột đồng đào hang. Bây giờ mỗi lần nghe tiếng chim cú, tôi chẳng những không sợ mà còn vui vẻ vì biết rằng người bạn của nhà nông đang hoạt động.
Phương pháp giải:
Đọc đoạn văn cẩn thận, phân tích các biện pháp nghệ thuật được sử dụng, và nêu rõ tác dụng của biện pháp đó đối với người đọc.
Lời giải chi tiết:
- Biện pháp nghệ thuật được sử dụng là: sử dụng kỹ thuật kể chuyện về một sự hiểu lầm từ tuổi thơ để mở màn cho câu chuyện.
- Nhận xét: Bắt đầu đoạn văn bằng cách mô tả về tập tính của chim cú thông qua một sự hiểu lầm từ tuổi thơ, kết hợp với việc nhớ lại quá khứ mê tín. Sau này khi trưởng thành, kiến thức khoa học đã giải thích cho sự hiểu lầm ngây thơ đó.
- Tác dụng: người đọc thu được thông tin mới, đồng thời cảm thấy hứng thú hơn khi tiếp nhận thông tin này vì kỹ thuật kể chuyện xen kẽ được sử dụng.
