
Câu 1
Khi viết một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ, cần lưu ý điều gì?
Phương pháp giải:
Đọc lại phần một số điềm cần chú ý khi viết một bài thơ, Bài 1 SGK Ngữ Văn 7 tập 1, trang 22
Lời giải chi tiết:
Những điều cần chú ý khi tạo ra một bài thơ bốn hoặc năm câu là:
– Thể hiện quan điểm, cảm nhận,.. của người sáng tác về cuộc sống.
– Sử dụng ngôn từ, hình ảnh thích hợp để diễn đạt quan điểm, cảm xúc của bản thân về cuộc sống.
– Sử dụng các biện pháp tu từ phù hợp để tạo ra những liên tưởng độc đáo, thú vị.
– Gieo vần, ngắt nhịp một cách hợp lý để nâng cao giá trị biểu đạt của ngôn từ.
– Đặt tiêu đề phù hợp với nội dung văn bản.
– Bảo đảm đủ số chữ (bốn chữ hoặc năm chữ) ở các dòng thơ theo yêu cầu của thể loại.
Câu 2
Đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ có điều gì đặc biệt?
Phương pháp giải:
Đọc lại phần Hướng dẫn quy trình viết, Bài 1 SGK Ngữ Văn 7 tập 1, trang 24.
Lời giải chi tiết:
- Khái niệm: Đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ (bốn chữ hoặc năm chữ) thuộc thể loại văn biểu cảm, thể hiện cảm xúc của người viết về một bài thơ.
- Đặc điểm của đoạn văn ghi lại cảm xúc về bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ:
+ Biểu đạt một nội dung khá đầy đủ, bao gồm nhiều câu được nối tiếp, bắt đầu bằng chữ viết hoa lùi vào đầu dòng và kết thúc bằng dấu câu để ngắt đoạn.
+ Thể hiện cảm xúc của người viết về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
+ Sử dụng ngôi thứ nhất để chia sẻ cảm xúc.
+ Cấu trúc bao gồm ba phần:
Mở đoạn: giới thiệu tiêu đề, tác giả và cảm xúc tổng quan về bài thơ bằng một câu (câu chủ đề).
Thân đoạn: trình bày cảm xúc của bản thân về nội dung và nghệ thuật của bài thơ: cảm xúc đó được kích thích từ những hình ảnh, từ ngôn từ nào trong bài thơ.
Kết đoạn: khẳng định lại cảm xúc về bài thơ và ý nghĩa của nó đối với người viết.
Câu 3
Viết một đoạn văn khoảng 150 từ, trình bày cảm xúc của bạn về một trong hai bài thơ Về mùa xoài mẹ thích (Thanh Nguyên) và Mục đồng ngủ trên cát trắng (Trần Quốc Toàn).
Phương pháp giải:
Đọc lại hai bài thơ Về mùa xoài mẹ thích (Thanh Nguyên) và Mục đồng ngủ trên cát trắng (Trần Quốc Toàn), tóm tắt những ý chính và xây dựng kế hoạch viết.
Lời giải chi tiết:
* Các bạn thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết
- Xác định đề tài bằng cách trả lời câu hỏi: Đề bài muốn viết về vấn đề gì? Thể loại văn nghệ là gì? Yêu cầu độ dài của đoạn văn là bao nhiêu?
- Thu thập tư liệu bằng cách xác định thông tin cần tìm và tìm kiếm thông tin đó ở đâu?
Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
Tìm ý bằng cách:
- Đọc bài thơ một số lần để cảm nhận âm thanh, vần, nhịp điệu và xác định cảm xúc mà văn bản gợi lên.
- Tìm và hiểu ý nghĩa của từ ngữ, hình ảnh độc đáo và biện pháp tu từ mà tác giả bài thơ đã sử dụng.
- Xác định chủ đề của bài thơ.
- Giải thích lý do em có cảm xúc đặc biệt với bài thơ.
- Tóm tắt ý tưởng bằng cụm từ nhanh chóng thể hiện những ý trên.
Lập dàn ý: Sắp xếp các ý đã nêu thành dàn ý của đoạn văn theo mẫu gợi ý trong sách giáo khoa.
Bước 3: Thực hiện viết bài
Dựa vào dàn ý, viết một đoạn văn đầy đủ. Khi viết, cần đảm bảo tuân thủ các yêu cầu đối với việc viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ.
Bước 4: Kiểm tra và sửa đổi, học hỏi kinh nghiệm
Dựa vào bảng kiểm tra trong sách giáo khoa để kiểm tra, sửa đổi và rút ra kinh nghiệm.
* Đoạn văn mẫu tham khảo:
Mẫu văn bản:
Trong hệ thống văn học Việt Nam, có nhiều bài thơ rất đặc biệt và gợi cảm về người mẹ, trong đó không thể không nhắc đến bài thơ “Về mùa xoài mẹ thích” của Thanh Nguyên. Bài thơ bắt đầu bằng việc tạo hình ảnh đẹp, gần gũi với quả xoài mà mẹ thích, một hình ảnh đơn giản nhưng đầy ý nghĩa. Quả xoài này được mô tả chi tiết, từ hình dáng đến mùi vị, tất cả là những kỷ niệm mà tác giả gắn liền với người mẹ. Từ những hình ảnh và từ ngữ sinh động, tác giả thể hiện tình cảm sâu nặng, sự kính trọng và tình yêu thương đặc biệt dành cho người mẹ. Việc tạo hình ảnh mẹ hiền là một phần quan trọng trong bài thơ, khiến người đọc cảm nhận được sự gắn bó, sự quý trọng của tác giả đối với người mẹ. Qua bài thơ, tác giả truyền đạt thông điệp về giá trị của những kỷ niệm, những thứ gắn liền với người thân yêu, và sự thiêng liêng của tình mẹ con.
