Giải câu hỏi 1, 2, 3 về tác phẩm Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh (Trích từ Văn trung tùy bút) trang 29 của sách VBT ngữ văn lớp 9, tập 1.
Câu 1
Câu 1 (trang 29 của sách VBT Ngữ văn lớp 9, tập 1)
Phong cách sống xa xỉ của chúa Trịnh và các quan tham gia đã được tác giả mô tả qua những chi tiết nào? Hãy nhận xét về cách viết của tác giả trong đoạn miêu tả này và giải thích tại sao tác giả kết thúc đoạn văn bằng câu: '... những kẻ thực dụng sẽ hiểu đó là sự lãng phí vô ích'?
Phương pháp giải:
Đọc lại đoạn văn, xác định các thông tin liên quan đến hành vi phung phí của chúa Trịnh.
- Lời văn mô tả có sự cụ thể, chân thực và sống động không?
- Tác giả nhận định về việc đó là 'triệu bất tường' có phản ánh thái độ như thế nào?
Lời giải chi tiết:
* Các dấu hiệu cho thấy phong cách sống xa hoa của chúa Trịnh và các quan thần:
- Chúa xây nhiều cung điện, dinh thự ở nhiều địa điểm.
- Những chuyến dạo chơi của chúa tại Hồ Tây: thường xuyên tổ chức, thu hút đông đảo người hầu tận tụy phục vụ, tổ chức nhiều hoạt động giải trí xa hoa và đắt tiền.
- Hành động thu vật 'phụng thủ' thực chất là lấy cắp những vật có giá trị từ nhân dân để trang trí cho cung điện của chúa.
* Mọi sự kiện đều được miêu tả cụ thể, chân thực và công bằng.
* Kết thúc phần văn, tác giả phát biểu “...người đọc biết điều đó là dấu hiệu của sự sụp đổ của một triều đại”: dự đoán về sự suy thoái không tránh khỏi của một triều đại.
Câu 2
Câu 2 (trang 30 trong sách VBT Ngữ văn lớp 9, tập 1)
Các quan tham gia trong cung chúa đã thực hiện những hành động gì để áp đặt lên dân? Hiểu ý nghĩa của đoạn kết bài văn: 'Nhà ta ở phường Hà Khẩu... cũng chính vì lý do đó'.
Phương pháp giải:
Chú ý đến câu tục ngữ nhờ gió bẻ măng, việc cướp phá, buộc tội để lấy tiền, phá nhà làm hỏng tường, việc kể chuyện nhà mình đã bổ sung thêm các minh chứng cụ thể, tăng tính thuyết phục.
Lời giải chi tiết:
- Các quan tham gia trong cung Chúa đã “nhờ gió bẻ măng”, gian trá, lừa lọc dân bằng những hành động tàn nhẫn, trắng trợn, không chỉ cướp phá mà còn lăng nhăng.
- Ý nghĩa của đoạn cuối bài: “Nhà ta ở phường Hà Khẩu...cũng chính vì lý do đó”:
- Tác giả ghi chép lại sự kiện thực tế trong gia đình mình.
-> Để tăng tính thuyết phục và cũng để tác giả có thể bày tỏ những cảm xúc một cách kín đáo (thái độ phê phán, không hài lòng).
Câu 3
Câu 3 (trang 31 trong sách VBT Ngữ văn lớp 9, tập 1)
Theo bạn, thể loại văn tùy bút có điểm gì khác biệt so với thể loại truyện mà các bạn đã học ở bài trước?
Phương pháp giải:
Đọc lại 2 tác phẩm văn bản đã học và ghi lại những điểm khác biệt giữa chúng.
Lời giải chi tiết:
|
Tùy bút |
Truyện |
|
- Cốt truyện đơn giản, mờ nhạt hoặc không có cốt truyện. - Kết cấu tự do, lỏng lẻo, có khi tản mạn, tùy theo cảm xúc của người viết. - Giàu tính cảm xúc, chủ quan. - Chi tiết, sự việc chân thực: ghi chép lại những điều mắt thấy, tai nghe trong cuộc sống. |
- Cốt truyện phức tạp - Kết cấu chặt chẽ, có sự sắp đặt đầy dụng ý nghệ thuật của người viết. - Tính cảm xúc, chủ quan được thể hiện kín đáo qua nhân vật hoặc sự việc. - Chi tiết, sự việc phần nhiều được hư cấu, sáng tạo . |
Bài tập thực hành
Dựa vào bài văn Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh, viết một đoạn văn ngắn để trình bày quan điểm của bạn về tình hình đất nước vào thời kỳ vua Lê - chúa Trịnh cuối thế kỷ XVIII.
Phương pháp giải:
Chú ý đến tình trạng chiến tranh, sự xa hoa của chúa Trịnh, sự kiêu căng của quan lại, nỗi khốn khổ của người dân thường.
Lời giải chi tiết:
Đất nước vào thời kỳ vua Lê - chúa Trịnh cuối thế kỷ XVIII đang chịu đựng những thời điểm đen tối, hỗn loạn. Vua chúa sống mải mê với cuộc sống xa hoa, phúc lợi. Phủ chúa tràn ngập những loài chim quý, thú lạ, cây cổ thụ… Các quan lại cầm quyền không quan tâm đến việc quản lý triều chính, họ bỏ qua nghĩa vụ đối với dân chúng. Bọn quan ăn chơi, lăng nhăng, gây ra sự phiền toái cho dân. Ngay cả những người giàu có cũng không yên bình với tình hình hiện tại. Người dân trên khắp nơi phải chịu đựng nghèo đói, gặp gỡ cảnh khốn khó.
