Giải quyết vấn đề nói ngọng cho bé

Nói ngọng thường xuất hiện ở đa số trẻ nhỏ khi họ bắt đầu học nói. Thông thường, tình trạng này sẽ tự điều chỉnh theo thời gian, nhưng đôi khi lại kéo dài đến khi trẻ lớn lên. Khoảng 99,9% trẻ nói ngọng trong độ tuổi từ 1 đến 3. Trong giai đoạn này, trẻ có thể chưa nói rõ hoặc đúng vần vảy do đang phát triển về ngôn ngữ. Từ 4-5 tuổi, trẻ bắt đầu làm quen với cách phát âm chính xác. Đến 6 tuổi, trước khi vào học, là thời điểm quyết định trẻ có nói ngọng hay không.

Vì vậy, cha mẹ cần sẵn lòng hiểu và hỗ trợ trẻ khi phát hiện tình trạng nói ngọng. Hãy cùng Mytour tìm hiểu nguyên nhân và cách khắc phục nó ngay từ khi phát hiện để tránh tình trạng này kéo dài.

Nói ngọng là một loại rối loạn ngôn ngữ

Ngôn ngữ của trẻ phát triển dựa trên các ảnh hưởng từ môi trường xung quanh. Nếu có sự cản trở nào trong quá trình hình thành ngôn ngữ, trẻ có thể gặp phải rối loạn ngôn ngữ, ví dụ như nói ngọng.

Việc phát hiện và giải quyết sớm vấn đề nói ngọng là vô cùng quan trọng để trẻ phát triển ngôn ngữ một cách chính xác và tự tin.

Các Loại Nói Ngọng Ở Trẻ

• Nói ngọng sinh lý: Do những biến đổi sinh lý của cơ quan phát âm hoặc các rối loạn khả năng nghe của trẻ.
• Nói ngọng xã hội: Phát âm lệch so với chuẩn xã hội.

Ngọng có thể ảnh hưởng tới từng âm riêng lẻ hoặc từng nhóm âm, thậm chí toàn bộ từ ngữ.

Nguyên Nhân Gây Nên Nói Ngọng Ở Trẻ

• Trẻ vặn méo âm thanh để diễn đạt theo ý riêng.
• Cha mẹ không chỉnh sửa ngay khi trẻ nói sai mà lại theo đuổi sai lầm của con.
• Cha mẹ và người xung quanh sử dụng ngôn từ sai lệch, làm trẻ bắt chước theo.
• Trẻ gặp vấn đề về hô hấp khiến phải thè lưỡi ra khi nói, gây nên tình trạng nói ngọng.

Phương Pháp Điều Trị Nói Ngọng Ở Trẻ

1. Phát triển kỹ năng nhai

Theo cách tiếp cận này, nguyên nhân khiến trẻ nói ngọng là do cơ hàm yếu, làm chậm sự phát triển của hệ thống phát âm.

Để cải thiện cơ hàm cho con từ khi còn nhỏ, cha mẹ nên cho con ăn các thực phẩm tốt cho cơ hàm như bánh quy giòn, trái cây, rau cải, và các loại thịt.

Ngoài ra, cha mẹ cũng nên tập cho con sự linh hoạt của miệng bằng cách súc miệng, ngậm và lăn viên kẹo từ một bên má sang bên kia, và tránh để con mút tay.

2. Phát âm đúng chuẩn

Thực tế, ở một số vùng miền, có sự nhầm lẫn giữa một số âm tiết như “l” và “n”, “n” và “ng”,… điều này có thể gây ra nói ngọng cho trẻ. Để tránh tình trạng này, cha mẹ cần chú ý phát âm đúng chuẩn khi nói chuyện để làm gương cho con.

Trong khi trò chuyện với bé, cha mẹ nên nói chậm hơn để bé nghe được rõ và đầy đủ âm điệu.

3. Huấn luyện bé thở đều đặn

Khi trẻ ốm như cảm lạnh, viêm mũi, ... thường dễ thở qua miệng hoặc thở hổn hển. Mẹ cần phải điều trị kịp thời để bé có thể thở bằng cả mũi và miệng, tránh thói quen thở miệng làm mặt lưỡi trở nên cứng và thò ra, gây ra phát âm sai.

Mẹ có thể tham khảo cách chữa bệnh thở qua miệng của trẻ tại link sau: http://www.Mytour.vn/blog/tho-mieng-o-tre-nguyen-nhan-va-cach-xu-li.html

4. Chú ý lắng nghe một cách kiên nhẫn

Khi đàm thoại với bé, người lớn nên kiên nhẫn lắng nghe ý kiến của bé, không nên gián đoạn nếu bé nói sai hoặc chưa nói hết vì điều này sẽ làm bé bối rối và gây ra nói ngọng. Sau khi bé kết thúc, bạn có thể sửa lại ý kiến của bé bằng cách nói đúng. Nếu có thể, bạn cũng có thể ghi âm giọng của bé, sau đó so sánh giọng của bé với giọng đúng để bé có thể nhận biết sự khác biệt.

5. Mở rộng vốn từ vựng

Khi bé đã bắt đầu vượt qua tình trạng nói ngọng hoặc khi bé lớn lên, cha mẹ nên sử dụng từ ngữ phong phú và mở rộng độ phức tạp của câu trong khi trò chuyện với bé, giúp bé phát triển vốn từ ngữ của mình.

Hoặc cha mẹ có thể sử dụng nhiều từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa hoặc từ gợi mở trong cuộc trò chuyện với bé như “Cơm ngon quá. Cơm ngon ơi là ngon. Cơm ngon tuyệt. Cơm ngon cực kỳ…”

6. Dạy trẻ đọc thơ, vè, đồng dao

Một phương pháp hiệu quả và thú vị để giúp bé phát triển ngôn ngữ là dạy bé đọc thơ, vè, ca dao, và tục ngữ. Khi bé từ 1-2 tuổi, cha mẹ có thể thu thập nhiều bài thơ ngắn hoặc văn vần để dạy cho bé. Điều này rất có ích để bé học nói đúng, đặc biệt là với những âm tiếng phức tạp trong tiếng Việt.

Thông qua việc kể chuyện cho bé nghe, bé có thể học được nhiều từ vựng trong giao tiếp và giúp bé phát triển tư duy logic.

7. Tạo logic trong trò chuyện

Hãy truyền đạt cho bé những giải thích có logic khi nói chuyện, ví dụ như khi giải thích tại sao cần bật đèn: “Khi bật đèn lên, phòng sẽ sáng và chúng ta có thể nhìn thấy rõ. Nếu không bật đèn, phòng sẽ tối và chúng ta sẽ không nhìn thấy được gì”.

8. Tạo mối gắn kết thực sự với con

Nếu cha mẹ hoàn toàn phụ thuộc vào người khác để chăm sóc và trò chuyện với bé, việc hiểu những gì bé nói sẽ trở nên khó khăn. Hãy luôn là người hiểu con nhất, từ khi con bắt đầu nói những từ đầu tiên. Việc này rất quan trọng để bé cảm thấy được yêu thương và quan tâm.

Trong quá trình chữa trị tật nói ngọng, cha mẹ cần kiên nhẫn vì điều này không thể giải quyết được trong một ngày hay hai. Nếu nghi ngờ rằng tật nói ngọng của con có liên quan đến vấn đề sinh lý như ngắn lưỡi, dài lưỡi, hoặc các vấn đề về hệ thống phát âm, hãy đưa con đi khám sớm để có biện pháp khắc phục kịp thời.

Nói ngọng là một tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ. Mặc dù việc nghe con nói ngọng có thể thú vị và đáng yêu, nhưng cha mẹ không nên bỏ qua vấn đề này mà cần giúp con sửa chữa sớm để tránh gặp khó khăn trong giao tiếp khi bé đi học.