Giải thích trực quan nhất về Đại Dương

Nếu bạn đã từng đọc tác phẩm xuất sắc “Các hành tinh - Giải thích trực quan nhất về các hành tinh trong hệ Mặt Trời”, bạn sẽ biết rằng, Trái Đất là hành tinh duy nhất trong hệ Mặt Trời có lượng nước khổng lồ trên bề mặt ở cả 3 trạng thái: rắn, lỏng, khí. Đây là điều kiện tuyệt vời cho sự sống phát triển. Nhiều nhà khoa học đã đùa rằng với lượng nước chiếm tới ¾ bề mặt, Trái Đất nên được gọi là Trái Nước. Thực tế, cùng với vũ trụ, đại dương sâu thẳm chứa hơn 90% sự đa dạng sinh học của Trái Đất, với những đáy biển sâu hàng nghìn km, những miệng núi lửa phun trào đột ngột, những vùng xoáy bí ẩn, nơi khởi nguồn của những cơn bão tàn phá khủng khiếp... là những đối tượng được hàng trăm nghìn nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu trong hàng nghìn năm qua.

Giải thích trực quan nhất về Đại Dương

Nếu ngành khoa học vũ trụ thiên về nghiên cứu cho tương lai, thì nghiên cứu về đại dương là dành cho hiện tại và cả tương lai. Có rất nhiều sách viết về đại dương trên thị trường, nhưng đáng chú ý nhất là cuốn bách khoa thư “Giải thích trực quan nhất về Đại Dương”, do Alpha Books và ETS mua bản quyền từ nhà xuất bản DK danh tiếng để Việt hóa và xuất bản tại Việt Nam.

Thực tế, hầu hết các cuốn sách và bách khoa toàn thư về đại dương hiện nay chỉ tập trung vào một khía cạnh như: sự phong phú của sinh vật biển, tài nguyên dưới đáy biển, đại dương và các dòng sông, hoặc hoạt động của con người trên đại dương... Tuy nhiên, cuốn bách khoa thư 'Thuyết minh trực quan nhất về Đại Dương' với hơn 500 trang, in bốn màu trên giấy ảnh khổ lớn 25x30cm, sẽ cung cấp cho độc giả tất cả những thông tin này một cách trực quan và sống động nhất.

Giữ nguyên phong cách trình bày theo kiểu infographic như cuốn 'Các hành tinh - Thuyết minh trực quan nhất về các hành tinh trong hệ Mặt Trời', cuốn sách này sẽ dẫn dắt độc giả qua 4 chương. Chương 'Giới thiệu' đề cập đến tính chất vật lý, hóa học của đại dương với các nội dung nhỏ hơn như nước biển, địa chất biển, hoàn lưu & khí hậu, sóng và thủy triều. Trong phần 'Hoàn lưu và khí hậu', độc giả sẽ hiểu về mối quan hệ giữa đại dương và khí quyển, cùng sự di chuyển của nước trên quy mô lớn. 'Sóng và thủy triều' khám phá sự chuyển động của nước ở quy mô nhỏ hơn.

Chương hai của cuốn sách, 'Môi trường Đại Dương', giới thiệu các khu vực chính của đại dương như bờ biển, biển nông, biển sâu, đáy đại dương và các vùng đại dương ở hai cực. Mỗi phần sẽ mô tả các đặc điểm và quá trình hình thành của từng khu vực, cũng như đặc điểm thực tế của chúng tương ứng với các biển lớn trên thế giới.

Chương ba, 'Đời sống Đại Dương', sẽ giới thiệu sâu hơn về các dạng sống cư ngụ tại đó qua hai phần: 'Giới thiệu đời sống đại dương' và 'Các giới sinh vật đại dương'. 'Giới thiệu đời sống đại dương' cung cấp thông tin về lịch sử, sinh thái học và cách phân biệt các loại sinh vật biển. 'Các giới sinh vật đại dương' mô tả các nhóm sinh vật với các đặc trưng riêng, kèm theo thông tin về những loài cụ thể. Độc giả sẽ khám phá từ vi khuẩn, cổ khuẩn đến các loài khổng lồ như cá nhà táng, sứa khổng lồ; và cả những sinh vật kỳ lạ như cá răng nanh với răng nanh dài và khuôn mặt đáng sợ.

Chương cuối, 'Atlas Đại Dương', cung cấp bản đồ chi tiết về năm đại dương lớn trên thế giới, cùng các khu vực tiêu biểu của từng đại dương. Các bản đồ được xây dựng dựa trên dữ liệu từ vệ tinh và tàu thuyền, kèm theo chú thích về tên biển, sống núi, rãnh ngầm và các đặc điểm nổi bật ven biển. Bản đồ cũng thể hiện độ sâu và ranh giới của các mảng kiến tạo.

Tương tự như cuốn 'Các hành tinh - Thuyết minh trực quan nhất về các hành tinh trong hệ Mặt Trời', ở từng phần nội dung của 'Thuyết minh trực quan nhất về Đại Dương', các tác giả cung cấp thông tin về các nhà khoa học nổi bật với những nghiên cứu đáng nhớ về đại dương; và hoạt động của con người trong việc khám phá, chế ngự, khai thác và đôi khi là phá hoại đại dương...

Chẳng hạn, các nhà khoa học đã gắn thiết bị đo lường lên đầu những con hải cẩu để thu thập dữ liệu về hoàn lưu nước sâu ở Nam Đại Tây Dương (thiết bị sẽ tự bong ra khi hải cẩu rụng lông). Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ sử dụng máy bay đặc biệt để bay vào tâm bão, thả các gói thiết bị truyền dữ liệu qua sóng vô tuyến. Trong khi đó, hiện tượng nóng lên toàn cầu làm tan băng ở hai cực, gây nguy cơ tuyệt chủng cho nhiều loài, đặc biệt ở Bắc Cực, và làm nhiều vùng đất chìm dưới nước biển trong tương lai không xa.

Nuôi tôm thâm canh ở nhiều nơi, bao gồm Việt Nam, phá hủy rừng ngập mặn và rạn san hô do nước thải từ các đầm nuôi. Sử dụng chất độc xyanua để săn cá cảnh nhiệt đới làm hủy hoại các rạn san hô. Lạm dụng phân bón trên đất liền gây tảo nở hoa hàng loạt, giết chết thủy sinh vật ở khoảng cách xa. Đáng chú ý là chất thải công nghiệp và chất thải phóng xạ xả thẳng ra sông biển mà không qua xử lý; rác thải nhựa đe dọa sự sống của hàng nghìn loài động vật đại dương...

Siêu phẩm dành cho tất cả mọi người

Cuốn bách khoa thư 'Thuyết minh trực quan nhất về Đại Dương' không chỉ cung cấp thông tin toàn diện về đại dương, cội nguồn sự sống của nhân loại và hàng triệu loài trên hành tinh, mà còn đem đến kiến thức phong phú về các ngành khoa học liên quan như địa chất, khí tượng thủy văn, sinh thái học, bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững...

Không chỉ dành cho giáo viên, học sinh, sinh viên muốn tìm hiểu về các chủ đề nêu trên; cuốn sách còn cực kỳ hữu ích cho những người làm trong ngành du lịch. Nó cung cấp nhiều kiến thức về địa lý, sinh thái học và khoa học trái đất, giúp cải thiện chất lượng dịch vụ du lịch sinh thái và thúc đẩy ý thức phát triển du lịch bền vững.

Cuốn sách cũng thích hợp cho các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực muốn tra cứu nhanh các thuật ngữ và khái niệm khoa học liên quan, thậm chí có thể dùng làm tài liệu minh họa trực quan cho các báo cáo và dự án của mình.

Những nhà lãnh đạo, quản lý, giáo dục môi trường, bảo tồn thiên nhiên và di sản văn hóa có thể sử dụng nội dung của cuốn sách làm tài liệu tham khảo hoặc bài giảng ngắn gọn, trực quan về tác động của con người lên đại dương và các hiện tượng liên quan; từ đó đưa ra các đề xuất và quyết sách hợp lý nhằm bảo vệ đại dương, cội nguồn sự sống của mọi loài trên Trái đất.

Cuốn sách không chỉ đem đến sự choáng ngợp về tri thức và hình ảnh mà còn gửi gắm thông điệp nhắc nhở đến độc giả: “Với kiến thức ngày càng phong phú về đại dương, chúng ta có thể chữa lành cho hành tinh đang suy yếu. Chỉ cần những hành động nhỏ, mỗi người đều có thể góp phần tích cực vào tương lai của hành tinh và thế giới mà con cháu chúng ta sẽ thừa hưởng. Hãy học cách hòa hợp với thiên nhiên thay vì cưỡng ép thay đổi nó.” (Nhà bảo tồn Đại dương Fabien Cousteau).

Độc giả sẽ ngạc nhiên khi biết rằng, đến nay nhân loại chỉ mới khám phá hơn 2% các đại dương mà nhiều thế hệ trước đã quan trắc. Dự đoán rằng, ngay cả với công nghệ hiện đại, chúng ta cũng phải mất vài thế hệ nữa mới có thể hiểu biết cơ bản về đại dương như cách chúng ta biết về đất liền. Trong tiến trình đó, độc giả có thể tin tưởng vào các ấn phẩm mới cập nhật của NXB DK về chủ đề này, như cách họ đã tập hợp toàn bộ tri thức về đại dương, khoa học Trái đất, khoa học sự sống… vào cuốn sách tuyệt đẹp và hấp dẫn này.

Cuốn sách 'Thuyết minh trực quan nhất về Đại dương' được biên soạn bởi các nhà khoa học hàng đầu từ viện Smithsonian và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ. Mỗi trang sách đều như một tấm poster tuyệt đẹp về đại dương, biến quá trình học tập và tra cứu thành một chuyến du hành hấp dẫn và lý thú.

Nguyễn Cường - Mytour