Buzz
Trong tác phẩm này, tác giả Postman phân tích tác động ăn sâu vào văn hóa con người của truyền hình và phương tiện truyền thông điện tử. Ông cũng đưa ra một cái nhìn tiên tri về tương lai khi chính trị, báo chí, giáo dục, và tôn giáo trở thành đối tượng của giải trí trong thời đại công nghệ số.
Câu hỏi đặt ra là: Một cuốn sách với những dự báo sâu xa về nguy cơ của truyền hình, liệu có còn phản ánh thực tế với thời đại hiện tại; khi mà Internet, điện thoại di động, máy tính xách tay, hàng trăm kênh truyền hình cáp, DVD, blog, màn hình phẳng, HDTV và iPod đã chiếm dụng thế giới?
Để đánh giá sự phù hợp của cuốn sách với hiện tại, Andrew Postman, con trai của tác giả, đã chia sẻ cuốn sách với nhiều sinh viên từ 18 đến 22 tuổi ngày nay, sống trong một môi trường truyền thông khác biệt so với năm 1985. Mối quan hệ của họ với TV cũng đã thay đổi. MTV chỉ mới ra đời khi đó. Ngày nay, tin tức chạy liên tục, quảng cáo xuất hiện khắp nơi, và các chương trình thực tế cũng như 900 kênh truyền hình được xem là điều bình thường. TV không còn chiếm ưu thế như trước nữa. 'Thời gian sử dụng thiết bị' đã trở thành một khái niệm mới, khi hàng giờ dành cho máy tính, màn hình video, điện thoại di động, và thiết bị cầm tay. Việc đa nhiệm đã trở thành tiêu chuẩn, và sự yên bình đã được thay thế bằng hàng loạt tiếng ồn. Đó là một thế giới hoàn toàn khác biệt.
Và câu trả lời mà Andrew Postman nhận được là: Trong cuốn sách, Postman cho rằng mọi người không còn dành thời gian để tận hưởng cuộc sống. Ví dụ, một sinh viên chia sẻ: “Khi tôi đến một nhà hàng, mọi người đều đang sử dụng điện thoại di động của họ, nói chuyện hoặc chơi game. Tôi không có khả năng ngồi yên tại chỗ.
Một sinh viên chỉ ra rằng, Arnold Schwarzenegger tuyên bố ứng cử chức thống đốc bang California trên show truyền hình The Tonight Show. Maria lưu ý thêm, việc đơn giản hóa quá mức mọi thứ và tư duy “phân mảnh” do xem ti vi có thể đã góp phần dẫn tới sự phân biệt Bang Đỏ/ Bang Xanh tại nước Mỹ. Một người khác ghi nhận sự xuất hiện của một loạt “tạp chí Kinh Thánh” kiểu mới, với trang bìa có phong cách giống các tạp chí tuổi teen, với những dòng ghi trên trang bìa như “10 mẹo hàng đầu để đến gần Chúa hơn”. “Đó là một thế giới mà tôn giáo lại đi bắt chước MTV”, một sinh viên nói. Những người khác thì tự hỏi, liệu việc ngày càng nhiều trẻ em bị chẩn đoán mắc chứng rối loạn thiếu tập trung có phải là một dấu hiệu cho thấy con ngươi có nhu cầu cần được kích thích liên tục hay không.
Nhiều sinh viên (“cả sinh viên cánh hữu lẫn cánh tả”, giáo sư nói) đặc biệt thích thú với nhận xét của Neil Postman về việc giới truyền thông chuyển đổi tin tức rất đột ngột: Ngay sau khi thuật lại một sự kiện kinh hoàng, ví dụ như một vụ cưỡng hiếp, một vụ hỏa hoạn cấp độ 5 hoặc hiện tượng nóng lên toàn cầu, thì người đưa tin lại vui vẻ dẫn sang câu chuyện về việc Janet Jackson bị “lộ hàng” hoặc phát quảng cáo về một loại bia. Điều này tạo ra một chuỗi thông tin rất ngẫu nhiên, quá chênh lệch về quy mô và giá trị, đến mức mất đi tính mạch lạc, thậm chí khiến người xem cảm thấy bị “loạn não”.
“Giải trí mãi mãi” là một cuộc điều tra, một lời than thở - đúng vậy, nhưng cuốn sách còn hướng đến những điều lớn lao hơn. Nó thôi thúc độc giả hành động. Đó là một sự phản công với tin tức truyền hình hằng ngày, thứ mà Neil Postman miêu tả là: “vô nghĩa, chỉ toàn những thông tin cung cấp cho chúng ta điều gì đó để bàn luận nhưng không thể dẫn đến bất kỳ hành động nào có ý nghĩa”.
Ông đã đặt ra những câu hỏi đáng suy ngẫm, có thể áp dụng cho mọi lĩnh vực không chỉ riêng truyền hình, về mọi khía cạnh của sự phát triển biến đổi, về những sự kiện diễn ra sau năm 1985, về những điều chưa được định hình. Những câu hỏi này có thể vẫn còn được sử dụng cho nhiều thế hệ sau này (mặc dù một ngày nào đó, “nhiều thế hệ sau” có thể chỉ là một giai đoạn kéo dài 3 năm).
Câu hỏi của ông có thể áp dụng cho mọi công nghệ và phương tiện truyền thông. Hậu quả của việc say sưa với chúng là gì? Chúng giải phóng ta hay làm cho ta bị giam giữ? Chúng cải thiện hay làm tổn hại đến dân chủ? Chúng khiến cho lãnh đạo trách nhiệm hơn hay vô trách nhiệm hơn? Hệ thống của chúng ta sẽ trở nên rõ ràng hơn hay mờ mịt hơn? Chúng biến ta thành công dân tốt hơn hay là những người tiêu dùng tay trắng hơn? Liệu những đánh đổi mà ta phải trải qua có đáng giá không? Nếu câu trả lời là không, nhưng ta vẫn không thể từ chối những điều mới mẻ, hấp dẫn (vì đó là bản năng của con người), vậy thì ta có thể sử dụng những chiến lược nào để giữ vững quyền kiểm soát? Để bảo toàn nhân cách? Để tìm kiếm những ý nghĩa?
Neil Postman không lạc quan, nhưng không hề thiếu sự mạnh mẽ. “Chúng ta cần phải cẩn trọng khi khen ngợi hoặc lên án vì tương lai có thể chứa đựng những bất ngờ”, ông viết. Ông không sợ hãi về TV (như nhiều người khác đã làm). Ông viết: “A-Team và Cheers không phải là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng. Mà vấn đề nằm ở các chương trình như 60 Minutes, Eyewitness News và Sesame Street”.
Một học viên của Neil Postman, cũng là một giáo sư, nói rằng sinh viên của ông ấy đón nhận 'Giải trí mãi mãi' một cách sôi nổi hơn so với những người đã đọc cuốn sách này 5 hoặc 10 năm trước. “Khi cuốn sách được xuất bản lần đầu tiên, nó đã tiên đoán trước thời đại và một số người không hiểu được giá trị của nó”, ông nói. “Đó là một cuốn sách của thế kỷ XXI được ra mắt trong thế kỷ XX”.
VH (Tôi Đi Tour)
