Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2022

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2022 (tiếng Anh: 2022 AFF Championship), chính thức được gọi là AFF Mitsubishi Electric Cup 2022 do sự tài trợ (cũng thường được biết đến với tên gọi AFF Cup 2022), là lần tổ chức thứ 14 của giải đấu này. Đây là giải vô địch bóng đá của các quốc gia thuộc Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á và là lần đầu tiên diễn ra dưới tên gọi AFF Mitsubishi Electric Cup kể từ khi tập đoàn Mitsubishi Electric trở thành nhà tài trợ chính. Giải đấu kéo dài từ ngày 20 tháng 12 năm 2022 đến ngày 16 tháng 1 năm 2023.

Thái Lan đã bảo vệ thành công ngôi vô địch khi vượt qua Việt Nam với tổng tỷ số 3–2 sau hai lượt trận chung kết.

Thể thức

Với việc đại dịch COVID-19 đã được kiểm soát, AFF quyết định tổ chức AFF Cup 2022 theo thể thức của năm 2018. Các đội sẽ được chia thành hai bảng, mỗi đội thi đấu hai trận trên sân nhà và hai trận trên sân khách. Trận bán kết và chung kết sẽ thi đấu theo thể thức sân nhà – sân khách, và luật bàn thắng sân khách sẽ được áp dụng để phân định đội thắng nếu hai lượt trận có kết quả hòa.

Mặc dù đã được đề xuất nhiều lần ở giải đấu trước, hệ thống VAR sẽ không được áp dụng ở giải năm nay do những khó khăn trong việc triển khai tại khu vực.

Vòng loại

Có 9 đội tuyển tự động đủ điều kiện vào vòng bảng và được phân nhóm dựa trên thành tích của hai giải đấu gần đây. Brunei và Đông Timor, hai đội có thành tích thấp nhất, sẽ phải thi đấu vòng loại để giành quyền tham dự giải. Brunei đã vượt qua Đông Timor với tổng tỷ số 6–3 sau hai lượt trận, trở thành đội tuyển cuối cùng tham dự giải.

Úc, mặc dù là thành viên đầy đủ của AFF từ năm 2013, đã quyết định không tham gia giải đấu này.

Các đội tuyển tham dự

Quá trình bốc thăm

Lễ bốc thăm chia bảng sẽ được tổ chức tại Bangkok vào lúc 14:00 ICT (GMT+7) ngày 30 tháng 8 năm 2022.

Mỗi bảng sẽ bao gồm 5 đội từ 5 nhóm hạt giống, mỗi nhóm có hai đội tuyển, được phân loại dựa trên thành tích của hai giải đấu gần đây.

Chú giải

     Đương kim vô địch

     Đương kim á quân

     Bán kết 2020

     Đã vượt qua vòng loại

Địa điểm tổ chức

Danh sách đội hình

Mỗi đội có thể đăng ký một danh sách sơ bộ với 50 cầu thủ. Danh sách chính thức sẽ bao gồm 23 cầu thủ, trong đó có 3 thủ môn, và phải được nộp trước một ngày so với ngày diễn ra trận đấu.

Trọng tài điều hành

Danh sách các trọng tài được phân công cho giải đấu sẽ được công bố. Tuy nhiên, các trợ lý trọng tài và trọng tài thứ tư không được công khai khi trận đấu phát sóng.

Thời gian và lịch thi đấu

Giai đoạn vòng bảng

Tiêu chí xếp hạng

Các đội sẽ được phân hạng dựa trên điểm số (3 điểm cho chiến thắng, 1 điểm cho hòa, 0 điểm cho thua). Trong trường hợp các đội bằng điểm, các tiêu chí sau đây sẽ được áp dụng theo thứ tự để xác định vị trí xếp hạng:

1. Điểm số tích lũy từ tất cả các trận đấu trong vòng bảng;
2. Hiệu số bàn thắng-thua trong tất cả các trận đấu của vòng bảng;
3. Số lượng bàn thắng ghi được trong toàn bộ các trận đấu vòng bảng;

Nếu có nhiều đội có kết quả bằng nhau ở cả ba tiêu chí trên, thứ hạng sẽ được xác định như sau:

1. Kết quả đối đầu trực tiếp giữa các đội liên quan;
2. Thực hiện sút luân lưu nếu hai đội tranh tài trong trận đấu cuối cùng;
3. Quyết định bằng cách bốc thăm của ban tổ chức.

Bảng A

Bảng B

Giai đoạn loại trực tiếp

Đề án

Các trận đấu đã diễn ra

Việt Nam giành chiến thắng với tổng tỉ số 2–0.

Thái Lan thắng cuộc với tổng tỷ số 3–1.

Thái Lan giành chiến thắng với tổng tỉ số 3–2.

Thống kê

Nhà vô địch

Các giải thưởng

Cầu thủ ghi nhiều bàn nhất

Trong tổng số 26 trận đấu, đã có 90 bàn thắng được ghi, trung bình 3.46 bàn mỗi trận.

6 bàn thắng

4 bàn thắng

3 bàn thắng

2 bàn thắng

1 bàn thắng

1 bàn phản lưới nhà

Nguồn: AFF

Quy định kỷ luật

Nếu cầu thủ hoặc cán bộ đội bóng vi phạm các lỗi sau, họ sẽ tự động bị cấm thi đấu hoặc làm nhiệm vụ ở trận kế tiếp:

• Nhận thẻ đỏ (thời gian cấm thi đấu có thể kéo dài nếu lỗi vi phạm nghiêm trọng);
• Nhận 2 thẻ vàng trong 2 trận khác nhau; thẻ vàng sẽ bị xóa sau khi trận đấu kết thúc (thẻ vàng không ảnh hưởng đến các trận đấu quốc tế sau này).

Dựa trên các tiêu chí xếp hạng ở vòng bảng. Khi hai hoặc nhiều đội có số bàn thắng, hiệu số bàn thắng, điểm số bằng nhau, điểm kỷ luật sẽ được tính đến (chỉ áp dụng một điểm trừ cho mỗi cầu thủ trong mỗi trận đấu):

Các án phạt sau đây đã được áp dụng trong suốt giải đấu:

Đội hình xuất sắc nhất

Danh sách đội hình xuất sắc của giải đấu, được bình chọn bởi ban tổ chức, bao gồm các cầu thủ nổi bật nhất tại các vị trí được lựa chọn trong giải.

Bảng xếp hạng đội bóng

• Nguồn thông tin: AFF

Giải thưởng

Dù có nhà tài trợ mới, đội vô địch vẫn nhận được giải thưởng 300.000 đô la Mỹ giống như mùa trước. Đội á quân sẽ nhận 100.000 đô la Mỹ, trong khi hai đội dừng lại ở bán kết mỗi đội sẽ nhận 50.000 đô la Mỹ.

Marketing

Quả bóng thi đấu

Warrix tiếp tục là nhà cung cấp trang thiết bị thể thao cho giải đấu mùa thứ hai liên tiếp. Hãng đã ra mắt quả bóng tên là BERSATU sẽ được sử dụng làm bóng chính thức của AFF Cup 2022.

Trong tiếng Thái, từ Bersatu mang ý nghĩa 'đoàn kết'. Quả bóng được xem như biểu tượng của tình bạn và sự hỗ trợ lẫn nhau giữa các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á. Điều này còn được thể hiện qua các đường vân đa màu sắc trên bóng, biểu trưng cho sự nhiệt huyết và năng lượng trong từng trận đấu.

Quả bóng chính thức của AFF Cup được tạo hình bằng công nghệ nhiệt thay vì khâu truyền thống, giúp tăng cường độ bền và giữ chất lượng tốt hơn trong mọi điều kiện thời tiết. Điều này giúp cầu thủ dễ dàng điều khiển và kiểm soát bóng hơn.

Khẩu hiệu

Khẩu hiệu chính thức của giải đấu năm nay là 'Be The Game Changer' (tạm dịch: Hãy là người thay đổi cuộc chơi).

Tài trợ trang phục

Nhà tài trợ

Các nhà tài trợ được in đậm là những đối tác từ khu vực Đông Nam Á.

Đối tác truyền thông

Những sự cố và tranh luận

• Hiệp hội bóng đá Indonesia (PSSI) cùng với Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF) đã quyết định điều chỉnh thời gian các trận đấu tại sân nhà của Indonesia từ 19:30 lên 16:30. Nguyên nhân cụ thể của việc này chưa được truyền thông Indonesia đưa tin rộng rãi, nhưng Medcom là một trong số ít báo chí đưa ra giả thuyết rằng chính quyền Indonesia muốn tổ chức các trận đấu sớm để tránh một thảm kịch tương tự như vụ Kanjuruhan, nhất là khi sân Gelora Bung Karno có sức chứa lớn.
• Trong trận đấu bảng B giữa Việt Nam và Malaysia, trọng tài Nhật Bản Satō Ryūji đã gặp nhiều chỉ trích khi quyết định trao quả phạt đền cho Việt Nam ở phút 59, sau một pha va chạm giữa Azam Azmi của Malaysia và Đoàn Văn Hậu bên ngoài vòng cấm, dẫn đến việc Azam bị đuổi khỏi sân. Trọng tài Sato còn bị chỉ trích vì đã bỏ qua hai tình huống tiểu xảo của Đoàn Văn Hậu với cầu thủ Malaysia, trong đó có một lần Văn Hậu thúc cùi chỏ ngăn Azam Azmi và một lần khác giơ tay vào mặt trung vệ Sharul Nazeem. Malaysia đã gửi đơn khiếu nại lên Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á về các quyết định của trọng tài Satō Ryūji, người đã từng bị chỉ trích trong trận đấu Việt Nam thắng Malaysia 2–1 ở vòng loại World Cup 2022. Trọng tài Sato đã tuyên bố sẽ giải nghệ vào cuối năm 2022, và AFF đã áp dụng án cấm 2 trận đối với hậu vệ Azam Azmi.
• Tình trạng sân Mỹ Đình trước và trong giải đấu đã trở thành đề tài chỉ trích từ người hâm mộ Việt Nam và khu vực. Mặt cỏ sân bị đánh giá thấp với nhiều khu vực cỏ chết và đất cứng lộ ra. Các khán đài của sân vận động đầy bụi do không được vệ sinh thường xuyên, và nhiều hạng mục khác trong và ngoài sân đã xuống cấp. Chất lượng hình ảnh truyền hình các trận đấu tại Việt Nam cũng bị nghi ngờ.
• Trước trận đấu bảng A giữa Indonesia và Thái Lan, xe buýt chở đội khách đã bị nhóm cổ động viên quá khích của Indonesia bao vây, ném đá làm vỡ kính và đạp cửa xe. Sau khi lực lượng an ninh can thiệp, xe buýt đã thoát khỏi đám đông hỗn loạn và kịp đến sân. PSSI đã xin lỗi Thái Lan và thừa nhận hạn chế trong điều hành. Trận đấu sau đó diễn ra bình thường với tỷ số hòa 1–1, không có sự cố thêm. HLV Mano Polking gọi hành động của CĐV chủ nhà là 'đáng xấu hổ', trong khi HLV Shin Tae-yong mong muốn người hâm mộ không tái diễn hành vi này để tránh án phạt từ FIFA hoặc AFC. Ban tổ chức đã tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn cho trận bán kết lượt đi với Indonesia.
• Trước trận bán kết lượt đi giữa Malaysia và Thái Lan, sân Bukit Jalil chỉ bán ra 59 nghìn vé vì một phần khán đài đã được giữ lại cho buổi concert của Châu Kiệt Luân vào ngày 15 tháng 1, chỉ 1 ngày trước trận chung kết lượt về. Nếu Malaysia lọt vào chung kết, tình trạng tương tự cũng sẽ xảy ra. Các cổ động viên Malaysia rất phẫn nộ khi sân Bukit Jalil không được lấp đầy trong trận đấu quan trọng; nhiều người đã yêu cầu Châu Kiệt Luân hủy buổi diễn. Châu Kiệt Luân đã trấn an rằng anh có thể dời đêm diễn nếu các nhà tổ chức đồng ý. Trước đó, Singapore cũng đã tổ chức các trận đấu vòng bảng trên sân cỏ nhân tạo Jalan Besar do lý do tương tự.

• Trong trận bán kết lượt đi giữa Malaysia và Thái Lan, quyết định gây tranh cãi của trọng tài người Hàn Quốc Kim Dae-yong đã khiến Malaysia không được công nhận bàn thắng thứ 2. Phút 55, Lee Tuck tạt bóng từ cánh trái cho Dominic Tan đánh đầu vào lưới trống, nhưng trọng tài Kim Dae-yong cho rằng cầu thủ Malaysia đã phạm lỗi với trung vệ Pansa Hemviboon của Thái Lan, dẫn đến việc Pansa bị chảy máu đầu. Sau khi tham khảo trọng tài biên và trọng tài bàn, ông Kim đã từ chối bàn thắng của Malaysia. Tuy nhiên, pha quay chậm cho thấy người va chạm với Pansa Hemviboon và gây chấn thương là thủ môn Thái Lan Kittipong Phuthawchueak. Trọng tài Kim cũng gặp phải sai lầm khi từ chối cho Thái Lan hưởng phạt đền ở phút 86, khi Bordin Phala bị phạm lỗi trái phép trong vòng cấm.

Chú thích

Liên kết bên ngoài

• Trang web chính thức