Giáo sư người Thụy Điển giành giải Nobel Y sinh 2022

TTO - Nhà khoa học Svante Paabo đã giành giải Nobel Y sinh 2022 với khám phá về “bộ gene của các loài người đã tuyệt chủng và quá trình tiến hóa của con người'.

Người đoạt giải Nobel Y sinh 2022 là Giáo sư người Thụy Điển Svante Paabo. Ông nhận giải vì những khám phá liên quan đến 'bộ gene của các loài người đã tuyệt chủng và sự tiến hóa của con người'.

'Paabo đã phát hiện ra những khác biệt gen giữa con người hiện nay và loài người đã tuyệt chủng, mở ra cơ hội tìm hiểu điều gì đã làm chúng ta trở thành loài độc nhất vô nhị', Ủy ban Nobel cho biết.

Giáo sư Paabo đã khám phá ra rằng việc truyền gen từ các loài người đã tuyệt chủng sang Homo Sapiens (loài người thông thường) đã xảy ra sau khi chúng ta di cư khỏi châu Phi khoảng 70.000 năm trước.

Ban giám khảo Nobel đã chỉ ra rằng dòng gen cổ xưa này liên quan đến sinh lý học của con người ngày nay, ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch của chúng ta trong việc phản ứng với các bệnh nhiễm trùng.

Theo báo cáo của giáo sư Paabo trong một nghiên cứu năm 2020, bệnh nhân COVID-19 mang một đoạn ADN Neanderthal có nguy cơ cao mắc các biến chứng nghiêm trọng khi nhiễm căn bệnh này.

Thư ký Hội đồng Nobel và Ủy ban Nobel Thomas Perlmann đã gọi cho ông Paabo để thông báo ông giành giải Nobel Y sinh 2022 và nói: 'Ông ta rất bất ngờ, không nói được lời. Ông ấy hỏi liệu có thể chia sẻ tin này với ai không, có thể kể cho vợ nghe không và tôi nói rằng có thể. Ông ta rất xúc động về giải thưởng này'.

Khi được hỏi về lý do tại sao giải thưởng không được trao cho những tiến bộ trong việc đối phó với COVID-19, ông Perlmann nói đó là một câu hỏi mà ông không muốn trả lời. 'Chúng tôi chỉ nói về những người nhận giải Nobel, không phải những người không nhận hoặc chưa nhận'.

Paabo là con trai của nhà hóa sinh đoạt giải Nobel Sune Bergstrom, người đã cải tiến phương pháp nghiên cứu về nguồn gốc loài người bằng cách phát triển phương pháp cho phép kiểm tra ADN từ các di tích khảo cổ và cổ sinh vật học.

Công trình quan trọng của nhà khoa học Svante Paabo bao gồm giải mã toàn bộ bộ gene của người Neanderthal, tiết lộ mối liên hệ giữa loài người hiện đại và loài người đã tuyệt chủng.

Ông cũng đã làm sáng tỏ về sự tồn tại của loài người Denisovan, mà trước đó chưa được biết đến, thông qua một phát hiện từ một mảnh xương ngón tay 40.000 năm tuổi tại Siberia.

Giải Nobel Y sinh là giải đầu tiên được trao trong mùa Nobel năm nay. Các nhà khoa học David Julius và Ardem Patapoutian đã đoạt giải Y sinh năm ngoái nhờ khám phá các thụ thể trên da có khả năng cảm nhận nhiệt độ, xúc giác và chuyển đổi tác động vật lý thành xung thần kinh.

Các người đoạt giải Nobel Y sinh trước đây cũng rất nổi tiếng, như Alexander Fleming, người phát hiện ra kháng sinh penicillin, mở ra kỷ nguyên sử dụng kháng sinh cho con người; hoặc Robert Koch, người được trao giải vì công trình nghiên cứu về bệnh lao vào năm 1905.

Giải Nobel Y sinh đã được trao 112 lần từ năm 1901 đến nay, trong đó có 12 phụ nữ từng đoạt giải này. Trong năm 2021, giải thưởng danh giá này thuộc về 2 nhà khoa học David Julius và Ardem Patapoutian vì khám phá của họ về các thụ thể đối với nhiệt độ và xúc giác.

Trong lịch sử, người đoạt giải Nobel Y sinh trẻ tuổi nhất là nhà khoa học người Canada Frederick G. Banting, nhận giải năm 1923 khi mới 32 tuổi, với công trình khám phá ra hoóc môn tuyến tụy insulin điều trị bệnh tiểu đường. Người đoạt giải lớn tuổi nhất là bác sĩ Mỹ Peyton Rous, nhận giải năm 1966 khi ông 87 tuổi, với công trình nghiên cứu phát hiện một số vi rút có thể gây ra ung thư.