Giao tiếp bằng lời nói, hay còn gọi là khẩu ngữ hoặc văn nói (văn ở đây có nghĩa là ngôn ngữ), là ngôn ngữ được biểu đạt qua âm thanh, đối lập với ngôn ngữ viết. Nhiều ngôn ngữ chỉ tồn tại dưới dạng nói và không có hình thức viết.
Ngữ cảnh
Trong giao tiếp bằng lời nói, ngữ cảnh đóng vai trò quyết định lớn đến ý nghĩa. Điều này khác với ngôn ngữ viết, nơi ý nghĩa được truyền tải chủ yếu qua văn bản. Trong ngôn ngữ nói, sự thật của một phát ngôn thường dựa trên kinh nghiệm thực tế, trong khi ngôn ngữ viết tập trung nhiều hơn vào logic và mạch lạc. Hơn nữa, giao tiếp bằng lời nói thường mang tính chủ quan, phản ánh mối quan hệ giữa người nói và người nghe, trong khi ngôn ngữ viết thường mang tính khách quan hơn.
Cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ ký hiệu đều sử dụng từ ngữ. Trong ngôn ngữ nói, từ ngữ được cấu thành từ một số lượng hạn chế các nguyên âm và phụ âm, cùng với âm điệu. Trong ngôn ngữ ký hiệu, từ ngữ được hình thành từ các yếu tố như hình dạng, hướng, chuyển động của tay và thường là nét mặt; cả hai loại ngôn ngữ này đều có các đơn vị cấu thành cơ bản gọi là âm vị. Trong cả ngôn ngữ nói và ký hiệu, từ ngữ được sắp xếp theo ngữ pháp và liên kết thành các cụm từ, câu, và các đơn vị diễn ngôn lớn hơn.
Mối liên kết giữa lời nói và chữ viết trong ngôn ngữ
Mối liên kết giữa lời nói và chữ viết trong ngôn ngữ rất phức tạp. Trong lĩnh vực ngôn ngữ học, người ta thường đồng ý rằng lời nói là một khả năng bẩm sinh của con người, trong khi chữ viết là một phát minh văn hóa. Tuy nhiên, một số nhà ngôn ngữ học, chẳng hạn như những người theo trường phái Prague, cho rằng lời nói có những đặc điểm riêng biệt khiến nó không thể bị chữ viết chi phối.
Quá trình tiếp thu ngôn ngữ nói
Trẻ em tiếp thu ngôn ngữ mẹ đẻ thông qua thính giác, bằng cách lắng nghe các âm thanh xung quanh như giọng nói, hoặc các gợi ý và ám hiệu. Trẻ khiếm thính có thể tiếp thu ngôn ngữ ký hiệu hoặc ngôn ngữ ám hiệu tương tự, nếu chúng được sử dụng xung quanh. Truyền thống dạy ngôn ngữ nói cho trẻ theo cách tương tự như dạy chữ viết để giúp trẻ nắm bắt ngôn ngữ.
- Ngôn ngữ chính thức
- Ngôn ngữ quốc gia
- Văn bản chính thức
