Trước đó, không có báo cáo nào ghi nhận sự tồn tại của bất kỳ loài lưỡng cư nào trên lục địa cực nam của Trái Đất.
Khi nói về hệ sinh thái động vật tại Nam Cực, thường nghĩ ngay đến những loài mỡ dày có khả năng chống chọi với cái lạnh như chim cánh cụt, hải cẩu, hoặc cá voi. Trước khi bị băng phủ, Nam Cực từng có rất nhiều khu rừng mưa ôn đới - môi trường sống của nhiều động vật thích khí hậu nóng ẩm. Mới đây, các nhà khoa học đã phát hiện hóa thạch của một loài ếch kỳ lạ từng sống tại vùng cực nam của Trái Đất cách đây hơn 40 triệu năm.
Theo một nghiên cứu được đăng tải trên Scientific Reports vào thứ 5 vừa qua, những hóa thạch mới này đại diện cho “động vật lưỡng cư hiện đại đầu tiên sống ở Nam Cực”. Nghiên cứu cũng cho biết các mẫu vật thu được là mảnh vỡ của sọ ếch và 1 phần xương hông của chúng. Loài ếch này thuộc họ Calyptocephalellidae, bao gồm 5 loài khác nhau và hiện đều sinh sống tại Nam Mỹ.

Các hóa thạch mới được phát hiện tại đảo Seymour, gần bán đảo Nam Cực trong 3 cuộc thám hiểm của đoàn nghiên cứu Argentina và Thụy Điển từ năm 2011 - 2013. Thomas Mors, một nhà cổ sinh vật học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở Thụy Điển và là người dẫn đầu đoàn nghiên cứu, cho biết đây là một phát hiện bất ngờ và thú vị: “Mục đích ban đầu của chúng tôi là tìm hóa thạch động vật có vú để tái tạo lại hệ sinh thái tự nhiên tại Nam Cực trước khi khu vực này chìm trong băng. Trong 3 cuộc thám hiểm, tôi đã thực hiện nhiều khảo sát về đảo Seymour. Tuy nhiên, chúng tôi cũng không bỏ qua 2 khu vực lân cận, nơi mà giới khoa học từng phát hiện hóa thạch của động vật có vú, bao gồm cả răng của các loài thú có túi”.
Khi quay trở lại phòng thí nghiệm và tiến hành nghiên cứu các hóa thạch thu được, Mors và đồng nghiệp đã phát hiện ra xương của loài ếch độc đáo này. Sau đó, họ đã mạ vàng chúng để có thể quan sát rõ hơn dưới kính hiển vi điện tử. Các báo cáo trước đó cũng không ghi nhận sự tồn tại hoặc tuyệt chủng của các loài lưỡng cư tại khu vực Nam Cực trong vòng 200 triệu năm trở lại đây.
Nói cách khác, phát hiện mới này đã cung cấp thêm một thông tin quan trọng về quá trình di cư sinh thái mà Nam Cực đã trải qua khi tách ra khỏi siêu lục địa Gondwana. Siêu lục địa này hình thành trên Trái Đất vào thời kỳ sớm của kỷ Jura, khoảng 200 triệu năm trước. Hóa thạch của những con ếch này được niên đại từ thời kỳ Eocene, thời điểm Nam Cực đang dần trở nên cô lập với Nam Mỹ và Úc ở Nam Đại Dương. Khi rời khỏi Gondwana, nhiệt độ tại Nam Cực giảm dần và trở nên lạnh hơn, dẫn đến sự tuyệt chủng của nhiều loài động vật, trong đó có cả loài ếch.

Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu mới đây, Nam Cực đã từng là một trung tâm đa dạng sinh học với nhiều loài động vật lưỡng cư khác nhau. Rừng ôn đới và hệ thống sông ngọt vẫn phát triển mạnh mẽ trên lục địa này vào khoảng 40 triệu năm trước. Hệ sinh thái ở đây thậm chí còn giống với môi trường rừng, nơi mà nhiều loài ếch thuộc họ Calyptocephalellidae vẫn sinh sống hiện nay.
Thomas Mors và các đồng nghiệp hy vọng sẽ sớm trở lại Nam Cực để tiếp tục tìm kiếm các loại hóa thạch khác trên lục địa này. Theo Mors: “Tại đảo Seymour, dữ liệu trầm tích cho thấy rõ sự chuyển đổi tự nhiên trong quá trình Nam Cực tách ra khỏi Gondwana. Nếu có thêm thông tin, chúng tôi sẽ hiểu rõ hơn về quá trình thay đổi nhiệt độ ở đây, từ khi bắt đầu bị băng phủ và cách nó ảnh hưởng đến hệ sinh thái của nó”.
Theo VICE
