Buzz
Giới tính đa dạng hay giới tính khác biệt là khái niệm dùng để chỉ các cá nhân không hoàn toàn thuộc về nam giới hay nữ giới theo cách phân loại xã hội hoặc cá nhân. Đây cũng là một khái niệm xã hội tồn tại ở những xã hội công nhận nhiều hơn hai giới tính. Thuật ngữ đa dạng thường được hiểu là 'khác biệt'; một số nhà nhân chủng học và xã hội học đã nghiên cứu về các giới tính thứ tư, thứ năm và những dạng giới tính khác.
Sinh học xác định giới tính của con người dựa trên nhiễm sắc thể và giải phẫu là nam, nữ, hoặc các dạng lưỡng tính khác có thể dẫn đến tình trạng mơ hồ giới tính gọi là liên giới tính. Tuy nhiên, sự xác định cá nhân là nam, nữ hay khác thường dựa vào bản dạng giới và vai trò giới trong nền văn hóa cụ thể. Không phải tất cả các nền văn hóa đều phân định nghiêm ngặt các vai trò giới tính.
Ở các nền văn hóa khác nhau, giới tính đa dạng hoặc thứ tư có thể đại diện cho những điều khác nhau. Đối với người Hawaii bản địa và người Tahiti, Māhū là trạng thái trung gian giữa nam và nữ, hoặc 'người không xác định giới tính'. Một số người Mỹ bản địa Diné ở Tây Nam Hoa Kỳ công nhận bốn dạng giới tính: phụ nữ nữ tính, phụ nữ nam tính, đàn ông nữ tính và đàn ông nam tính. Thuật ngữ 'giới tính đa dạng' cũng được dùng để chỉ các hijra ở Ấn Độ, những người có danh tính pháp lý, fa'afafine của Polynesia và các trinh nữ đã tuyên thệ ở Albania.
Mặc dù xuất hiện ở một số nền văn hóa ngoài phương Tây, khái niệm về vai trò giới 'đa dạng', 'thứ tư' và các dạng khác vẫn còn mới mẻ với nền văn hóa phương Tây. Khái niệm này ngày càng được chấp nhận trong các tiểu văn hóa LGBT và queer hiện đại. Trong khi các học giả phương Tây, đặc biệt là nhà nhân chủng học, đã cố gắng viết về các đạo tặc Nam Á hay 'biến thể giới' của người Mỹ bản địa và những người có hai linh hồn, thì thường hiểu thuật ngữ 'giới tính đa dạng' bằng ngôn ngữ của cộng đồng LGBT hiện đại. Các học giả bản địa nhấn mạnh rằng sự thiếu hiểu biết về văn hóa của các học giả chính thống đã dẫn đến sự xuyên tạc về giới tính đa dạng, cũng như sự hiểu lầm về các nền văn hóa liên quan, bao gồm việc có hay không khái niệm này thực sự áp dụng cho những nền văn hóa đó.
Tranh luận
Tại Việt Nam, một số cá nhân và phương tiện truyền thông vẫn dùng thuật ngữ 'giới tính đa dạng' để chỉ những người đồng tính hoặc chuyển giới, nhưng thực tế cách gọi này không chính xác về mặt khoa học. Người đồng tính hoặc chuyển giới vẫn có đặc điểm cơ thể thuộc về 'Nam giới' hoặc 'Nữ giới', khác biệt của họ chủ yếu nằm ở tâm lý chứ không phải cấu trúc cơ thể, vì vậy giấy tờ tùy thân của họ vẫn ghi là 'Nam giới' hoặc 'Nữ giới' như bao người khác.
