
Mặc dù chỉ mới xuất hiện trong vòng 10 năm, nhưng thuốc lá điện tử (e cigarette, vape, pod…) đang thu hút một lượng đông người sử dụng. Theo thời gian, số lượng người sử dụng ngày càng tăng, đặc biệt trong giới trẻ, kể cả học sinh, sinh viên và phụ nữ. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp nhóm bạn trẻ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhiều nơi như đường phố hay quán cà phê.
Thuốc lá điện tử hiện đang có nhiều dạng dáng và kích thước khác nhau, từ những thiết kế nhỏ gọn, giá rẻ chỉ vài trăm nghìn đồng cho bộ máy và tinh dầu. Thậm chí, có những loại dùng một lần với giá từ vài chục đến trên một trăm nghìn đồng. Tinh dầu cũng đa dạng với nhiều hương vị và nồng độ nicotine khác nhau. Có thể nói, có hàng nghìn loại tinh dầu cho thuốc lá điện tử, giúp người sử dụng lựa chọn thoải mái.
Truyền thông trong nước đã cảnh báo và cung cấp nhiều thông tin về tác hại của thuốc lá điện tử, thậm chí so sánh độ nguy hiểm và tác hại với thuốc lá truyền thống.
Đây có thể là một trong những sản phẩm gây tranh cãi nhất thời gian gần đây, với đa số cảnh báo về độ nguy hiểm và tác hại. Nhiều quốc gia đã áp đặt các quy định nghiêm ngặt và hạn chế về thuốc lá điện tử. Tuy nhiên, vẫn có một số lượng nhỏ người ủng hộ. Ở nước Anh, cả chính phủ, bộ y tế và cộng đồng dân cử đều nỗ lực hỗ trợ sản phẩm mới này.
Bài viết này được tham khảo từ nhiều nguồn thông tin khác nhau, cũng như trên cơ sở kinh nghiệm cá nhân sau một năm sử dụng thuốc lá điện tử. Chúng tôi rất mong đợi sự đóng góp từ cộng đồng!
Thuốc lá điện tử dùng một lần
NICOTINE
Nicotine là một alkaloid thực vật, chủ yếu xuất hiện trong cây thuốc lá, cũng có ở cà chua, khoai tây và một số loại thực vật khác. Alkaloid là một nhóm chất đa dạng, bao gồm morphine, cocain, amphetamin, codein... và thậm chí cả caffein (có trong hạt cà phê) cũng thuộc nhóm này.
Nicotine và thuốc lá dường như luôn đi kèm, thường xuyên bị truyền thông đặt tất cả tác hại của thuốc lá lên vai nicotine. Thực tế, không đơn giản như vậy! Nicotine thực sự chỉ trở nên độc hại ở liều lượng cực cao, không phải mỗi khi bạn hút thuốc lá hoặc sử dụng thuốc lá điện tử.
Tất cả bằng chứng về tác động lâu dài của nicotine vẫn là ẩn số. Nicotine có thể gây tăng nhịp tim và áp huyết trong thời gian ngắn; nhưng về khả năng tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như: tăng huyết áp, đột quỵ, nhồi máu cơ tim… vẫn là một điều chưa rõ ràng.
Nguy cơ ảnh hưởng đối với phụ nữ mang thai và thai nhi cũng chưa được xác định rõ. Điều duy nhất chắc chắn là nicotine KHÔNG làm tăng nguy cơ mắc ung thư và cũng KHÔNG phải là nguyên nhân gây ra bệnh ung thư.
Nicotine thật sự gây nghiện và rất khó cai, nhưng có hai thực tế thường được lơ là: 1. Trong thí nghiệm, việc làm cho động vật nghiện và phụ thuộc vào nicotine rất khó khăn. 2. Các biện pháp thay thế như miếng dán nicotine, kẹo nicotine thường không hiệu quả trong việc giúp cai nghiện, mặc dù đã được bổ sung đầy đủ nicotine.
Vì vậy, nếu nicotine gây nghiện, nhưng không phải là yếu tố duy nhất. Nghiện thuốc lá không chỉ là do nicotine, mà còn liên quan đến thói quen, hành vi... và các thành phần khác trong thuốc lá cũng có thể tạo ra sự nghiện.
Nghiện thuốc lá không chỉ là do nicotine mà còn liên quan đến thói quen, hành vi và các chất khác trong thuốc lá
THUỐC LÁ TRUYỀN THỐNG
Tới thời điểm này, tác hại của việc hút thuốc lá truyền thống đã rõ ràng, không cần phải tranh cãi. Thuốc lá không chỉ có ảnh hưởng đến người hút mà còn tác động đến môi trường và những người xung quanh.
Một điều mà mình thắc mắc: tại sao chúng ta luôn nói về các chất độc hại, chất gây ung thư trong thuốc lá mà không nói rõ về bản chất của vấn đề này! Lá cây thuốc lá ngoài nicotine thì không khác gì lá cây khác! Vậy tại sao lại có hàng trăm, hàng ngàn chất độc trong thuốc lá?
Nếu ta lấy lá của các loại cây khác, thậm chí là rau ăn được như xà lách, rau cải... và thực hiện quá trình phơi khô, thái nhỏ, sau đó cuộn lại và đốt, cũng sẽ tạo ra những chất độc tương tự như thuốc lá. Những chất độc mà ta thường nghe đều được tạo ra trong quá trình đốt cháy, và chính quá trình này mới tạo ra nhiều chất độc như vậy. Không chỉ từ lá thuốc lá hay lá cây khác, mà khi ta đốt giấy, gỗ, vải... cũng sẽ tạo ra hàng trăm, hàng ngàn chất độc hại.
Cây thuốc lá
Do đó, nói một cách chính xác hơn, khói thuốc lá mới là yếu tố gây hại đối với sức khỏe. Trong khói thuốc lá có đến hàng nghìn chất, và các nhà nghiên cứu đã chỉ ra ít nhất vài trăm chất trong đó gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Có những chất như: carbon monoxide (CO), nhựa thuốc lá, benzen, formaldehyde (HCHO), amoniac (NH3)... chính những chất này gây hại cho sức khỏe, có thể gây bệnh tim mạch, ung thư, và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD)...
Việc từ bỏ thuốc lá là một thách thức khó khăn, rất ít người thành công dù đã thử nhiều biện pháp. Tuy nhiên, kể từ khi xuất hiện thuốc lá điện tử, mặc dù có ít số liệu chỉ ra giảm lượng người hút thuốc, nhưng điều rõ ràng là doanh thu của các công ty thuốc lá giảm đáng kể. Năm 2012, tại Mỹ, có đến 14 tỷ bao thuốc bán ra; nhưng chỉ sau một năm, năm 2013, chỉ còn 13 tỷ bao được bán, giảm hẳn 1 tỷ bao. Số lượng và doanh thu thuốc lá giảm mạnh do sự xuất hiện của thuốc lá điện tử.
THUỐC LÁ ĐIỆN TỬ
Điểm độc đáo của thuốc lá điện tử là KHÔNG đốt cháy tinh dầu, mà chỉ biến tinh dầu thành hơi. Khói mà ta hít vào hay thở ra khi sử dụng thuốc lá điện tử không phải là khói từ đốt cháy mà là hơi từ tinh dầu.
Mặc dù có nhiều hình dạng và cấu trúc khác nhau, nhưng nguyên tắc hoạt động chung của thuốc lá điện tử là chỉ làm nóng, từ đó hóa hơi tinh dầu từ trạng thái lỏng sang trạng thái khí. Do không có sự đốt cháy, nó tạo ra ít chất nguy hiểm hơn.
Không kể đến các nghiên cứu hay các kết luận khoa học, nhưng thuốc lá điện tử mang đến nhiều ưu điểm mà hầu như ai sử dụng cũng có thể nhận thức được.
Đầu tiên, thuốc lá điện tử ít hoặc không gây khó chịu cho người xung quanh, vì mùi dễ chịu hơn so với thuốc lá thông thường. Khi hút thuốc lá, nhiều người phàn nàn về mùi khó chịu ngay cả sau khi đã rửa tay, xúc miệng... Nhưng khi sử dụng thuốc lá điện tử, gần như không có ai phản đối, kể cả trong phòng có điều hòa hoặc gần những người không hút thuốc. Thuốc lá điện tử không có đầu lọc hay tàn thuốc gây mất vệ sinh.
Hơn nữa, những triệu chứng mà gần như tất cả người hút thuốc đều gặp như: nhức đầu, ho có đờm, đen răng... đều giảm đáng kể khi giảm hoặc ngừng hút thuốc lá truyền thống.
Một thí nghiệm đơn giản, đã được nhiều người thực hiện và có thể xem trên YouTube, là sử dụng hai bình thủy tinh với bông gòn bên trong để mô phỏng phổi của chúng ta. Khi cho khói từ thuốc lá truyền thống và hơi từ thuốc lá điện tử đi qua, kết quả rõ ràng: Khói thuốc lá truyền thống chứa nhiều nhựa và chất bẩn, trong khi bình thủy tinh cho hơi từ thuốc lá điện tử vẫn sạch như mới.
Trước khi thí nghiệm, cả hai bình đều sạch như nhau
Sau 30 ngày, mỗi ngày hút một bao thuốc lá truyền thống và một bao thuốc lá điện tử với lượng gần như tương đương
Kết quả
Bông gòn trong bình có hơi từ thuốc lá điện tử đi qua vẫn giữ nguyên sự sạch sẽ
Chủ đề tiếp theo sẽ mang đến sự phân tích chi tiết về thuốc lá điện tử!