
Vào một buổi trưa hè, nhà báo Xuân Phong đưa cho tôi một cuốn tản văn mới ra mắt.
Màu đỏ thắm của cuốn sách đưa tôi về với cảm giác của một cơn mưa nhẹ nhàng trong một buổi chiều hè trên phố. Tác giả với sự dịu dàng và tự nhiên, dẫn tôi đi qua những kỷ niệm ấm áp của tuổi trẻ.
Tản văn mở đầu với những ký ức đặc biệt quen thuộc của tuổi thơ ở Nam Bắc. Đó là 'khu vườn rực rỡ ánh nắng' của ông bà nội: 'Căn nhà ba gian của ông bà nội nằm trong một khu vườn rộng ven sông, cây cỏ xanh tốt suốt cả năm. Buổi chiều, làn gió từ sông mang theo hơi ẩm mát.'
Hay như 'cánh hoa dâm bụt đỏ rực to tròn, nhụy dài như râu mèo'; lúc hoa mới nở chớm, 'tôi đã lén cắt lấy, cắn phần thân hoa rồi mút nhấm chùm chùn thứ nước ngọt mát mẻ. Không đứa trẻ nào ở làng quê mà không biết thưởng thức món ngon tự nhiên đó của cây lá'.
Trong khu vườn ấy, hoa hồng màu hồng phấn, vàng, trắng, hoặc quý phái như hồng nhung… Với đủ loại quả, khu vườn mang trong lòng nỗi nhớ sâu sắc như hương bưởi đưa trong tháng ba; hàng ổi, đào, ổi mỡ trĩu quả, những trái chín rụng đầy gốc…
Trong bức tranh về vùng quê Bắc này là những trò nghịch dại của trẻ con khi 'đứa em nghịch ngợm chọc nụ nhài vào mũi... làm cho đứa nhỏ không thể thở được'; hay lần 'đánh cắp' lá sấu bị bắt; và những lần nướng khoai bị thất bại… Nhà báo Xuân Phong gọi đó là 'ký ức xanh thơm mùi nắng'.
Trong cơn mưa chiều đó, nhớ đến 'Khu tập thể của mẹ' với những cánh đồng để trồng rau. 'Mọi người đều nuôi gà, nuôi lợn, và có người còn cấy lúa'.
Về 'Những ngày mưa', việc hái rau muống và nỗi sợ 'con vật hai đầu trơn trợn bám vào chân'; những lần phải xếp hàng chờ để lấy nước; 'chiếc giếng đất cũ - một phần thiết yếu cho cuộc sống hàng ngày của gia đình các thầy cô giáo thời của mẹ tôi'.
Trong những ký ức mưa đó, có 'Đêm mưa mùa hè' khi 'Hai chiếc chậu đã sẵn sàng, một cái ở góc giường, một cái trên đỉnh tủ quần áo, chờ đón mưa'.
Và 'bỗng trong tiếng mưa sầm sập như thấy có tiếng cửa nhà ai bị lắc mạnh, nghe thấy rõ tiếng khoá rít lên như bị kéo vào ổ khóa. Trộm'.
Ngay cả 'Con đường mang tên nỗi nhớ' cũng trở thành ký ức khó quên.
Cũng trong dòng ký ức đó, có 'Những con chữ vượt qua gian khó' với người bạn thời niên thiếu vượt qua khó khăn để trưởng thành.
“Trời nắng chang chang. Mắt nó đỏ hoe: 'Cậu cho tớ gửi sách ở đây nhé. Bố tớ đốt sách không cho đi học nữa'. Tôi đứng lặng lẽ. Nhà nghèo, bố mẹ không thể cùng lúc lo cho bốn đứa học. Nhưng nó vẫn thích học, liệu có thể bỏ học không? Sách được gửi tạm ở nhà tôi, có quyển bị đốt cháy một chút. Nhưng khi cần, sách đó sẽ đến với người không có trong lớp, bố sẽ không biết gì”...
Những lát cắt của ký ức được tác giả xâu chuỗi một cách tự nhiên, tạo nên không gian và thời gian bằng những câu chuyện đa dạng, góc nhỏ đầy quý giá.
“Trong cơn mưa chiều, giữa sự hối hả của cuộc sống, tôi cho phép mình chậm lại, để tâm hồn được yên bình”.
Bởi, “trong những khoảnh khắc như vậy, tôi cảm thấy mình như một cô gái trẻ, trái tim như run lên với âm nhạc trữ tình, mệt mỏi nếu có thì tan biến…”.
Không chỉ vậy, kỷ niệm của tác giả về nhà báo Tân Linh (báo Văn Hóa): “Tân Linh viết nên một tác phẩm trên giường bệnh, với niềm tin và nghị lực không biên giới, sống hết mình từng ngày trên thế giới'.
Hoặc kỷ niệm về con gái của nhà văn Kim Lân - Nguyễn Thị Hiền - khi chị trở về ngôi nhà cũ ở ngõ Hạ Hồi (Hà Nội): “Đôi mắt ướt trong cơn mưa, nhớ về người cha yêu dấu, người đã dành hết tâm huyết để ủng hộ con gái theo đuổi nghệ thuật vẽ mặc dù ông không thể làm theo đam mê của mình vì hoàn cảnh”.
Cuốn sách này còn chứa đựng những kỷ niệm về tuổi thanh xuân của tác giả, ở thành phố Sài Gòn sôi động hoặc những con phố sâu thẳm của thủ đô có nghìn năm văn hiến.
Nhà báo Xuân Phong tự hỏi: Kỷ niệm không chỉ là những lát cắt của cuộc sống, để mọi người nhớ mãi và giữ cho riêng mình, mà còn là điều khiến họ trưởng thành và lớn lên.
Thực sự, như tôi, một ngày hè, ánh nắng đủ sáng để gọi mây chiều, cơn giông đến, thì “Mưa chiều trong lòng phố' là một gợi ý để tôi và bạn đi bước chậm lại, thật chậm.
Để được sống chung với những điều gần gũi, giản dị nhưng đầy ý nghĩa của bức tranh tuổi thanh xuân, khi có lúc êm đềm, khi gian khó nhưng tràn đầy những tình thương mà tác giả đã mang lại.
Tin tức từ Zing
