Gojek: Từ 20 tài xế xe ôm đến startup 10 tỷ USD của Indonesia

‘Chúng tôi khởi đầu công ty này chỉ với ước mơ duy nhất là muốn thay đổi mọi thứ theo hướng tốt đẹp hơn”, cùng Nadiem Makarim - một trong những người sáng lập của Gojek - chia sẻ về hành trình xây dựng Gojek.

Với dân số hơn 10 triệu người, Jakarta - thủ đô của Indonesia - là một trong những thành phố đông dân nhất và gặp tình trạng tắc đường thường xuyên nhất trên thế giới. Người dân thường sử dụng xe ôm để di chuyển trong các quãng đường ngắn. Dịch vụ taxi và các ứng dụng gọi xe như Uber, Grab cũng có mặt, an toàn hơn xe ôm nhưng lại chậm và đắt hơn. Điều này dẫn đến một sự cạnh tranh ác liệt. Trong khi Uber và Grab cung cấp tiện ích, người dân vẫn ưa chuộng xe ôm vì tốc độ, bất chấp rủi ro cao hơn và chất lượng không được đảm bảo. Dường như mọi người bị mắc kẹt giữa sự thoải mái và an toàn.

Giải quyết tình trạng tắc đường tại Indonesia

Lúc đó, Gojek ra đời với mục tiêu nâng cao “phúc lợi và thu nhập cho người dân Indonesia”. Theo chính phủ Indonesia, tắc đường ở Jakarta gây thiệt hại khoảng 5 tỷ USD mỗi năm. Nadiem Makarim - một trong những người sáng lập Gojek - thường xuyên sử dụng xe ôm và hiểu rõ những khó khăn mà tài xế phải đối mặt khi chờ khách. Ngược lại, khách hàng thường phải mất nhiều thời gian để tìm được xe ôm.

Năm 2010, Nadiem Makarim và Andre Soelistyo thành lập một trung tâm chăm sóc để kết nối khách hàng với tài xế. Lúc đó, họ chỉ có 10 nhân viên và 20 tài xế xe ôm. Khác với Uber và Grab, chỉ hoạt động trong lĩnh vực taxi, Gojek chú trọng vào việc cung cấp dịch vụ xe ôm nhờ hiểu rõ thị trường địa phương. Khi có khách hàng gọi, họ sẽ lựa chọn tài xế phù hợp nhất để đón khách. Mặc dù bắt đầu hoạt động khá sơ khai, Gojek đã giúp việc di chuyển ở Jakarta trở nên dễ dàng hơn. Cùng với sự tiến bộ về công nghệ, nền tảng Gojek cũng không ngừng phát triển. Từ năm 2015, công ty đã ra mắt ứng dụng riêng với bộ 3 dịch vụ và không ngừng mở rộng từ đó cho đến nay.

Gojek áp dụng công nghệ để loại bỏ bước mặc cả giữa tài xế và hành khách. Ứng dụng cho phép hành khách biết giá cước trước khi đặt xe, giảm bớt bất ổn trong dịch vụ bằng cách chọn lựa tài xế có kinh nghiệm và đào tạo để đảm bảo an toàn. Hệ thống xác minh tài xế và theo dõi phương tiện đã được tích hợp, tạo ra một môi trường an toàn cho hành khách khi sử dụng Gojek. Trong trường hợp tai nạn xảy ra, Gojek sẽ chịu trách nhiệm.

Khi Gojek mở rộng dịch vụ giao hàng đồ ăn trực tuyến vào năm 2015, cả người bán hàng và cổ đông đều cảm thấy hoài nghi. Liệu tài xế có đủ đáng tin cậy để giao hàng không? Chất lượng và an toàn của thức ăn như thế nào? Tuy nhiên, Gojek quyết định triển khai GoFood như kế hoạch ban đầu. Ông Soelistyo thừa nhận rằng đó là quyết định không dễ dàng. “Nếu chúng tôi không tin tưởng vào người khác, có lẽ chúng tôi đã ngưng cung cấp dịch vụ. Nhưng chúng tôi tin rằng nếu đặt niềm tin vào người khác, họ sẽ làm được nhiều điều hơn mà họ chưa từng làm”.

Xây dựng Siêu Ứng dụng

Gojek không chỉ là một ứng dụng gọi xe đơn giản như trước, mà hiện đã trở thành một Siêu Ứng dụng, cung cấp khoảng 20 dịch vụ trên cùng một nền tảng, từ dịch vụ gọi xe đến dịch vụ masage, làm đẹp theo yêu cầu. GoFood thực tế là bước tiến đầu tiên trong hành trình trở thành Siêu Ứng dụng của Gojek. Nó phản ánh mục tiêu giảm bớt phiền toái trong cuộc sống hàng ngày của khách hàng, giúp mỗi giao dịch trở nên hiệu quả hơn. Năm 2014, Gojek hợp tác với hãng taxi Blue Bird để phát triển dịch vụ Go-Car. Năm 2017, công ty mở rộng vào lĩnh vực fintech thông qua ví điện tử Go-Pay, giúp người dùng có thể thanh toán trực tuyến, rút tiền tại ATM của các ngân hàng đối tác.

Với Siêu Ứng dụng, Gojek phát triển hệ sinh thái cho người bán hàng, người mua hàng và tài xế. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) sử dụng nền tảng của Gojek để mở rộng kinh doanh và tiếp cận khách hàng rộng lớn hơn, còn tài xế có thu nhập cao hơn và cuộc sống được cải thiện. Gojek đang phục vụ hơn 170 triệu người dùng thông qua mạng lưới hơn 2 triệu tài xế và nửa triệu người bán hàng tại khu vực Đông Nam Á.

Gojek tin rằng công nghệ có thể giải quyết các vấn đề phức tạp nhất của một quốc gia. Startup này đã phát triển mạnh mẽ và trở thành startup kỳ lân (unicorn) đầu tiên của Indonesia chỉ sau 4 năm, sau đó là unicorn giá trị trên 10 tỷ USD vào năm 2019. Công ty đã nhận được đầu tư từ các tên tuổi lớn như Google, Tencent và các doanh nghiệp hàng đầu của Indonesia.

Với nguồn vốn lớn, Gojek đã mở rộng thị trường ra khỏi Indonesia và đạt được nhiều thành công ở nước ngoài. Họ đã lên kế hoạch một cách cẩn thận khi mở rộng ra thị trường quốc tế và cho các chi nhánh ở nước ngoài quyết định có sử dụng thương hiệu của công ty mẹ hay không. Ví dụ, ở Việt Nam, họ đã sử dụng Go-Viet và ở Thái Lan là Get. Tuy nhiên, hiện nay tất cả đều quay trở lại là Gojek. Các chi nhánh hoạt động độc lập với công ty mẹ, hợp tác với các đối tác trong nước và tạo kế hoạch kinh doanh dựa trên nhu cầu của người dùng địa phương.

Gojek đã tạo ra một hệ sinh thái doanh nghiệp, tương tự như eBay, Etsy hay Amazon, tại nhiều quốc gia. Họ cung cấp nền tảng để người bán hàng tiếp cận khách hàng, phát triển kỹ năng mới và tăng lợi nhuận. Trước khi có Gojek, tài xế ojek thường chỉ tìm kiếm hành khách trong khu vực lân cận và thu nhập không cao. Bây giờ, họ có thể dùng ứng dụng để phục vụ khách hàng trên diện rộng hơn và thực hiện các công việc khác như giao đồ ăn, giao hàng. Họ không cần dùng tiền mặt mà dùng thanh toán số hay ngân hàng trực tuyến.

Gojek coi tài xế là khách hàng của mình. Họ không trực tiếp tuyển dụng tài xế, nhưng mua bảo hiểm tai nạn và đào tạo lái xe an toàn. Trong khi đó, dịch vụ Go-Food giúp các nhà hàng không cần phải thuê địa điểm ngoài mặt phố đắt đỏ để bán đồ ăn. Mô hình giao đồ ăn trực tuyến giúp họ tiết kiệm chi phí và thu hút nhiều khách hàng hơn trong vòng 25km từ nhà bếp của họ. Theo Gojek, doanh nghiệp nhỏ gia nhập mạng lưới Go-Food có doanh số tăng trung bình 350%.

Trong tháng 5/2021, Gojek tuyên bố sáp nhập với Tokopedia, tạo thành tập đoàn GoTo và sẽ niêm yết kép trên hai sàn chứng khoán New York và Jakarta. Andre Soelistyo được bổ nhiệm làm CEO của GoTo. Tình bạn giữa hai nhà sáng lập của Gojek và Tokopedia đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương vụ này. Hai công ty đã bắt đầu hợp tác từ năm 2015 để mở rộng dịch vụ giao hàng thương mại điện tử thông qua đội ngũ tài xế của Gojek.