Gout (bệnh gút) là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh

Bệnh gout là một trong những vấn đề sức khỏe gây nhiều phiền toái cho nhiều người. Hãy cùng tìm hiểu về căn bệnh này, cũng như nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh.

Axit uric tích tụ trong cơ thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh gout, một loại viêm khớp xảy ra khi thận yếu không thể loại bỏ axit uric đủ. Hãy cùng Mytour khám phá nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh căn bệnh này qua bài viết sau đây nhé!

Gout là gì?

Bệnh gout, hay còn gọi là gút, thống phong, thường xảy ra ở các khớp ngón chân, ngón tay, và đầu gối, gây ra sự sưng đỏ và khó khăn trong việc di chuyển do đau rát.

Đây là một căn bệnh phổ biến, mỗi 100 người trưởng thành có 2 đến 5 người mắc, không chỉ đàn ông như ngày xưa nghĩ mà còn có thể là phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh, do nhiều yếu tố khác nhau như lối sống và chế độ dinh dưỡng.

Nguyên nhân gây bệnh gout

Nguyên nhân cơ bản (nguyên phát)

Thường, mức axit uric trong máu của nam giới là 210 – 420 mmol/L và của phụ nữ là 150 – 350 mmol/L. Khi axit uric tăng cao và thận không thể loại bỏ hết, nó tích tụ trong khớp trong nhiều năm và hình thành các tinh thể nhỏ, cứng, gây sưng đau.

Axit uric tồn tại trong thực phẩm như hải sản, thịt có chứa purine, mỗi loại thực phẩm chứa lượng purin khác nhau. Khi tiêu thụ purin, cơ thể tạo ra axit uric, tiêu thụ nhiều hơn làm tăng khả năng tồn đọng axit uric. Thường, nam giới trên 40 tuổi thường có lối sống và chế độ ăn uống không lành mạnh, dễ mắc bệnh gout.

Nguyên nhân phụ (thứ phát)

Mức độ axit uric cao trong máu có thể dẫn đến bệnh gout cũng có thể là kết quả của mắc một số bệnh khác như bệnh đa hồng cầu, leucemie kinh thể tủy, hodgkin, sarcoma hạch, đau tủy xương, hoặc quá trình sử dụng thuốc khi điều trị bệnh ác tính.

Triệu chứng của bệnh gout

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường không có triệu chứng, điều này được gọi là tăng axit uric máu. Sau một thời gian, axit uric sẽ kết tinh thành các tinh thể urat gây ra những cơn đau khớp đột ngột, cực kỳ cực độ, thường xuất hiện vào ban đêm. Dưới đây là một số dấu hiệu của căn bệnh này.

• Đau khớp cực kỳ nghiêm trọng: Đau ở các khớp ngón chân cái, mắt cá chân, đầu gối, cổ tay, khuỷu tay,... thường không xảy ra thường xuyên nhưng đau cực kỳ nghiêm trọng trong 4 đến 12 giờ đầu sau khi bắt đầu.
• Đau âm ỉ, kéo dài: Đau từng đợt, sau đó kéo dài trong vài ngày hoặc vài tuần và tăng dần tần suất.
• Viêm sưng, đỏ: Biểu hiện ở các khớp sưng, nóng và đỏ.
• Hạn chế di chuyển khớp: Khó khăn trong việc di chuyển hoặc hoạt động bình thường của khớp.

Các nhóm có nguy cơ mắc bệnh gout

Người có nguy cơ mắc bệnh gout là một vấn đề mà nhiều người quan tâm, do độ phổ biến và nguy cơ mắc bệnh ngày càng tăng cao, bao gồm:

• Nam giới trên 40 tuổi: Đây là độ tuổi dễ mắc bệnh gout do lối sống không lành mạnh, tiêu thụ quá nhiều rượu bia, chất kích thích,…
• Phụ nữ vào tuổi mãn kinh: Sự thay đổi nội tiết tố estrogen làm yếu chức năng thận, kết hợp với lối sống không lành mạnh, tiêu thụ nhiều rượu, bia sẽ dễ mắc bệnh hơn.
• Do yếu tố di truyền: Bệnh gout liên quan đến 5 loại gen di truyền, người trong gia đình mắc bệnh gout sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh gout hơn so với người bình thường.
• Lối sống không lành mạnh: Tiêu thụ quá nhiều rượu bia làm cơ thể khó tiêu thụ axit uric và ăn nhiều purin sẽ tăng axit uric, dễ gây bệnh gout.
• Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc có thể làm tăng axit uric như: thuốc lợi tiểu, thuốc chứa salicylate…
• Thừa cân, béo phì: Thể trạng thừa cân dễ mắc bệnh gout do cơ thể sản xuất nhiều axit uric hơn và mỡ thừa cũng tạo ra các cytokine gây viêm.
• Các vấn đề sức khỏe khác: Chức năng thận suy giảm ảnh hưởng đến việc đào thải chất thải, tăng axit uric, gây bệnh gout hoặc các vấn đề khác như tăng huyết áp, tiểu đường…

Phương pháp điều trị bệnh gout

Hiện tại chưa có phương pháp điều trị bệnh gout hoàn toàn, chỉ có thể kiểm soát tình trạng bằng cách khám và sử dụng thuốc chuyên dụng kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý để giảm các triệu chứng của bệnh:

• Thuốc giảm đau và viêm: Như thuốc colchicine hoặc allopuriod có khả năng ức chế sự hình thành axit uric; thuốc chống viêm không steroid; thuốc giảm đau khác được bác sĩ cân nhắc kê đơn.
• Thực hiện chế độ ăn lành mạnh, tránh các thực phẩm chứa nhiều purin như hải sản, nội tạng động vật,...
• Thay đổi lối sống, giảm cân, cắt giảm thuốc lá và rượu bia, tăng cường uống nước và kiềm hóa nước tiểu bằng natri bicacbonat, cũng như giữ tinh thần lạc quan, hạn chế căng thẳng,...
• Uống nhiều nước để giúp cơ thể loại bỏ dịch thừa từ thận, giảm các triệu chứng sưng viêm bằng cách sử dụng nước lạnh.
• Trong trường hợp viêm khớp nặng, kéo dài, có thể cần phẫu thuật nội soi để cắt giảm bao hoạt dịch của khớp. Nếu khớp bị hỏng hoàn toàn, có thể cần phẫu thuật thay khớp bằng khớp nhân tạo.

Cách phòng ngừa bệnh gout

Để phòng tránh bệnh gout hiệu quả nhất, hãy xây dựng một lối sống lành mạnh, nếu trong gia đình bạn có người có nguy cơ mắc bệnh gout thì hãy chú ý đến những điều sau:

• Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý, tránh các thực phẩm chứa purin cao, giảm bia, rượu mạnh, và nước có gas.
• Tập thể dục đều đặn, kiểm soát cân nặng để giảm axit uric và giảm áp lực lên khớp.
• Thường xuyên kiểm tra sức khỏe 6 tháng/lần để phát hiện và điều trị bệnh kịp thời.

Câu hỏi thường gặp về bệnh gout

Bệnh gout có thể chữa khỏi không? Có thể điều trị triệt để không?

Hiện tại vẫn chưa có phương pháp chữa trị bệnh gout triệt để, chỉ có thể kiểm soát các triệu chứng và duy trì axit uric trong máu ở mức ổn định, ngăn ngừa sự tiến triển xấu hơn của bệnh.

Bệnh nhân có thể duy trì sức khỏe nếu tuân thủ đúng phương pháp điều trị, kết hợp với chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh.

Mối liên kết giữa bệnh gout và hạt Tophi là gì?

Hạt Tophi thường xuất hiện khi người mắc bệnh gout ở giai đoạn mãn tính, đó là những khối u màu vàng hoặc trắng xung quanh các khớp ở ngón tay, ngón chân, hoặc đầu gối,... tại thời điểm này, axit uric trong cơ thể không được kiểm soát.

Do đó, có thể nói rằng khi người mắc bệnh gout có hạt Tophi xung quanh các vùng trên cơ thể, thậm chí là ở khớp, dây chằng, cơ thể và thậm chí trong thận, thì tình trạng rất nguy hiểm, có nguy cơ tàn phế rất cao.

Bệnh gout thường gây đau ở đâu?

Thường thì, người mắc bệnh gout sẽ chịu cơn đau đột ngột, cực kỳ dữ dội, đặc biệt là vào ban đêm khoảng 2 giờ sáng với những cơn đau nhức ở ngón chân cái hoặc gót chân, cũng như ở bắp chân và mắt cá chân. Cơn đau thường đi kèm với cảm giác lạnh lẽo, run rẩy và sốt nhẹ. Cơn đau thường diễn ra theo từng cơn với mức độ tăng dần, khiến người bệnh gặp khó khăn.

Người mắc bệnh gout có thể sống được bao lâu?

Nồng độ axit uric trong máu ảnh hưởng đến tình trạng bệnh lý của người mắc gout, họ có thể sống cùng căn bệnh này trong nhiều năm, thậm chí lên đến khoảng 10 năm. Bệnh gout có thể gây ra nhiều khó khăn và đau đớn, thậm chí đe dọa đến tính mạng nếu không được điều trị đúng cách và duy trì chế độ sống lành mạnh.

Nếu người mắc bệnh tuân thủ lối sống lành mạnh và tuân thủ đúng phác đồ điều trị và chỉ dẫn của bác sĩ, họ có thể không cần phải dùng thuốc khi chưa xuất hiện hạt Tophi và chỉ cần sử dụng thuốc trong vòng 6 tháng sau khi hạt Tophi xuất hiện.

Trên là những thông tin về căn bệnh gout cũng như về những nguyên nhân và triệu chứng của bệnh. Hy vọng qua bài viết này, mọi người sẽ hiểu rõ hơn về căn bệnh phổ biến này và tạo ra lối sống lành mạnh để phòng tránh bệnh hiệu quả.

Nguồn: Bệnh viện Tâm Anh