Buzz
Nhiều loại xe không được thiết kế cho thị trường toàn cầu, thay vào đó tập trung vào nhu cầu địa phương và khu vực. Điều này dẫn đến việc có người dân ở nhiều nơi chưa bao giờ thấy một số mẫu xe cụ thể.
Có những loại xe mà nhiều người gần như chưa từng nhìn thấy trong đời - Hình: Motor1
Mặc dù ngành công nghiệp ô tô là quốc tế, nhưng bản chất của ngành này có thể khác nhau tùy thuộc vào địa điểm. Dù là phương tiện di chuyển, nhưng hình dạng của xe có thể thay đổi ở mọi thị trường. Một số có ở khắp mọi nơi, trong khi một số khác chỉ có thể thấy trên đường phố của các thị trường cụ thể. Có những loại xe chỉ dành riêng cho một số quốc gia nhất định.
Tại sao những loại xe như vậy vẫn tồn tại mặc dù không có tiềm năng phát triển toàn cầu?
Gu lựa chọn xe ở các vùng lãnh thổ khác nhau như thế nào?
Biểu đồ thể hiện sự phân phối của một số loại xe tập trung ở những thị trường cụ thể - Hình: Motor1
Bảng thị trường phân theo loại xe ở các khu vực trên thế giới - Hình: Motor1
Theo một nghiên cứu của JATO Dynamics, ở Bắc Mỹ, xe bán tải cỡ lớn rất được ưa chuộng. Cư dân ở đây đã sử dụng loại xe này trong nhiều thập kỷ, chúng không chỉ trở thành một phần của cảnh quan mà còn ảnh hưởng đến cách lái xe và thiết kế đường đi.
Ford F-150, Ram pickup và Chevrolet Silverado là những ví dụ rõ ràng nhất về loại xe được thiết kế đặc biệt cho người dân sống ở Bắc Mỹ. Họ mong muốn xe đơn giản với kích thước lớn, thực dụng.
Xe bán tải cỡ lớn chiếm đến 14% tổng doanh số bán hàng mới ở Mỹ và 18% ở Canada. Nhìn chung, 98% xe bán tải cỡ lớn được sản xuất đều được bán ở Bắc Mỹ.
Rất khó bắt gặp chúng ở các quốc gia khác, ngoại trừ một số quốc gia ở khu vực Trung Đông hoặc một số chiếc xe được sản xuất tại các nhà máy ở Nam Mỹ. Đơn giản vì chúng quá lớn và không phù hợp với điều kiện đường sá ở những nơi khác.
Bắc Mỹ được biết đến như “thị trường chính” của các dòng xe bán tải cỡ lớn - Hình: Ford
Người Trung Quốc thường ưa thích những chiếc xe đa dụng đa chức năng lớn và sang trọng. Trái lại, những người ngoài Trung Quốc thì thấy chúng nhàm chán, đắt đỏ và không phù hợp với điều kiện đường sá của họ.
Trong khi phân khúc MPV đang mất dần sức hút tại các thị trường như Mỹ và châu Âu, người tiêu dùng Trung Quốc vẫn tiếp tục đổ xô mua sắm. Con số 44% minivan được nhập khẩu vào Trung Quốc nói lên điều đó một cách rõ ràng.
Không nơi nào đánh giá cao minivan như ở Trung Quốc - Hình: AutoGuide
Nếu Bắc Mỹ yêu thích bán tải cỡ lớn thì Nam Mỹ lại ưa chuộng bán tải nhỏ hơn. Brazil là ví dụ điển hình cho sở thích này với lý do là nghề nông vẫn chiếm tỉ trọng lớn, điều kiện đường sá kém và khả năng mua của người dân thấp. Do đó, họ thường tìm đến những mẫu “bán tải giá rẻ” như Fiat Strada, Volkswagen Saveiro và Chevrolet Montana.
Bán tải cỡ nhỏ thường được phổ biến ở Nam Mỹ - Hình: Volkswagen
Trong khi đó, dân châu Âu lại ưa chuộng wagon. Mặc dù vẫn có thể tìm thấy ở các thị trường như Mỹ và Trung Quốc, nhưng việc mua chúng ngày càng khó khăn nếu không sống ở “lục địa già”. Nguyên nhân là do wagon được coi là xe gia đình nhàm chán. Hiện nay, khoảng 64% xe wagon vẫn được sản xuất tại châu Âu.
Gia đình Trung Quốc thích minivan, trong khi gia đình châu Âu lại ưa chuộng wagon - Hình: Mercedes-Benz
Mặc dù không thuộc phạm vi nghiên cứu của JATO Dynamics, chỉ cần nhìn vào danh sách các mẫu xe bán chạy nhất tại Đông Nam Á cũng như từng quốc gia cụ thể (theo tổng hợp từ các trang Philkotse, Seaasia), cũng đủ hiểu được gu xe của người dân trong khu vực.
Đa số các quốc gia trong khu vực với điều kiện đường sá hạn chế và thu nhập thấp thường ưa chuộng xe cỡ nhỏ (A, B) như Philippines, Việt Nam, Indonesia, Brunei, Myanmar.
Các quốc gia có nhiều vùng đồi núi thường có xu hướng ưa chuộng bán tải như Lào, Thái Lan.
Ở các nước như Singapore, nơi có mức thu nhập cao nhưng thuế cao và không gian đô thị hẹp, sở thích xe của người dân thường chia thành hai phân khúc chính: sedan hạng sang và xe phổ thông.
Ba mẫu xe bán chạy nhất tại Việt Nam năm 2021 đều là xe cỡ nhỏ.
Nguyên nhân khác
Có nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến sở thích chọn xe của người tiêu dùng. Một trong số đó là quy định của chính phủ. Để bảo vệ ngành công nghiệp trong nước, một số quốc gia áp dụng các quy tắc khuyến khích sản xuất trong nước và hạn chế hàng nhập khẩu. Các mẫu xe kei ở Nhật Bản là ví dụ điển hình nhất.
96% xe kei được bán tại Nhật Bản - Hình: Suzuki
Nỗ lực đánh thuế cao và ưu đãi lớn trong nước đã làm cho các chiếc xe nhỏ nhắn này trở nên phổ biến trên đường phố của Nhật Bản. Trong năm 2021, xe kei chiếm tỷ lệ 30% trong tổng số lượng xe bán ra tại đất nước này, và gần như không xuất khẩu ra nước ngoài.
Một ví dụ gần gũi với người Việt là Malaysia. Các thương hiệu xe nội địa chiếm đầu bảng xe bán chạy nhất tại đây, nhờ vào các ưu đãi từ chính phủ.
Để di chuyển dễ dàng trong giờ cao điểm và tận hưởng các chính sách ưu đãi, người dân Malaysia thường lựa chọn các mẫu xe nhỏ của các nhà sản xuất trong nước như Perodua, Proton.
