Ngộ độc thực phẩm, còn được biết đến với tên gọi ngộ độc thức ăn hoặc trúng thực, là một tình trạng bệnh lý xuất hiện sau khi ăn, uống những loại thực phẩm nhiễm khuẩn, độc tố hoặc chứa các chất gây ngộ độc. Có thể hiểu đơn giản, đây là bệnh truyền qua thực phẩm, phản ánh hậu quả của việc ăn thực phẩm bị ô nhiễm. Cách phòng ngộ độc: Chọn thực phẩm tươi sạch, rõ nguồn gốc và xuất xứ. Hạn chế ăn thức ăn đã quá hạn, thức ăn ôi thiu, hay thức ăn có chất bảo quản, phụ gia. Đảm bảo vệ sinh khi chế biến thực phẩm.

Thịt cóc chứa nhiều chất độc như bufotalin, bufotonin, bufotenin và các chất hữu cơ khác, đặc biệt tập trung ở da, dưới da, trứng, gan, ruột. Những chất độc này có thể gây rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, ngừng tim, ức chế hô hấp và gây nguy hiểm đến tính mạng. Việc chế biến thịt cóc cần được thực hiện kỹ lưỡng để loại bỏ hoặc giảm thiểu chất độc. Cách phòng ngộ độc: Khuyến khích không ăn thịt cóc hoặc khi ăn cần chế biến kỹ lưỡng, tránh để các chất dộc dính vào thịt cóc.

Ngộ độc nấm độc thường xảy ra vào mùa xuân, hè, thường do người dân tự hái và ăn các loại nấm mọc hoang dại, chưa rõ nguồn gốc. Các vụ ngộ độc mỗi năm ở các khu vực rừng núi vẫn diễn ra do người dân ăn phải nấm độc. Người bị ngộ độc nấm độc cần hồi sức kịp thời để tránh di chứng và nguy cơ tử vong cao. Cách phòng ngộ độc: Khuyến khích không hái và ăn những loại nấm có màu sắc sặc sỡ, những loại nấm mọc hoang dại, nấm chưa rõ nguồn gốc. Khi lỡ ăn nhầm nấm độc, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.

Trong vỏ củ khoai mì có một heterozit bị thủy phân trong nước thành acid xyanhydric là chất gây ngộ độc. Nguy cơ ngộ độc khoai mì là cao, đặc biệt đối với trẻ em. Việc chế biến khoai mì cần thực hiện kỹ lưỡng, lột hết vỏ trước khi chế biến và lưu ý về cách luộc để giảm chất độc. Cách phòng ngộ độc: Chọn loại khoai mì ít độc để trồng. Khi chế biến, lột hết vỏ khoai mì và ngâm vào nước trước khi nấu. Khi luộc, nên mở nắp nhiều lần để chất độc bay hơi. Đảm bảo theo dõi trẻ em và tránh để trẻ tự đào khoai mì ăn.

Ăn thịt cá nóc có thể gây ngộ độc vì chứa tetrodotoxin, một chất độc mạnh gây suy tim mạch, suy hô hấp và tử vong. Chất độc này nằm trong nhiều phần của cá nóc như trứng, ruột, gan, tinh hoàn. Ngộ độc cá nóc ở Việt Nam thường xuyên xảy ra ở miền Trung. Tỷ lệ tử vong cao, khoảng 60%.Cách phòng ngộ độc: Tránh ăn thịt cá nóc, không làm khô cá nóc hay làm chả cá nóc. Khi ăn nghi là cá nóc, cần gây nôn và đến cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.

Ngộ độc từ thuốc trừ sâu thường xảy ra khi uống nhầm hoặc dùng để tự tử, đôi khi cả qua da hoặc hô hấp mà không sử dụng bảo hộ lao động. Ở Việt Nam, người ta thường gặp ngộ độc từ nhóm thuốc trừ sâu kháng men Cholinesterase, có thể gây ra những triệu chứng như đau đầu, mờ mắt, khó thở, mệt mỏi, nôn mửa, tăng tiết nước bọt, và có thể dẫn đến suy hô hấp, suy tuần hoàn nhanh chóng và tử vong nếu ngộ độc nặng.Cách phòng ngộ độc: Để thuốc trừ sâu ở xa tầm tay trẻ em, không lưu trữ trong chai nước uống để tránh nhầm lẫn. Khi sử dụng phun thuốc, cần đảm bảo sử dụng đầy đủ công cụ bảo hộ lao động.