Buzz
'Hà Nội, mũ rơm và tem phiếu đưa bạn đọc vào chuyến hành trình ngược thời gian, trở về một thời khắc đầy biến động, gian truân, và ngây thơ, nhưng vẫn tỏa sáng với vẻ đẹp của kỷ niệm, trong một không gian tràn ngập tiếng cười, lo âu và cả những suy tư sâu sắc. Để ghi lại đúng với sự thật của những khoảnh khắc ấy, phải có tình yêu chân thành dành cho Hà Nội. Tuy nhiên, Hà Nội, mũ rơm và tem phiếu không chỉ ghi lại những kỷ niệm đẹp, mà còn mở ra trước mắt chúng ta một kho tàng về thời kỳ chiến tranh, cảnh khó khăn và những ngày sơ tán trong hai thập kỷ 60 - 70 của thế kỷ trước. Một câu chuyện sáng tạo đan xen giữa quá khứ và hiện tại, qua góc nhìn của một cậu bé Hà Nội.' - Bình ca (tác giả Quân khu Nam Đồng
Chân thật, giản dị nhưng lôi cuốn
Mỗi trang sách đều tái hiện lại những ký ức của một cậu bé Hà Nội xưa, những năm 60 - 70 của thế kỷ trước. Đó là những câu chuyện nhỏ nhặt của tác giả, một cậu bé sinh ra và lớn lên tại Hà Thành, bắt đầu từ khi biết nhận biết những sự kiện xung quanh và ghi vào trong trí nhớ dù còn nhỏ tuổi.
Những người yêu quý quá khứ chắc chắn sẽ được đưa trở lại trong những khung cảnh quen thuộc: từ những con phố phường của Hà Nội xưa đến những cánh đồng quê khi phải sơ tán.
Có thể nói, sức hấp dẫn của cuốn sách không chỉ nằm ở những câu chuyện mà còn ở cách mà tác giả diễn đạt những câu chuyện đó. Lối viết của ông, ngôn từ không mài móc, không hoa mỹ, nhưng lại lộ rõ được “hương vị” của một thời kỳ.
“Hương vị” đó ẩn chứa những khoảnh khắc đẹp, rất đẹp. Là những lần bắt chuồn chuồn ớt giữa trời nắng trên cánh đồng dưa, những ngày tắm sông hoặc đi hái quả dại ven bờ, những chuyến đi câu cá diếc, cùng tiếng pháo nổ đón Tết...
Tuy nhiên, ẩn sau những khoảnh khắc đẹp ấy là những nỗi buồn, những nuối tiếc. Đó là Hà Nội với những góc phố đông đúc, hàng mậu dịch cùng những khuôn mặt mệt mỏi và các cô mậu dịch viên khó tính. Là những chiếc mũ rơm tránh đạn khi phải sơ tán, là người bạn bàn hôm qua còn đội trên đầu nhưng hôm sau đã ra đi vĩnh viễn vì bom mìn.
' “Chiếc nón rơm che mưa chống giặc Chiếc nón rơm che mưa vẫn học đều” '
Thời kỳ đó, mọi người ăn chuối xanh gọi là 'chuối xanh ướp', bí đỏ gọi là 'bí ử', khoai lang thường ăn gọi là khoai 'sợ'... “Thịt là thứ món ăn thường ngày của mọi người, mà không thể nhìn thấy được.”
Trong những ngày Mỹ ném bom, Hà Nội trở nên tả tơi hơn. “Máy bay hạt nhân bay vượt qua một cách không lường trước, tiếng động cơ vang vọng, kèm theo tiếng gió rít… Máy bay hạt nhân bay qua trên đầu chúng tôi để đến mục tiêu...”
Tin B-52 ném bom Hà Nội được thông báo trên đài phát thanh sáng hôm sau khiến mọi người lo lắng. Không biết gia đình tôi có an toàn không, phố cũ tôi có còn nguyên vẹn sau trận bom đêm không. Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam cũng bị tấn công.
… Cuộc sống trở nên khác lạ, bất ổn, và mọi người như biến thành những con người khác, lo lắng hơn. … Cuộc sống bị xáo trộn, mệt mỏi dưới tiếng bom vang...'
Khao khát những kỷ niệm không xa… nhưng đã trở thành quá khứ
Có thể điều mà tác giả nhớ nhiều nhất về quãng thời gian ấy là 'mùi mậu dịch'.
“Khi tôi đến văn phòng mậu dịch, lên tầng hai đùa với các bà, luôn có một vài chiếc bánh chả thơm phức từ lá chanh, hoặc ít nhất là khúc sắn vàng dẻo bóp. Nhưng điều đặc biệt nhất ở đây là một loại mùi, một sự pha trộn của nhiều loại mùi. Mùi chua chua từ nồi chè ẩm, mùi ngọt của kẹo giấy tan, mùi mốc từ các thùng gỗ cũ, mùi khó chịu từ các con cá chép nhựa mới nhập… Trên hết, là mùi tanh, đặc trưng của xà phòng cục 72% Liên Xô. Loạt mùi đó vẫn ám ảnh tôi, không thể quên, nó gắn liền với trí óc, tôi gọi nó là “mùi mậu dịch”.”
' “Hà Nội có tàu điện Đi về cứ leng keng Người xuống và người lên Người nào cũng thấy dễ thương.” '
Có lẽ không chỉ nhà văn, mà nhiều người cũng đã từng khao khát nhìn thấy hình ảnh của các tàu điện trong những năm tháng đó.
“Leng keng leng keng… Khuya sớm đi về với âm thanh thanh thoát, như muốn nhắc nhở con phố dài với những mái ngói nâu trải dài, rằng cuộc sống vẫn tiếp tục. Có thể nói tiếng chuông của tàu điện chính là điều gì đó sống động nhất, gợi nhớ đến cuộc sống chậm rãi tại những nơi đã quen thuộc.”
Đúng như tác giả Trung Sỹ đã nói, cuộc sống luôn tiếp tục. Tác giả cũng đã chia sẻ rằng: “Tất cả các thành phố không chỉ riêng Hà Nội đều trải qua sự thay đổi, có những ngày sẽ qua đi và có những ngày sẽ đến, chúng ta sẽ chứng kiến sự thay đổi theo thời gian đó một cách tự nhiên. Các thế hệ đi trước như chúng tôi không mong muốn thế hệ trẻ sẽ phải trải qua những thời kỳ khó khăn như thế nữa.”
Tôi nhớ, một lần tôi xem chương trình 'Ký ức vui vẻ', MC - nhà báo Lại Văn Sâm đã nói: 'Thỉnh thoảng, với cuộc sống ngày nay, con người cảm thấy đã đủ dư dật, nên lại muốn trở lại với những thứ thiếu thốn trong quá khứ để trân trọng hơn những kỷ niệm ấy.'
Mytour xin gửi lời cảm ơn chân thành tới những người yêu thích tuổi thơ qua cuốn sách này!
Mytour - Trạm Đọc
