Chuỗi sự cố hải cẩu tấn công người lướt sóng và du khách ở Cape Town, Nam Phi đã dấy lên mối lo ngại sau khi các nhà chức trách thông báo rằng 11 con hải cẩu đã có kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh dại.
Các vụ tấn công của hải cẩu tại Cape Town đã khiến người dân, đặc biệt là những người lướt sóng và đi biển, cảm thấy hoang mang. Hải cẩu lông Nam Phi (Arctocephalus pusillus) thường vui vẻ với con người, nhưng khi mắc bệnh dại, chúng có những hành vi bất thường và trở nên hung hãn. Bệnh dại là một bệnh do virus gây tử vong, lây truyền qua nước bọt và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương. Các triệu chứng bao gồm sốt, đau đớn và cảm giác ngứa ran tại vị trí vết thương. Nếu không được điều trị kịp thời sau khi tiếp xúc, bệnh dại có thể dẫn đến viêm não và tủy sống, gây tử vong.

Hải cẩu lông Nam Phi, tên khoa học là Arctocephalus pusillus, là một loài hải cẩu thuộc họ Otariidae, hay còn gọi là hải cẩu tai. Loài này có bộ lông dày và mượt, đôi tai nhỏ nhắn nhô ra phía ngoài, và thường sống dọc theo bờ biển phía tây và nam của châu Phi, từ Namibia đến Nam Phi.
Các sự kiện bất thường và vụ tấn công
Trường hợp gần đây nhất của hải cẩu nhiễm bệnh dại được ghi nhận vào năm 1980 tại quần đảo Svalbard, Na Uy. Đợt bùng phát mới tại Nam Phi là đợt bùng phát bệnh dại đáng kể đầu tiên trên thế giới ở động vật có vú biển. Greg Oelofse, quản lý bờ biển của thành phố Cape Town, cho biết hải cẩu lông Nam Phi đã bắt đầu có những hành vi kỳ lạ vài năm trước, với một sự gia tăng đột biến số vụ tấn công được báo cáo vào cuối năm 2021.
Trong một vụ tấn công vào đầu năm nay, một con hải cẩu đã cắn ít nhất ba người lướt sóng trong vài phút ở vùng biển ngoài khơi bãi biển Muizenberg. Một người lướt sóng kể lại: 'Con hải cẩu nhỏ này lao đến tôi với tốc độ cao, cắn thủng bộ đồ lặn và liên tục tấn công'. Cùng thời điểm đó, một con hải cẩu khác được nhìn thấy bơi vào bờ với những vết thương đẫm máu trên mặt, có thể do một con hải cẩu khác gây ra.

Hải cẩu lông Nam Phi sở hữu thân hình mạnh mẽ và linh hoạt, với bộ lông dày giúp chúng giữ ấm trong môi trường biển lạnh giá. Bộ lông của chúng có màu nâu đậm hoặc xám, thường nhạt hơn ở bụng. Con đực trưởng thành có thể dài từ 2 đến 2,3 mét và nặng từ 200 đến 360 kg, trong khi con cái nhỏ hơn, dài khoảng 1,2 đến 1,8 mét và nặng từ 40 đến 110 kg.
Để ứng phó với tình hình, chính quyền đã tiêu hủy và kiểm tra bốn con hải cẩu, ba trong số đó cho kết quả dương tính với bệnh dại. Từ đó, số lượng trường hợp đã gia tăng lên 11 dọc theo bờ biển dài 190 dặm (300 km) của Cape Town.
Mặc dù hải cẩu và người lướt sóng thường xuyên tiếp xúc, nhưng cho đến nay không có trường hợp nào bị nhiễm bệnh. Người dân được khuyến cáo phải cực kỳ cẩn trọng và tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay nếu bị hải cẩu cắn. Những người lướt sóng thường yêu thích việc tương tác với hải cẩu, nhưng hiện tại họ nên tránh xa những con hải cẩu có hành vi bất thường hoặc dấu hiệu hung dữ.

Hải cẩu lông Nam Phi chủ yếu sống ở các vùng biển ven bờ, đảo đá và bãi cát dọc theo bờ biển. Chúng thường tập trung thành các đàn lớn trên các bãi cát, đảo đá hoặc đất bồi ven biển để sinh sản, nghỉ ngơi và tránh kẻ thù. Loài này có thể di chuyển xa để tìm kiếm thức ăn và lặn sâu đến 200 mét để săn mồi dưới nước.
Các nhà khoa học đang tiến hành giải trình tự virus dại để xác định nguồn gốc và thời điểm virus xâm nhập vào quần thể hải cẩu. Hải cẩu lông Nam Phi sống thành đàn đông đúc, điều này có thể làm bệnh dại trở thành bệnh đặc hữu và có nguy cơ lây lan sang các loài động vật có vú khác, chẳng hạn như rái cá không vuốt châu Phi (Aonyx capensis).
Những người lướt sóng thường yêu thích việc tương tác với hải cẩu, loài động vật tò mò và thích đùa nghịch. Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, mọi người nên tránh xa những con hải cẩu có hành vi bất thường hoặc dấu hiệu hung dữ. Dù không có lý do gì để sợ những con vật có vẻ hiền lành, nhưng việc cẩn trọng là cần thiết để bảo vệ sức khỏe và an toàn cộng đồng.

Hải cẩu lông Nam Phi là loài động vật xã hội, thường sống thành đàn lớn để bảo vệ nhau khỏi các mối đe dọa từ môi trường. Chúng rất giỏi bơi lội và có khả năng lặn sâu, săn cá, mực và các loài động vật biển khác để sinh sống. Trong mùa sinh sản, các con đực thiết lập và bảo vệ lãnh thổ của mình để thu hút con cái. Chúng có thể rất hung hăng trong việc bảo vệ lãnh thổ và đàn của mình.
Đợt bùng phát bệnh dại ở hải cẩu tại Nam Phi là một hiện tượng hiếm gặp và đáng lo ngại. Nó không chỉ đe dọa sức khỏe và sự an toàn của con người mà còn đặt ra những thách thức lớn trong việc bảo vệ và quản lý quần thể hải cẩu. Cần phải có sự cảnh giác cao và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả để ngăn chặn sự lây lan của bệnh dại, bảo vệ cả con người và động vật.
