Dự án blockchain Juno (JUNO) xây dựng trên nền tảng Cosmos đang trở thành đề tài nóng trong cộng đồng tiền điện tử với vụ “tự hủy” gần đây.

Drama giữa Juno và “cá voi” Nhật Bản
Juno (JUNO) là giao thức xây dựng hợp đồng thông minh (smart contract) cho hệ sinh thái Cosmos, được ra mắt vào năm 2021.
Vào tháng 02/2022, Juno đã thực hiện phân phát token JUNO miễn phí cho những người đang nắm giữ token ATOM của Cosmos. Cụ thể, những người đang staking token ATOM trên Cosmos Hub sẽ nhận được JUNO theo tỷ lệ 1:1. Đội ngũ phát triển Juno đã đặt một giới hạn tối đa cho mỗi ví là 50.000 JUNO để tránh việc tập trung quá mức token.
Tuy nhiên, đội ngũ Juno không tính đến việc một “cá voi” có thể sở hữu nhiều ví và nhận được một lượng lớn token. Điều này đã xảy ra khi Takumi Asano, một nhà đầu tư tiền mã hóa 24 tuổi người Nhật Bản, đã nhận airdrop hơn 10% tổng cung JUNO, trị giá hơn 120 triệu USD vào thời điểm đó.
Cụ thể, Asano là người đứng đầu của CCN, một cộng đồng đầu tư crypto Nhật Bản với hơn 50 ví staking ATOM từ các thành viên. Trong cuộc phỏng vấn với CoinDesk, Asano tuyên bố đã nhận ủy thác từ cộng đồng của mình cho các ví ATOM và đã chia chúng thành 50 ví khác nhau vì lý do bảo mật. Anh ta nói rằng sẽ phân bổ JUNO cho các thành viên dựa trên sự đóng góp của họ.
Nhìn thấy rủi ro của mạng lưới non trẻ của mình sớm bị tập trung vào tay của “cá voi”, cộng đồng Juno đã khởi xướng Đề xuất 16 vào tháng 3, yêu cầu thu hồi tiền của Asano và chỉ giữ lại tối đa 50.000 JUNO trong ví của nhà đầu tư này. Juno sau đó thông qua đề xuất với 40,85% phiếu thuận, 33,75% phiếu chống, 21,79% phiếu trắng và 3,59% phiếu chống với quyền phủ quyết.
Những gì diễn ra sau đó làm tình hình trở nên phức tạp hơn. Trong tháng 3, mạng Juno bị tấn công và sập mất nhiều ngày, khiến giá JUNO giảm đến hơn 60%. Asano sau đó tuyên bố rằng đội ngũ phát triển mới của Juno đang thảo luận token để giảm giá nhằm làm mất sự chú ý khỏi đề xuất thu hồi token của anh ta.
Tuy nhiên, vào ngày 30/04, cộng đồng Juno đã thông qua Proposal 20, quyết định tịch thu JUNO của Asano vào ngày 05/05/2022, với tỷ lệ ủng hộ lên đến 70%.
Proposal 20 tuyên bố sau khi thương thảo với Takumi Asano, đội ngũ Juno nhận ra rằng CCN thực sự là một dịch vụ giao dịch crypto và không phải là quỹ đầu tư, do đó không đáp ứng điều kiện nhận airdrop. Đề xuất do đó đã quyết định tịch thu toàn bộ token từ Asano, chỉ để lại 50.000 JUNO.
Sự kiện hard fork blockchain đảo ngược giao dịch
Việc hard fork blockchain để đảo ngược giao dịch không phải là điều mới lạ, điển hình nhất là sự kiện The DAO Hack của Ethereum (ETH) vào năm 2016. Khi đó, hợp đồng DAO của Ethereum bị hacker tấn công và lấy mất 3,6 triệu ETH, tương đương với 31% tổng lượng ETH của DAO. Số ETH đó hiện nay có giá trị lên đến hơn 11 tỷ USD. Vì tổn thất quá lớn, Ethereum đã quyết định hard fork blockchain để đảo ngược giao dịch và thu hồi tiền từ hacker.
Tuy nhiên, một phần của cộng đồng không đồng tình với cách làm này, cho rằng “Code is law” và không thể thay đổi như vậy, dẫn đến việc ra đời của Ethereum Classic (ETC), nơi sự kiện The DAO Hack vẫn tiếp tục diễn ra. Danh tính của hacker không được tiết lộ cho đến năm 2022.
Asano khẳng định việc nhận token của anh là hoàn toàn hợp lệ và cho rằng CCN là một cộng đồng thực sự. Ông cho rằng việc dự án kêu gọi cộng đồng thu hồi token của anh là lạm quyền, khi mọi hành động của anh không vi phạm bất kỳ quy định nào và không tấn công vào dự án. Ông cũng đe dọa sẽ khởi kiện tùy thuộc vào nước đi tiếp theo của dự án.
Trong suốt thời gian đó, giá JUNO tiếp tục giảm từ đỉnh 45 USD xuống cấp độ chỉ khoảng 11 USD vào thời điểm viết bài này, làm cho số lượng token trị giá 120 triệu USD của Asano giờ chỉ còn khoảng 36 triệu USD.

Lỗi copy-paste khiến 36 triệu USD JUNO “biến mất”
Dường như mọi drama đã đủ, nhưng cộng đồng Juno vẫn biết tạo ra những điểm nhấn mới.
Sau khi thông qua quyết định tịch thu token, dự án đã tiến hành một đợt hard fork blockchain vào ngày 05/05. Tuy nhiên, sau khi nâng cấp được triển khai, đội ngũ phát triển lại không thấy tiền từ các ví của Asano chuyển về địa chỉ mà họ chỉ định, trong khi ví của Asano thì đã trừ tiền rồi.
Qua một hồi kiểm tra, họ mới ngã ngửa khi phát hiện thay vì copy và paste địa chỉ ví nhận tiền vào bộ mã của nâng cấp, họ lại dán nhầm mã giao dịch (transaction hash). Hậu quả là lượng token trị giá 36 triệu USD kia đã bị chuyển vào “hư không”.
Đáng chú ý là mạng Juno hiện có đến 120 validator, những người có trọng trách xác minh giao dịch và kiểm tra các nâng cấp như là Proposal 20, nhưng không ai phát hiện ra lỗ hổng này cho đến khi đã quá muộn.
Daniel Hwang, người đứng đầu Stakefish, một trong những validator của Juno, trả lời phỏng vấn CoinDesk:
“Chúng tôi đã phạm một sai sót không thể chấp nhận được. Đúng là các lập trình viên có thể có code lỗi, nhưng cuối cùng thì các validator mới là người có nhiệm vụ thẩm định các dòng code mà chính chúng tôi khởi chạy.”
Thay vì tiếp tục chấp nhận việc xóa bỏ token trên, nhóm phát triển Juno đã nhanh chóng đưa ra đề xuất Proposal 21, hard fork blockchain một lần nữa để hoàn nguyên giao dịch gửi tiền vào hư vô trở lại ví của dự án.
Mytour
