Vào năm 1963, hai thiếu niên quyết định tiến hành một dự án khoa học và kết quả không ngờ họ được ghi danh vào Kỷ lục Guinness thế giới.
*Chú ý: Tuyệt đối không bắt chước
Trong năm 1963, Randy Gardner và Bruce McAllister đã quyết định thực hiện một dự án khoa học: thử thức lâu nhất có thể để xem điều gì sẽ xảy ra.
Ban đầu, hai thanh thiếu niên 16 tuổi muốn tìm hiểu tác động của giấc ngủ đối với 'khả năng tâm linh bất thường' (paranormal ability), nhưng sau đó họ phải từ bỏ ý tưởng này vì nhiều lý do - có thể nói ngắn gọn là không khả thi. Thay vào đó, họ quyết định nghiên cứu ảnh hưởng của thiếu ngủ đối với khả năng nhận thức tâm lý và hoạt động thể chất.
Ý tưởng đã được đưa ra, việc tiếp theo là... tung đồng xu để xem ai sẽ là người 'được' thức đêm nghiên cứu, và ai phải hy sinh giấc ngủ của mình. Randy đã thua, nhưng cậu đã chấp nhận và sẵn lòng thức trắng nhiều đêm liên tiếp.

Randy Gardner - thanh thiếu niên thức trắng 11 đêm để 'phục vụ khoa học'
Thí nghiệm của họ có thể đã kết thúc vô ích nếu không có một tờ báo địa phương đăng tải và thu hút sự chú ý của Tiến sĩ nghiên cứu giấc ngủ William C. Dement từ Đại học Stanford.
'Tôi có thể là người duy nhất trên Trái đất lúc đó từng tiến hành nghiên cứu về giấc ngủ' - Tiến sĩ Dement cho biết. 'Bố mẹ của Randy đã lo lắng, sợ rằng việc này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cậu ấy, bởi lúc đó không ai biết liệu thiếu ngủ có thể gây tử vong không'.
Tóm lại, rủi ro tử vong không phải là không có. Các nghiên cứu trước đó về giấc ngủ đã chỉ ra rằng thiếu ngủ có thể dẫn đến ảo giác, hoang tưởng và tăng sự nghi kỵ. Ngay cả việc thử nghiệm trên mèo cũng đã dẫn đến cái chết của một chú mèo sau khi bị ép phải thức suốt 15 ngày liên tục.
Vì vậy, bố mẹ của Randy đã yêu cầu tiến sĩ Dement giám sát thí nghiệm của con họ, cùng với Trung sĩ John J. Ross từ Đơn vị Nghiên cứu Tâm lý học Thần kinh Hải quân tại San Diego.
Diễn biến của thí nghiệm
Để Randy không ngủ, nhóm nghiên cứu đã khiến cậu ta phải vận động nhiều - từ chơi bóng rổ đến bắn bóng. Họ không cho cậu ta nằm xuống, bắt cậu ta phải nói chuyện khi đi toilet hoặc vào phòng ngủ, để đề phòng cậu ta lén chợp mắt.

Ở giai đoạn đầu, thí nghiệm diễn ra khá suôn sẻ. Ngày thứ nhất không ngủ - chưa thấy ảnh hưởng nhiều. Ngày thứ hai, Randy gặp khó khăn trong việc nhận biết vật thể chỉ bằng xúc giác. Ngày thứ ba, tâm trạng cậu ấy bắt đầu dần suy giảm, gặp khó khi uốn lưỡi.
Vào ngày thứ 4, Randy bắt đầu mất phương hướng trong ký ức, và cảm nhận ảo giác. 'Tôi tưởng mình là một cầu thủ bóng đá nổi tiếng Paul Lowe' - Randy chia sẻ sau khi kết thúc thí nghiệm kéo dài 11 ngày.
Những ảo giác tiếp tục xuất hiện trong những ngày tiếp theo. Randy nhìn thấy cảnh rừng chạy trước mắt, không phải là bức tranh trong nhà của mình.
'Bây giờ, mọi thứ tôi làm đều trở nên đơn giản như việc đi toilet. Không còn sự hứng khởi nữa, mọi thứ dần trở nên tĩnh lặng, như người nào đó đang làm phẳng não của tôi. Cơ thể tôi dường như điều khiển mình mà tâm trí lại mơ mơ màng màng'.
Càng ngày, tốc độ nói của Randy chậm lại và ý thức bắt đầu rối ren. Trí nhớ của cậu cũng trở nên suy giảm nặng. Có khi cậu nói một câu nhưng lại quên mất phần tiếp theo, hoặc cũng có thể bị gián đoạn bởi một suy nghĩ mới. Dù vậy, cậu vẫn có thể chơi bóng bàn.
Tương tự như những người khác thiếu ngủ, Randy bắt đầu trải qua những trạng thái ảo giác. Trước đó là Tom Rounds, người giữ kỷ lục thế giới về không ngủ với 260 giờ. Một trường hợp khác là DJ Peter Tripp - thức trắng 200 giờ và đã có ảo giác về việc bác sĩ sẽ chôn anh ta sống. Sự ảo giác này lớn đến nỗi anh ấy phải chạy trốn trong thí nghiệm, thậm chí không mặc đủ quần áo.

Trái sang phải: Bruce McAllister, Randy Gardner, Tiến sĩ William Dement và Joe Marciano
Ngày thứ 11, cũng là ngày cuối cùng, Randy gần như trở nên vô cảm và cần phải được nhắc nhở liên tục để trả lời. Các bài kiểm tra tâm lý phải kết thúc sớm, bởi cậu hầu như quên mất mình đang làm gì.
Randy may mắn khi không gặp phải những hậu quả nghiêm trọng do thiếu ngủ. Anh ấy thậm chí đã phá vỡ kỷ lục của Tom Rounds, trở thành người thức lâu nhất thế giới. Khi kết thúc thí nghiệm, anh được giám sát chặt chẽ và sức khỏe của anh dần dần phục hồi về trạng thái bình thường.
Báo cáo thí nghiệm kết luận rằng khi thiếu ngủ, một phần của não bộ bị 'bắt cóc', gần như không hoạt động. Hiện tượng này đã được xác nhận xảy ra trong thí nghiệm trên chuột, khi khu vực thần kinh vỏ não bị 'tắt' hoàn toàn khi chúng thiếu ngủ.
'Randy không phải là người đầu tiên của loài người phải thức nhiều hơn 1 đêm. Điều này có thể là một cơ chế tiến hóa của não bộ, giúp nó tự đóng cửa và bảo vệ khỏi tổn thương. Một phần não bộ ngủ yên và phục hồi, trong khi phần khác tiếp tục hoạt động. Quá trình này lặp đi lặp lại, từ đó ngăn chặn các vấn đề nghiêm trọng hơn không xảy ra'.
Sau Randy, đã có một số người vượt qua anh về thời gian thức dậy, nhưng kỷ lục Guinness đã ngưng cập nhật hạng mục này để tránh khuyến khích hành vi không an toàn. Cuối cùng, việc ép buộc cơ thể thức dậy là một hành động nguy hiểm và không nên bắt chước.
