“Hàn Quốc - Sự Nổi Tiếng của Một Đế Chế Văn Hóa”

Cuốn sách của Euny Hong đã tiết lộ nhiều bí ẩn về quá trình Hàn Quốc tiến lên từ tình trạng nghèo đói đến vị thế hàng đầu.

Tác giả Mỹ - Hàn Euny Hong có thể không ý định nhưng đã giải thích nhiều hiểu lầm trong cuốn “Hàn Quốc sành điệu”, một cuốn sách thu hút kể về hành trình trở thành một cường quốc văn hóa của quốc gia từng bị coi là nghèo nàn và lạc hậu nhất thế giới. Trong đó, có những hiểu lầm đã được coi là quy luật (tất yếu) của thị trường: doanh nghiệp tư nhân thường thúc đẩy tăng trưởng nhiều hơn so với chính phủ - 25% đầu tư mạo hiểm ở Hàn Quốc vào năm 2012 là do chính phủ chiếm đóng. Quy luật thị trường cũng cho rằng can thiệp của chính phủ khiến mọi người trở nên lười biếng.

Hai thập kỷ trước khi Trung Quốc mở cửa với tư tưởng toàn trị của Mao Trạch Đông và bắt đầu tìm cách thoát khỏi nghèo đói, các nước láng giềng nhỏ hơn đã tìm ra con đường riêng của họ. Điều này chứng tỏ rằng các quốc gia nông nghiệp nghèo không được ưu ái từ thiên nhiên vẫn có khả năng cải tổ kinh tế và xã hội. Tài nguyên lớn nhất, như chúng hiểu, là con người, và con người cần sự hỗ trợ từ chính phủ để phát huy tiềm năng.

Ngày nay, thủ đô Seoul của Hàn Quốc là một trong những thành phố hiện đại nhất thế giới. Triều Tiên, từng là phần thịnh vượng hơn của bán đảo, giờ đứng trên bờ vực nghèo đói. Khó mà tin được rằng thu nhập bình quân đầu người ở Hàn Quốc những năm 1960 từng thấp hơn ở thiên đường xã hội chủ nghĩa phía Bắc, hoặc thấp hơn các nước như Ghana. Thậm chí, đến những năm 1970, chất lượng sống ở Seoul và Pyongyang vẫn không khác nhau nhiều.

Hàn Quốc vào những năm 60 của thế kỷ 20

Hiện tại, Hàn Quốc sở hữu nền kinh tế lớn thứ 15 thế giới. Người dân London sẽ ghen tị với tốc độ Internet siêu nhanh trên tàu điện ngầm có điều hòa của Seoul. Tất cả là nhờ sự đầu tư của chính phủ.

Bài học về sự vươn lên nhanh chóng của Hàn Quốc, tất nhiên, đi kèm với những đánh đổi đầy kỷ luật. Trẻ em thường xuyên chịu quát mắng ở trường, người dân được khuyến khích mua sắm yêu nước và làm việc chăm chỉ theo phong cách Stakhanovite. Quyết tâm của Chính phủ đã giúp đất nước vượt qua những trở ngại như khủng hoảng tài chính Châu Á năm 1997 dù bị ảnh hưởng nặng nề, và từ đó đưa ra các kế hoạch sáng tạo cho tương lai.

Chính tại thời điểm đó, Tổng thống Kim Dae-jung, sau khi nhận ra những mất mát từ cuộc khủng hoảng và tình trạng khan hiếm tài nguyên, đã quyết định rằng Hàn Quốc phải trở thành nước tiên phong trên thế giới về xuất khẩu văn hóa – hallyu. Nghe có vẻ không khả thi, nhưng hai thập kỷ sau, K-pop mang về hàng triệu đô la; phim truyền hình Hàn Quốc khiến cả Châu Á, Châu Phi và Trung Đông say mê; giới trẻ khắp thế giới chơi video game của Hàn, và ngành công nghiệp điện ảnh tầm cỡ thế giới đã được xây dựng. Chưa kể Gangnam Style, video âm nhạc được xem nhiều nhất, là tác phẩm của Psy, người Hàn Quốc duy nhất gần với định nghĩa trai hư: lỗi lầm lớn nhất của anh ta là giẫm lên cỏ khi mới bảy tuổi.

Làm thế nào mà điều này lại xảy ra? Đó chính là công thức đã biến Samsung từ một hãng tầm thường thành gã khổng lồ trong ngành điện thoại di động: tập trung vào những lĩnh vực chính, kết hợp với sự hỗ trợ và đầu tư từ chính phủ.

Ví dụ, Chính phủ đã trang bị cho cả nước với hệ thống đường truyền tốc độ cao và hiện đang cung cấp kết nối mạng 1GB/giây cho từng hộ gia đình, nhanh gấp 200 lần so với tốc độ mạng trung bình của Mỹ. Bộ phim đầu tiên của Hàn Quốc ra mắt quốc tế, 'What Is Love All About?', được Chính phủ dịch sang tiếng Quảng Đông và bí mật đưa vào Hồng Kông qua con đường ngoại giao năm 1992, đảm bảo phát sóng trên TV Hồng Kông, và các công ty Hàn Quốc phải mua hết những suất quảng cáo còn lại.

Các tập đoàn Chaebol đóng góp một phần không nhỏ vào sức mạnh kinh tế của Hàn Quốc.

Tương tự, sự kỷ luật thép và chăm chỉ cũng hiện diện trong thế giới K-pop. Một nhóm nhạc K-pop không hình thành từ gara nhà bố mẹ: các thành viên được đào tạo nghiêm ngặt trong bảy năm trước khi chính thức ra mắt công chúng.

Euny Hong cho rằng, ngoài các yếu tố xã hội và chính trị, thành công của Hàn Quốc còn được dẫn dắt bởi sự kết hợp giữa nỗi sợ và sự oán giận. Nỗi sợ về người anh em Triều Tiên không ổn định và nguy hiểm, cùng với sự oán giận – 'han' – tích tụ hàng thế kỷ từ sự đàn áp của các nước láng giềng, đặc biệt là Nhật Bản.

Xuất khẩu văn hóa không chỉ mang lại lợi nhuận cho chính nó. Công dân của những nước kinh tế đang phát triển sẽ bị thu hút bởi phim ảnh và âm nhạc Hàn Quốc, và họ có xu hướng mua các sản phẩm điện tử và ô tô của Hàn. Mọi người đều muốn sống theo giấc mơ, và điều đặc biệt về Hàn Quốc là họ đã biến giấc mơ đó trở thành hiện thực.

Mytour (Đọc Trạm)