Thế chiến thứ nhất là thời kỳ chứng kiến sự xuất hiện của những chiếc xe tăng đầu tiên. Trong số đó có chiếc Little Willie, ra đời vào tháng 9 năm 1915, và sau đó là chiếc Mark I, ra mắt vào tháng 9 năm 1916. Với sự mong muốn áp dụng bất kỳ công nghệ vũ khí cải tiến nào mà họ có thể học hỏi từ đối thủ, người Đức đã tạo ra dòng xe tăng A7V Sturmpanzerwagen đáng kinh ngạc để đáp lại những thách thức.Mặc dù A7V ra đời khi Thế chiến thứ nhất đã gần kết thúc và chỉ có 20 chiếc được sản xuất, nhưng hành trình sau chiến tranh của một chiếc trong số đó thực sự đầy hấp dẫn. Đó chính là chiếc “Mephisto” - chiếc A7V duy nhất còn tồn tại đến ngày nay.
Những động cơ hoạt động di động
Quân đội Đức đã thu được một chiếc xe tăng Mark II từ quân Đồng minh bỏ lại trong Trận Arras (tháng 4/1917). Hành động này, cùng việc giữ lại một số xe tăng khác tương tự, đã cho phép Đức biến chúng thành những chiếc xe tăng chiến đấu của mình và tìm hiểu thêm về công nghệ thiết giáp của đối thủ. Theo cuốn sách 'German Panzers 1914–18' của Steven Zaloga, hầu hết các đơn vị xe tăng Đức thực sự đã sử dụng những xe tăng thu được từ Anh, như chiếc Mark IV.


Bên trong chiếc xe tăng A7V.
Trong cabin, không khí nóng bức, ồn ào và chật chội. Sĩ quan điều khiển và chỉ huy ngồi trên động cơ, mặc bộ đồ tẩm amiăng - chất gây ung thư - để bảo vệ bản thân khỏi sức nóng. Khi không trong tình trạng chiến đấu, lính thường ngồi trên nóc xe để tránh khói bụi và cảm giác không thoải mái bên trong. Mặc dù có lớp giáp bảo vệ, mỗi khi bị đạn pháo tấn công, các mảnh kim loại nóng bỏng nảy ra từ bên trong xe và đánh trúng khuôn mặt của lính. Khi chiếc xe băng qua các hố đạn và hào quân địch, những người bên trong thường bị lật mạnh và lênh đênh một cách đáng thương.
Xe có tầm nhìn hạn chế do chỉ có các khe nhỏ ở hai bên và phía trước, nên phải thường xuyên dừng lại để sĩ quan chỉ huy phải điều chỉnh hướng. Tuy nhiên, A7V cũng có những ưu điểm như lớp giáp dày đến 30 mm và tốc độ tối đa 16 km/giờ, làm cho nó khá chắc chắn. Chiếc xe còn được trang bị một khẩu pháo chính cỡ 57mm và 6 khẩu súng máy MG08 cỡ 7,92 mm.
Bị giữ lại
Trong thời chiến, những cuộc tấn công và rút lui nhanh chóng thường để lại nhiều vật liệu, vũ khí và phương tiện quan trọng. Mephisto tham gia trận chiến đầu tiên tại St Quentin vào ngày 21/3/1918, và sau đó là trận chiến thứ hai tại Villers-Bretonneux vào ngày 24/4/1918 với quân Anh và Úc. Nó là một trong số 13 chiếc A7V tham gia cuộc đánh và trở thành mục tiêu tấn công đáng chú ý của quân Đồng minh do có quá nhiều điểm yếu. Cuối cùng, nó bị kẹt trong một hố đạn và bị bỏ lại.
Vào giữa tháng 7/1918, khu vực mà Mephisto bị bỏ lại đã được quân Đồng minh tái chiếm và họ quyết định giữ lại chiếc xe. Để di chuyển chiếc xe này, quân Úc đã phải kéo mạnh mẽ bằng cách sử dụng dây cáp và xe tăng của quân Đồng minh.

Mephisto sau khi bị giữ lại, tháng 7/1918.
Sau khi được giữ lại, Mephisto đã ở lại Pháp một thời gian, nhưng nó cần phải vượt qua hàng nghìn dặm trước khi đến điểm dừng cuối cùng: Châu Đại Dương. Căn cứ của Lữ đoàn số 5 của Úc nằm gần vùng Amiens và đó là điểm tiếp theo mà Mephisto được đưa đến. Tại đây, người Úc đã quyết định mang chiếc xe này về nước để trưng bày.
Trong quá trình này, nhiều binh sĩ Đồng minh đã ghi chép lên chiếc xe những hình ảnh và họa vẽ. Hai tác phẩm nổi bật nhất là hình ảnh một con sư tử Anh lớn, đội vương miện, đặt chân lên chiếc A7V và một con quỷ màu đỏ phía trước - nguồn gốc của cái tên Mephisto.

Hành trình đến Úc
Tờ Brisbane Courier đã mô tả Mephisto là 'một trong những chiến lợi phẩm đặc biệt và lôi cuốn nhất mà người Úc thu được trên chiến trường.' Từ Dunkirk ở phía bắc nước Pháp, nó đã được chuyển đến Anh trước khi rời London và đến Úc trên tàu Armagh. Vào tháng 6 năm 1919, tàu cập bến cảng Norman tại Brisbane.

Mephisto khi được trưng bày ngoài trời.

Mặt trước của Mephisto.
Sau Thế chiến I, 18 trong số 20 chiếc A7V từng được sản xuất vẫn tồn tại. Nhưng chúng đã bị hủy bỏ trong những năm sau Hiệp định ngừng bắn vào tháng 11 năm 1918. Mephisto là chiếc cuối cùng còn tồn tại trong số những chiếc 'anh em' ngắn ngủi của nó.
Tham khảo [1], [2].
