'HÀNH TRÌNH CỦA LOÀI NGƯỜI': Nguồn Gốc của Thịnh Vượng và Bất Bình Đẳng

 Kể từ khi loài người Homo sapiens xuất hiện gần 300.000 năm trước, cuộc sống con người chủ yếu xoay quanh hai vấn đề: sinh tồn và duy trì dòng họ. Trong hàng ngàn năm qua, mức sống của loài người chủ yếu không thay đổi nhiều, chỉ đủ để sống qua ngày. Nhưng một cách đáng kinh ngạc, chỉ trong vài thế kỷ gần đây, cách tồn tại của chúng ta đã có sự biến đổi đáng kể. So với lịch sử lâu dài, chất lượng cuộc sống của loài người đã có sự cải thiện đáng kể, gần như chỉ trong một thời gian ngắn. Sự cải thiện về sức khỏe, tiền bạc và giáo dục đã chiếm ưu thế trên mọi thay đổi khác trong thời gian này. Từ thế kỷ 19 đến nay, tuổi thọ đã tăng gấp đôi và thu nhập bình quân đầu người đã tăng 20 lần ở những nơi phát triển nhất trên thế giới, và tăng 14 lần trên toàn cầu. Sự thịnh vượng tăng mạnh trong những thập kỷ gần đây chủ yếu chỉ diễn ra ở một số ít nơi trên thế giới, dẫn đến hiện tượng bất bình đẳng sâu sắc giữa các xã hội là sự biến đổi lớn thứ hai chỉ có ở loài người: sự bất bình đẳng.

Cuốn sách “Hành Trình Của Loài Người: Nguồn Gốc của Thịnh Vượng và Bất Bình Đẳng” là sự tổng hợp của nghiên cứu của tác giả về lịch sử loài người với lý thuyết mới về sự phát triển của loài người: Lý Thuyết Tăng Trưởng Thống Nhất - giúp hiểu rõ hơn về những động lực chi phối quá trình chuyển đổi từ kỷ nguyên trì trệ sang kỷ nguyên tăng trưởng ổn định về mặt mức sống; lý thuyết này cũng khám phá những dấu vết của quá khứ xa xôi trong số phận của các quốc gia.

Cuốn sách được bổ sung với các nghiên cứu thực nghiệm và định lượng, cung cấp nhiều dữ liệu mới; với nhiều bảng biểu số liệu hấp dẫn; với góc nhìn mới về hành trình phát triển của nhân loại mà bất kỳ độc giả phổ thông, nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách yêu thích, quan tâm đến lịch sử phát triển nhân loại, kinh tế phát triển, khoa học chính trị... đều nên đọc.

Nội dung sách tập trung vào việc trả lời 2 câu hỏi: 

1. Bí ẩn của sự phát triển: Tại sao loài người là loài duy nhất trên hành tinh (chỉ gần đây) có thể thoát khỏi bước ngoặt sinh tồn và tận hưởng mức sống cao hơn so với bất kỳ loài nào khác?
2. Bí ẩn về hệ quả của Bất bình đẳng: Tại sao sự tiến bộ của nhân loại lại đi kèm với sự bất bình đẳng trên toàn cầu, dẫn đến sự chênh lệch lớn về giàu có giữa các quốc gia ngày nay?

Bố cục cuốn sách bao gồm hai phần:

Phần đầu tiên bắt đầu bằng sự tiến hóa của loài người và sự di chuyển ra khỏi châu Phi, sự ra đời của nền nông nghiệp định cư ở nhiều nơi trên thế giới, sự bắt đầu chậm rãi của tiến bộ công nghệ, cuối cùng là sự khởi đầu của cách mạng công nghiệp, và đạt đến đỉnh điểm là tăng trưởng kinh tế hiện đại. Một số điểm có vẻ giống với những cuốn sách của Jared Diamond, David Landes và Harari, nhưng góc nhìn của Galor khá khác biệt. Theo quan điểm của ông, một khi thời kỳ đồ đá mới (tức cách mạng nông nghiệp) bắt đầu, các bánh xe đã bắt đầu truyền động năng cho cách mạng công nghiệp và sự bùng nổ của tiến bộ công nghệ sau đó. Chiến tranh, bệnh dịch, v.v. ảnh hưởng đến tốc độ dịch chuyển và thời điểm bùng nổ, chứ không phải là những vấn đề mấu chốt. Trọng tâm trong quan điểm của ông về thế giới không chỉ là tiến bộ công nghệ mà còn là động lực của mối quan hệ đan xen giữa tiến bộ công nghệ, giáo dục và tỷ lệ sinh - tất cả đều ảnh hưởng lẫn nhau theo cách phi tuyến tính. Về mặt này, phần đầu tiên đã gói gọn phần lớn các nghiên cứu được trích dẫn nhiều của riêng ông, đã cho thấy sự khác biệt so với các cuốn sách khác.

Tác giả Oded Galor chia sẻ về cuốn sách của mình: “Tôi đã viết cuốn sách này nhằm mục đích để mọi cá nhân đều có thể tiếp cận. Hy vọng rằng, mọi người, thậm chí là những học sinh trung học, đều có thể đọc và học từ cuốn sách. Nó được viết một cách dễ hiểu cho cả những người không chuyên môn kinh tế. Cuốn sách không sử dụng các thuật ngữ phức tạp, nhưng thay vào đó, là những câu chuyện và bài học thú vị từ lịch sử, chứa đựng rất nhiều khía cạnh đơn giản nhưng hấp dẫn về quá trình tiến hóa của con người. Bạn cũng có thể khám phá thêm về Cuộc cách mạng Nông nghiệp và những bí ẩn đằng sau nó. Cuốn sách chứa đựng nhiều lý thuyết cơ bản, những câu chuyện thú vị và giáo điểm hấp dẫn. Tôi tin rằng, đây là một cuốn sách dễ đọc và hứa hẹn sẽ làm giàu thêm kiến thức cho mọi cá nhân, bất kể hoàn cảnh của họ. Tôi khuyến khích mọi người đọc và suy ngẫm cẩn thận từng trang của cuốn sách này. Dù nó không dài nhưng rất đầy đủ. Bạn có thể đọc vào cuối tuần hoặc trong những khoảnh khắc thư giãn. Tôi chân thành khuyến khích bạn đào sâu vào nội dung và học hỏi từ cuốn sách này.”

VỀ TÁC GIẢ

Oded Galor (sinh năm 1953) - Giáo sư kinh tế tại Đại học Brown, Mỹ. Ông là người sáng lập Lý thuyết Tăng trưởng Thống nhất, với đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu quá trình phát triển xuyên suốt lịch sử loài người và vai trò của các yếu tố sâu xa trong quá trình chuyển đổi từ trì trệ sang tăng trưởng, cũng như sự xuất hiện của bất bình đẳng trên toàn cầu. 

Oded Galor đã được Đại học Louvain và Đại học Kinh tế & Kinh doanh Poznań trao tặng bằng Tiến sĩ Danh dự. Ông cũng là thành viên của Viện Hàn lâm châu Âu và Hiệp hội Kinh tế lượng, cũng như tham gia vào nhiều tổ chức uy tín khác. Ông được đánh giá là một trong những ứng viên nổi bật cho giải Nobel Kinh tế và là một bộ óc xuất chúng của thế kỷ 21.