Buzz
Không cần giới thiệu dài dòng, anh em game thủ từng dành cả tuổi thơ để đắm chìm trong thế giới ảo của những tựa game bắn súng hàng đầu thế giới như Medal of Honor, Call of Duty và mới đây nhất là Titanfall đều biết đến hai cái tên không thể thiếu: Vince Zampella và Jason West. Không có họ, không có những huyền thoại từ Medal of Honor: Allied Assault, Call of Duty 4: Modern Warfare và Modern Warfare 2.Hội ngộ của West và Zampella cùng cuộc hành trình với Allied Assault
Tất cả bắt đầu từ năm 1997, khi Zampella và West gặp nhau trong quá trình phát triển một trò chơi nhập vai có tên là Skies. Lúc đó, Zampella đang làm nhà sản xuất cho Segasoft, còn West là một nhà phát triển trò chơi. Hai năm sau, West trở thành lập trình viên chính của nhà phát triển 2015 Inc., và ông thuyết phục Zampella gia nhập cùng studio với vai trò giám đốc sản xuất chính. Từ năm 2000, cặp đôi này bắt tay vào phát triển một trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất với chủ đề Thế chiến thứ II, và kết quả là Medal of Honor: Allied Assault, ra mắt vào năm 2002.
Tuy nhiên, ít ai biết rằng khi Allied Assault ra mắt, Zampella cũng phải đối mặt với những cáo buộc không trung thực, bị tố tổ chức cuộc họp mà không thông báo cho ban quản trị của studio 2015 Inc. để chọn lựa nhân sự giỏi nhất để rời công ty và mở một studio mới. Những cuộc họp này chi tiết đến mức còn bao gồm cả thông tin về chức vụ mới, mức lương, địa điểm mở studio mới và thời điểm thành lập công ty phát hành trò chơi mới.
Khi West và Zampella nộp đơn nghỉ việc, CEO của 2015 Inc., Tom Kudirka nhận được tới 20 lá đơn từ 20 trong số 27 nhân viên của công ty. Điều này khiến ông Kudirka quyết định khởi kiện Zampella. Đến năm 2013, sau khi mọi thứ đã kết thúc, ông Kudirka chia sẻ với tạp chí Vanity Fair: “Tôi thừa nhận mình là một người lãnh đạo khó tính. Nhưng họ chơi tôi đẹp quá.”
Đó chỉ là một trong số vô vàn những vụ án lớn xoay quanh hai nhà làm game tài năng.
Cuộc hành trình của Call of Duty
Bỏ qua mọi bí ẩn và âm mưu “đá lẻ”, ngay sau khi rời 2015 Inc., West và Zampella lập tức thành lập studio mới: Infinity Ward vào năm 2002, với 25 thành viên, đa số từng làm việc tại 2015 Inc. Ban đầu, họ dự định làm tiếp theo của Medal of Honor, tiếp tục thành công từ Allied Assault. Nhưng kế hoạch này đổ bể khi EA quyết định tự phát triển phiên bản MoH tiếp theo, dựa vào studio Los Angeles của họ.
Điều này dẫn đến bước ngoặt tiếp theo trong lịch sử, khi Activision đến thăm Infinity Ward, đề nghị mua lại 30% cổ phần của studio và yêu cầu tạo ra một tác phẩm gọi là “Medal of Honor killer” (tên nội bộ của dự án Call of Duty khi chưa có tên chính thức), vượt qua sức hút của tác phẩm đang giúp EA kiếm bộn tiền. Lịch sử của Call of Duty cũng không kém phần ly kỳ. Anh em có biết ban đầu, West và Zampella muốn tạo ra một tựa game FPS hiện đại thay vì bám sát chủ đề Đệ nhị thế chiến không? Thế nhưng, đến năm 2007, ước vọng này mới thành hiện thực.
Tuy nhiên, một lần nữa, tham vọng ngay trước mắt của West và Zampella không thể thực hiện ngay lập tức, vì Activision muốn tiếp tục an toàn bằng cách tập trung vào xu hướng game FPS thế chiến thứ II, loại bỏ ý tưởng về chiến tranh hiện đại vì sẽ gây tranh cãi và ảnh hưởng đến doanh số và lợi nhuận. Vậy là quay lại với WWII thôi, không còn lối thoát.
Năm 2003, Call of Duty phát hành trên PC và gặt hái thành công, giữa thời kỳ mà Tom Clancy và Counter-Strike thống trị. Lần này, trò chơi giảm quy mô cuộc chiến, tập trung nhiều hơn vào tương tác giữa các thành viên trong một đội, tăng thêm cảm xúc cho người chơi. Kết quả, trò chơi bán được gần 800.000 bản, thu về hơn 30 triệu USD cho Activision. Sau đó, phiên bản console được phát hành, hoàn toàn khác biệt so với Call of Duty, có tên là Finest Hour, do Spark Unlimited phát triển.
Năm 2005, Call of Duty 2 ra mắt, vẫn lấy bối cảnh thế chiến thứ II, với ba chuỗi nhiệm vụ song song, mô tả hành trình của quân đội Mỹ, Anh và Liên Xô. Cả quy mô lẫn tính điện ảnh của phần 2 đều vượt xa so với phần 1. Năm 2007, Activision chứng tỏ họ không bỏ hết trứng vào một giỏ, khi giao việc phát triển Call of Duty 3 cho Treyarch, studio đến từ Santa Monica, California. Thời điểm đó, mọi người chán ngấy với game bắn súng thế chiến thứ II, một đoạn trailer của Halo 3 cũng hot hơn toàn bộ tựa game Call of Duty 2. Halo thời đấy là cơn bão giúp Xbox 360 có được doanh số như trong mơ.
Khi đó, Activision nhận ra cần tin vào sức sáng tạo của Infinity Ward, để cho phép họ làm một tác phẩm với bối cảnh chiến tranh hiện đại. Phần còn lại là lịch sử, với Modern Warfare, phát hành năm 2007. Cốt truyện về trung sỹ ‘Soap’ MacTavish, và cái chết của trung sỹ lính thủy đánh bộ Mỹ Paul Jackson thực sự ấn tượng và sâu sắc.
Nhờ Call of Duty 4, Activision thịnh vượng như ngày hôm nay, khi phần này mở ra xu hướng chơi mạng với chế độ multiplayer mà người chơi dành hàng trăm giờ đồng hồ sau khi trải nghiệm chế độ chơi đơn. Nhớ lại lúc đó chơi trên Xbox 360, với hỗ trợ ngắm bắn nhưng vẫn thua các cao thủ trên Xbox Live, khó chịu nhưng không thể dừng lại được. Từ đó, Call of Duty luôn là nguồn thu lớn nhất cho Activision. Dù có những phiên bản như Infinite Warfare hay Black Ops 4 bị phê bình, thì Activision vẫn kiếm được nhiều tiền.
Điều này không tránh khỏi sự chú ý của West và Zampella. Với tài năng của mình, rõ ràng Activision muốn Infinity Ward tiếp tục với Modern Warfare 2, hoặc ít nhất là một bản Call of Duty mới, sau khi Treyarch ra mắt World At War (gọi là Call of Duty 5), vẫn với chủ đề thế chiến. Nhưng lần này, West và Zampella đã sáng suốt hơn nhiều.
Bị sa thải khỏi Activision
Để Infinity Ward phát triển Modern Warfare 2, West và Zampella đặt ra những yêu cầu không thể tin được: Khoản thưởng hàng chục triệu USD, quyền sáng tạo tuyệt đối, Activision không được can thiệp vào nội dung game, và cuối cùng là quyền kiểm soát chất lượng sản phẩm tuyệt đối, chỉ khi game ra mắt chính thức, các quan chức Activision mới biết sản phẩm của mình như thế nào. Với vị thế là nguồn thu lớn, Activision và CEO Bobby Kotick không thể từ chối những yêu cầu này, nhưng họ cũng không dễ dàng. Trong thỏa thuận, nếu West và Zampella bị sa thải, Activision sẽ có hoàn toàn quyền kiểm soát Call of Duty.
Và vậy là kế hoạch đá West và Zampella ra khỏi mái nhà mà họ đã xây dựng được đã được Activision thực hiện. West biết, Zampella biết, Kotick cũng biết, nhưng không ai công khai về vấn đề này trước công chúng. Cho đến khi vụ kiện giữa Activision và bộ đôi nhà làm game tài năng này bùng nổ, mọi người mới biết sự thật.
Một kế hoạch gian lận gọi là “Dự án Icebreaker” được Activision thực hiện, yêu cầu nhân viên của tập đoàn khai thác những điều không hay về West và Zampella, để tìm ra lý do để sa thải họ. Thomas Fenady, cựu giám đốc công nghệ của Activision, được George Rose, cựu giám đốc pháp lý, ra lệnh theo dõi email của West và Zampella, thậm chí Fenady thừa nhận đã hack vào điện thoại và máy tính của hai nhà phát triển trò chơi. Một lần, khi Infinity Ward bị báo cháy giả, mọi người phải di tản để nhân viên Activision có thể sao chép các tài liệu nội bộ của studio game. Cuối năm 2009, Activision đã lập kế hoạch thay thế cả Jason West và Vince Zampella bằng hai người mới.
Dĩ nhiên, West và Zampella phản đối mạnh mẽ. Họ cố gắng ngăn chặn Activision thưởng cổ phần cho các nhân sự cấp cao khác của Infinity Ward, công khai chỉ trích các quan chức của Activision, và thậm chí đe dọa sẽ không gửi phiên bản demo của Modern Warfare 2 tham gia E3 2009. Tất cả những động thái này nhằm mục đích tái đàm phán với Activision về các điều khoản mà họ cảm thấy có lợi cho riêng mình. West và Zampella đã nhờ sự trợ giúp của môi giới Seamus Blackley để đàm phán với Activision.
Hai nhà phát triển mong muốn biến Infinity Ward trở thành một studio độc lập, vẫn phát hành game dưới bản quyền của Activision, nhưng giữ toàn bộ quyền sở hữu thương hiệu Call of Duty. Nếu Activision không chấp nhận, họ sẽ ngừng phát triển những phiên bản Modern Warfare tiếp theo. Lúc đó, West và Zampella đã có đủ khả năng để thực hiện điều này vì thỏa thuận trước đó vẫn còn hiệu lực.
CEO Bobby Kotick, cáo già của Activision, tất nhiên không đồng ý, và để trả thù, Activision mở cuộc điều tra nội bộ về West và Zampella với sự hỗ trợ của một hãng luật, cáo buộc rằng West, Zampella và nhiều nhân viên khác của IW đã cố ý vi phạm hợp đồng bằng cách rời khỏi Activision để mở studio mới và cố ý cản trở quá trình phát triển trò chơi. Không ai được thuê luật sư để đại diện, và không ai được phép tiết lộ cuộc điều tra ra bên ngoài. Kết quả, vào tháng 3/2010, chỉ sau bốn tháng kể từ khi Modern Warfare 2 ra mắt và được đón nhận nồng nhiệt, West và Zampella bị sa thải khỏi Infinity Ward.
Trở lại với EA, sự thay đổi game lại một lần nữa với Titanfall
Tất nhiên việc thành lập Respawn Entertainment chỉ là bước đầu tiên, vì ngay lập tức West và Zampella đã khởi kiện Activision đòi 36 triệu USD bồi thường, cáo buộc tập đoàn game Mỹ đã sa thải họ để tránh trả khoản thù lao đáng nhận theo thỏa thuận, dựa trên thành công về doanh thu của Modern Warfare 2. Chỉ khi số tiền bồi thường được tăng lên từ 36 triệu lên tới 1 tỷ USD, Activision mới buộc phải ra mặt.
Họ thuê luật sư Beth Wilkinson nổi tiếng để kiện ngược West và Zampella vì đã âm mưu phối hợp với EA chống lại họ. Nhưng cuối cùng, Activision đã phải trả cho hai nhà phát triển 42 triệu USD, cộng thêm một khoản đền bù khác lên đến hàng chục triệu USD. Nhưng về phía Activision, họ vẫn giữ quyền kiểm soát Call of Duty.
Sau khi bị sa thải, vào tháng 4/2010, West và Zampella thành lập Respawn Entertainment và ngay lập tức hợp tác với EA dưới tư cách là một studio độc lập để phát triển Titanfall, tựa game được ra mắt vào năm 2014. Đến năm 2019, họ đã giới thiệu hai tựa game Star Wars Jedi: Fallen Order và Apex Legends, đều nhận được nhiều lời khen ngợi.
Tuy nhiên, Titanfall 2 là điều đáng nói nhất. Đây là một trường hợp của EA khi phát hành một sản phẩm đỉnh cao ngay giữa Battlefield 1 và Call of Duty: Infinite Warfare. Tuy nhiên, EA và Respawn đã quá tự tin vào sản phẩm của mình, quên rằng Call of Duty là tên tuổi quen thuộc với mọi người. Titanfall 2 khác biệt so với các game bắn súng khác trên thị trường với cơ chế di chuyển tự do và việc điều khiển robot khổng lồ chiến đấu. Ngay cả sau 5 năm kể từ khi phát hành, Titanfall 2 vẫn có một cộng đồng fan hâm mộ đông đảo và nhiệt thành với nó. Dựa trên thế giới của Titanfall, Apex Legends hiện là một trong những tựa game battle royale thành công nhất, cùng với PUBG, Fortnite và Warzone.
Nhưng, có lẽ như chú chuột đầu bếp trong Ratatouille đã từng nói, “thứ chắc chắn nhất về cuộc đời là chẳng có gì chắc chắn.” Có lẽ do quá mệt mỏi vì phải kiện tụng thay vì làm điều mình muốn, lập trình viên kiêm nhà thiết kế Jason West dần trở nên xa cách Zampella. Thời điểm Respawn chạy đua để hoàn tất phần đầu tiên của Titanfall, West hiếm khi có mặt ở studio. Đến tháng 3/2013, West chính thức nghỉ việc ở Respawn, để lại toàn quyền điều hành studio cho Zampella, viện lý do gia đình. Anh chuyển nhà đến North Carolina và hiếm khi nhắc đến chuyện chia tay người bạn đồng hành trong 15 năm ròng rã. Hiếm hoi lắm, Zampella mới lên tiếng trả lời phỏng vấn: “Thật sự rất khó để làm việc liên tục với một người trong 15 năm liền.”
Năm 2019, Jason West gia nhập Epic Games, nhưng không ai biết anh đảm nhiệm vị trí gì.
Tạm kết
Anh em đọc drama có mệt không? Mình còn mệt nữa là, tìm hiểu tổng hợp thông tin mà cứ loạn cào cào. Nhưng có một điều không thể phủ nhận, mỗi lần cặp đôi West và Zampella ra mắt một tác phẩm mới, cả thế giới đều trông đợi vì chúng đều mang những giá trị thay đổi hoàn toàn thị trường game FPS. Thậm chí Medal of Honor cũng còn có thởi điểm ra mắt hai bản lấy bối cảnh chiến tranh Trung Đông mà.
Nhưng điều có thể là hơi mỉa mai, đó là tác phẩm mới nhất của Respawn Entertainment chính là một bản Medal of Honor, phát hành độc quyền cho kính thực tế ảo. Tổng kết lại, những gì Zampella làm nó giống như một vòng tròn khép kín. Anh cùng đồng sự lâu năm bắt đầu với Medal of Honor, rồi rời đi để làm một game cạnh tranh với chính tác phẩm mình từng tạo ra, để rồi bây giờ lại quay về với cái tên thân thuộc gần hai chục năm về trước.
