Buzz
Đại sư Hám Sơn, nhân vật được tôn kính như thế hệ thứ bảy của Thiền phái
Trong lòng Phật tử Trung Quốc, Đại sư Hám Sơn được xem như thế hệ thứ bảy trong dòng phái Thiền, dù ông không nhận được việc truyền tâm từ các vị tổ.
Tuy nhiên, đối với các môn đệ, Đại sư Hám Sơn là người kế tục tâm ấn thừa kế tại Tào Khê, vì ông là người tiếp nối tinh thần của các vị tổ, truyền bá tri thức thiền trực tiếp từ chân tâm của Lục Tổ. Nhờ công lao của ông, truyền thống thiền tại Tào Khê vẫn được phát triển đến ngày nay. Vì vậy, hình xác của ông vẫn được tôn trọng tại chùa Nam Hải cùng với hình xác của Lục Tổ Huệ Năng.
Rất ít sư tử nào có thể bị triều đình trừng phạt, bị đày đi mười tám năm liền với vẻ ngoài là dân thường, nhưng bản tính vẫn là tăng sĩ nên được hầu hạ bởi phần lớn quan lại ở vùng Quảng Đông.
Cuộc sống và những lời dạy của ngài được tóm tắt trong tác phẩm Hành trình trên đường mây, được biên soạn bởi Đại đức Thích Hằng Đạt và dịch bởi Nguyên Phong (John Vu) (NXB Tổng hợp TP. HCM và First News, năm 2020).
Đại sư Hám Sơn, còn được biết đến với danh hiệu Đức Thanh, hiệu Trừng Ấn, là một trong bốn vị thánh tăng đã đóng góp vào sự phát triển và thịnh vượng của Phật giáo trong thời kỳ nhà Minh (các vị khác là thiền sư Đạt Quán, Đại sư Liên Trì và Đại sư Ngẫu Ích). Nhờ đức tính cao quý của ngài, thay vì trừng phạt ngài theo lệnh của triều đình sau khi ngài bị kết án do tham gia vào cuộc tranh chấp ngôi vị thái tử, các quan lại ở khu vực Nam Trung Quốc đã cho phép ngài tự do di chuyển để truyền bá chân lý Phật pháp, từ đó đã phục hưng lại tổ đình Nam Hoa ở Tào Khê.
Sau khi được triều đình ân xá, ngài tiếp tục cống hiến cho Phật pháp, và khi ngài qua đời, hình xác của ngài được đặt bên cạnh hình xác của Lục tổ Huệ Năng để mọi Phật tử đời sau có thể tham dự lễ bái.
Cuốn sách không chỉ giúp độc giả hiểu rõ về cuộc đời kéo dài 77 năm của Hám Sơn (1546-1623), mà còn cho phép đọc giả hiểu được bối cảnh lịch sử của Trung Quốc trong những thập kỷ cuối cùng của triều đại nhà Minh, từ đời Gia Tĩnh (vua Minh Thế Tông) cho đến đời Minh Hy Tông. Hai mươi năm sau khi ngài qua đời, triều đại Minh cũng kết thúc, và nhà Mãn Thanh từ phía Bắc chiếm lĩnh Trung Quốc.
Cuộc đời tu hành đầy khổ của các vị sư trong bối cảnh ấy đã cho chúng ta nhìn thấy phần nào về hoàn cảnh của Trung Quốc thời nhà Minh cũng như sự suy đồi của Phật giáo trong thời đó. Nhờ công lao của ngài và ba vị danh tăng kể trên, Phật giáo Trung Quốc mới có thể phục hưng mạnh mẽ sau những năm dài bị đình trệ từ thời Tống.
Đại sư Hám Sơn cùng ba vị danh tăng khởi phát tư tưởng “tam giáo đồng nguyên”, một tư tưởng vẫn được duy trì đến ngày nay ở Trung Quốc và có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống tâm linh ở Việt Nam. Ngài cũng đã giải thích quyển Đạo Đức Kinh của Lão Tử.
Đạo Phật khi nhập vào Trung Quốc đã có nhiều phái, và trong thời Minh, triều đình cố ý chia rẽ các phái để dễ dàng kiểm soát, nhưng nhờ tư tưởng không phân biệt Đại thừa – Tiểu thừa, áp dụng linh hoạt hai phái Thiền tông và Tịnh Độ tông, Phật giáo Trung Quốc mới có thể thống nhất và phát triển mạnh mẽ thông qua cuộc sống tu hành Thiền – Tịnh của Đại sư Hám Sơn.
Sử liệu ghi nhận rằng trong những năm đầu nhà Minh, hàng chục ngàn người được phép trở thành tăng sĩ mỗi năm, nhưng trong cuốn sách Hồi ký của Hám Sơn, Đại sư Hám Sơn đã nhận xét: “Hầu hết tăng sĩ đều mặc đồ lòe loẹt, để tóc dài, ăn thịt, uống rượu, không biết tu học, không thực hành thiền mà chỉ quan tâm đến việc tặng tiền và thực hiện các nghi thức như các đạo sĩ”. Rõ ràng, nếu không có sự truyền bá Phật pháp và hồi sinh của Đại sư Hám Sơn cùng Thiền sư Đạt Quán, Đại sư Liên Trì và Đại sư Ngẫu Ích, không biết tình hình Phật giáo Trung Quốc sẽ đi về đâu?
Cuốn sách dày, có hơn 440 trang, trong đó phần đầu kể về cuộc đời của Đại sư Hám Sơn, từ khi ngài xuất gia cho đến khi ngài vi thọ. Phần sau của cuốn sách là các lời bình của đại sư.
Bản dịch Hành trình trên đường mây được Nguyên Phong bắt đầu từ bản tiếng Anh Một Đại Sư Phật Giáo Trên Đường Mây của Charles Luk Yu, dịch từ cuốn Hồi Ký của Hám Sơn. Sau khi tham khảo thêm về Phật giáo thời Minh qua Một Lãnh Đạo Phật Giáo Ở Trung Quốc Minh, Cuộc Sống và Tư Tưởng của Hán Sơn Đạt Chỉ của Sung Pen Hsu và Phục Hưng Phật Giáo Ở Trung Quốc Minh, Một Khảo Sát Lịch Sử của Kenneth Chen, Nguyên Phong nhận thấy các bản dịch này chưa đầy đủ, nên ông đã yêu cầu Thích Hằng Đạt tìm lại nguyên bản chữ Hán của Hồi Ký của Hám Sơn, Hồi Ký Cuộc Sống của Hám Sơn để bổ sung.
Phần cuối sách, Thích Hằng Đạt còn dịch thêm những bài giảng của Hám Sơn ghi trong Hồi Ký của Hám Sơn và Hồi Ký Cuộc Sống của Hám Sơn.
Nguyên Phong, dịch giả, trước đây là kỹ sư hàng đầu của hãng Boeing, ông đã dịch và phóng tác nhiều tác phẩm về tinh thần phương Đông như Hành Trình Về Phương Đông, Ngọc Sáng Trong Hoa Sen, Bên Rặng Tuyết Sơn, Hoa Sen Trên Tuyết... Với lối viết trong sáng, truyền cảm và súc tích, ông thu hút độc giả không bằng cách sử dụng ngôn từ hoa mỹ mà bằng sức hấp dẫn của nội dung.
Khi gập lại cuốn sách, độc giả sẽ được dẫn theo những biến động của cuộc đời Hám Sơn, như một nguồn sáng, từ đó trau dồi bản thân.
Lê Tiên Long - Mytour
