Buzz
Có khả năng Trái Đất đã từng chứng kiến một nền văn minh công nghiệp tiền nhân loại?
Sự sống phức tạp trên hành tinh đã tồn tại ít nhất 400 triệu năm, trong khi sự sống đã xuất hiện hơn 3,5 tỷ năm. Tuy nhiên, với chúng ta, chỉ mất khoảng 300 năm để xây dựng nền văn minh công nghiệp.
Hơn 3 tỷ năm tiền nhân loại còn lại không được tính đến - một khoảng thời gian quá dài cho sự nổi lên và sụp đổ của nền văn minh tiền nhân loại có lẽ đã tồn tại!
Sự sống đã tồn tại trên hành tinh hơn 3,5 tỷ năm. Hình ảnh: WALTER MYERS / STOCKTREK IMAGES / GETTY IMAGES
Nếu một nền văn minh công nghiệp xuất hiện sớm hơn (tiền nhân loại) tồn tại trên Trái Đất hàng triệu năm trước, thì điều gì sẽ xảy ra? Làm thế nào chúng ta có thể chứng minh hoặc phủ nhận điều này?
Đây là điểm chính của Giả thuyết Silurian, một thử nghiệm tưởng tượng thú vị xuất hiện trong một nghiên cứu được xuất bản vào năm 2018 trên Tạp chí Sinh vật học Quốc tế.
Trong loạt phim khoa học viễn tưởng của Anh sản xuất bởi đài BBC với tên gọi “Doctor Who”, tồn tại một loài người ngoài hành tinh được gọi là Silurians - những sinh vật hình người thuộc họ bò sát sở hữu công nghệ tiên tiến sống từ rất lâu trước con người.
Khả năng sự sống tồn tại ở những vùng khác trong vũ trụ và sự giống nhau với kỷ Anthropocene - kỷ nguyên địa chất hiện tại, khi con người đã tác động đến Trái Đất đến mức không thể quay lại - đã khiến Giáo sư Adam Frank, một nhà vật lý thiên văn tại Đại học Rochester, New York, Mỹ (là một trong hai tác giả của nghiên cứu) cảm thấy cần phải nghiên cứu sâu sắc.
“Liệu bất kỳ nền văn minh nào đạt đến mức sử dụng năng lượng giống chúng ta có thể kích thích biến đổi khí hậu của họ không? - Tôi tự hỏi. Nếu có các nền văn minh ngoài hành tinh, liệu chúng có gây ra biến đổi khí hậu không?” - Giáo sư Adam Frank đặt ra những câu hỏi đầy quan ngại.
Với suy nghĩ này, Giáo sư Adam Frank đã đến Viện Khoa học Không gian Goddard của NASA (GISS), một cơ sở nghiên cứu cao cấp về khí hậu tại Đại học Columbia, New York, Mỹ và chia sẻ ý kiến của mình với các nhà nghiên cứu về khí hậu.
“Tôi đã đến gặp Giáo sư Gavin A. Schmidt (một nhà nghiên cứu khí hậu và là Giám đốc của GISS), và bắt đầu thảo luận về lịch sử địa chất hàng triệu năm trước” - Giáo sư Adam Frank phấn khích nói.
TÌM KIẾM TRONG LỊCH SỬ ĐỊA CHẤT CỦA TRÁI ĐẤT
Người tinh khôn (Homo sapiens) xuất hiện đầu tiên trên Trái Đất khoảng 300.000 năm trước.
Câu hỏi về sự tồn tại của nền văn minh tiền nhân loại đã đẩy hai giáo sư đến cuộc tìm kiếm chứng cứ trong khoảng thời gian từ 4 triệu đến 400 triệu năm trước. Họ có thành công không?
Quay ngược hàng trăm triệu năm để tìm dấu vết của một nền văn minh tiềm năng tiền Homo sapiens không phải là điều dễ dàng.
Lịch sử của Trái Đất đã trải qua nhiều thời kỳ. Nguồn: CƠ QUAN KHẢO SÁT ĐỊA CHẤT MỸ
“Sau vài triệu năm, Trái Đất trải qua quá trình tái tạo đáng kể. Sẽ không còn bức tượng, tòa nhà, hoặc bất cứ thứ gì tồn tại. Hóa thạch gần như không còn vì mọi thứ biến thành bụi. Chỉ có bằng chứng hóa học sẽ tồn tại,” - Giáo sư Adam Frank giải thích.
“Để khám phá bí mật của những tảng đá, bạn phải du hành qua từng lớp, tìm kiếm những dấu vết của sự thay đổi, như đồng vị carbon hoặc oxy. Việc đưa ra nhiều lượng carbon dioxide vào không khí là biểu hiện của một xã hội công nghiệp phát triển. Những hạt nhựa hay công nghệ nano cũng là những dấu hiệu quan trọng, chỉ ra sự hiện diện của nền công nghiệp từ thời xa xưa - Đó chính là những gì chúng ta đang tìm kiếm” - nhà nghiên cứu chia sẻ.
Các giáo sư Schmidt và Frank đưa tâm hồn mình vào thời kỳ địa chất động trái đất được biết đến là Thời kỳ Nhiệt cực Đại Paleocen-Eocene (PETM). Điều làm họ say mê là sự kiện kỳ lạ xảy ra cách đây 56 triệu năm: Nhiệt độ trung bình của hành tinh tăng đột ngột lên 9,4 độ C, một biến động không tưởng. Thế giới trở thành một nơi ấm áp và kỳ diệu.
Họ nghiên cứu tỷ lệ đồng vị carbon và oxy từ thời kỳ PETM, phát hiện ra sự tăng cao đáng kể. Nhưng không chỉ dừng lại ở đó, họ còn ghi nhận sự giảm nhiệt độ trong khoảng vài trăm nghìn năm, không theo tốc độ hiện nay mà carbon đang làm cho bầu khí quyển ngột ngạt.
Giáo sư Frank nhấn mạnh rằng sự khác biệt hóa học của PETM là minh chứng cho sự thay đổi khí hậu kéo dài.
Họ cũng quan sát những 'sự kiện bất thường' khác xuất hiện trong hồ sơ địa chất, bao gồm cả hiện tượng thiếu oxy đại dương - khi lượng oxy giảm sút đột ngột - và các sự kiện tuyệt chủng.
Điều không ngạc nhiên, những hiện tượng này không phải là dấu hiệu của sự phát triển công nghiệp.
THỰC HIỆN NGUYÊN LÝ TRIẾT HỌC ‘DAO CẠO OCKHAM’
Năm 1324, nhà triết học người Anh William xứ Ockham đã đề xuất một triết lý nổi tiếng mang tên “Dao cạo Ockham”, cho biết nếu một vấn đề khoa học có thể được giải thích bằng ít giả thuyết nhất, thì đó chính là cách tiếp cận đúng nhất.
“Giả thuyết rằng Trái Đất có thể từng nuôi dưỡng nền văn minh công nghiệp và đã tuyệt chủng từ lâu, có thể được ghi lại trong hồ sơ địa chất liên quan đến sự thay đổi khí hậu là điều thu hút, tuy nhiên, ngay cả các nhà khoa học cũng khó chấp nhận đó là sự thật” - Stephen Holler, Phó giáo sư vật lý tại Đại học Fordham ở Thành phố New York, chia sẻ với Popular Mechanics.
Vào thế kỷ 14, triết gia người Anh thuộc dòng dõi Franciscan và nhà triết học William Ockham đã đề xuất rằng giải pháp tốt nhất cho một vấn đề là giải pháp đơn giản nhất.
Phó giáo sư Stephen Holler nói: “Chúng ta có thể chấp nhận điều này. Chúng ta có thể giải thích hồ sơ địa chất về tự nhiên mà không cần phải liên kết với nền văn minh đã mất'.
Tuy nhiên, nếu trước đó có một nền văn minh công nghiệp và sự tuyệt chủng là kết quả của biến đổi khí hậu thảm khốc do hoạt động công nghiệp, chúng ta cần chú ý đến những cảnh báo, vì chúng ta đang đứng ở rìa vực vực thẳm.
Giả định Silurian chỉ ra rằng: Một xã hội càng tiến bộ, càng hiệu quả trong việc tạo ra năng lượng và quản lý tài nguyên, ít để lại dấu vết lớn trên hành tinh.
Minh họa: Internet
Tuy nhiên, những dấu vết này có thể trở thành điểm quan trọng trên bản ghi địa chất trong thời kỳ đó. Ví dụ, sản xuất lượng lớn nhựa hay các phân tử tổng hợp đa dạng sẽ tăng khả năng để các nền văn minh tương lai phát hiện dấu vết của chúng ta.
(Mỗi năm, xã hội chúng ta sản xuất 300 triệu tấn nhựa toàn cầu - gần bằng trọng lượng của toàn bộ dân số!).
Thậm chí, nếu chúng ta làm sạch hết bề mặt Trái Đất bằng thảm họa hạt nhân, những hạt phóng xạ tồn tại lâu dài sẽ còn lại trong đất hàng chục/trăm năm, là biểu hiện của sự tồn tại của chúng ta.
Giáo sư Adam Frank nói: “Theo giả thuyết Silurian, chúng tôi chỉ ra các dấu hiệu tiên báo về nền văn minh sẽ để lại nếu chúng ta biến mất và ai đó sẽ khám phá nó trong vòng 10-20 triệu năm tới”.
Tuy nhiên, thử nghiệm của hai giáo sư đã bật mí về những hạn chế của bộ máy khoa học hiện đại.
Giáo sư Frank giải thích: “Nếu một loài xã hội trước đó tồn tại ngắn ngủi trong lịch sử, các công cụ hiện tại không đủ mạnh mẽ để phát hiện nó trong các tầng cổ địa chất. Để tìm kiếm dấu vết của một nền văn minh trước đây, chúng ta cần nghiên cứu mới và phát triển phương pháp tiên tiến”.
Hãy nhớ rằng chúng ta nói về quá trình tiến hóa hàng triệu năm của cuộc sống phức tạp.
Mặc dù cả hai giáo sư Frank và Schmidt đều không tin vào sự tồn tại của một nền văn minh công nghiệp trước đây, nhưng theo Giả thuyết Silurian, Giáo sư Frank nói rằng nếu bạn không biết bạn đang tìm kiếm điều gì, bạn có thể bỏ lỡ nó.
Theo Giả thuyết Silurian, không phải là các tòa nhà cao tầng, không phải là những tác phẩm của Shakespeare, mà là sự thay đổi trong đá, dấu hiệu của sự bắt đầu của Kỷ Anthropocene!
Bài viết được tham khảo từ: Popularmechanics, Iflscience
