
Lướt mạng xã hội với hàng triệu hình ảnh khoe thành tựu vật chất của mọi người trên thế giới, chúng ta dễ phủ nhận những gì mình đang có. Chúng ta thấy dường như ai cũng có cuộc sống mơ ước và những thành tựu đáng ngưỡng mộ, chỉ mình thì không! Cùng với áp lực từ gia đình, xã hội và bản thân, chúng ta dần rơi vào trạng thái hoang mang, chán nản và bế tắc.
Trước khi mạng xã hội trở nên phổ biến, tôi nghĩ con người có thể đã hạnh phúc hơn nhiều. Khi đó, chúng ta chỉ so sánh với những người xung quanh như hàng xóm, bạn bè, đồng nghiệp trong một vòng tròn nhỏ. Sự so sánh này dẫu tồn tại nhưng chưa đủ mạnh để khiến chúng ta choáng ngợp và dẫn đến các vấn đề tâm lý. Hội chứng kẻ mạo danh ngày càng được quan tâm khi nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng 70% những người thành công đều mắc phải.
Hội chứng kẻ mạo danh mô tả những người không nhận ra thành tựu của mình. Thuật ngữ này do hai nhà tâm lý học Pauline R. Clance và Suzanne A. Imes đưa ra năm 1978, ban đầu dùng để nói về phụ nữ. Những người mắc hội chứng này thường cảm thấy mình không xứng đáng với thành công dù có bằng chứng rõ ràng. Họ không ghi nhận nỗ lực của mình và cố gắng tỏ ra hoàn hảo. Họ rất nhạy cảm với nhận xét và góp ý từ người khác, kể cả trên mạng xã hội.
Khi xã hội hiện đại yêu cầu người phụ nữ phải “giỏi việc nước, đảm việc nhà,” phụ nữ cảm thấy áp lực để chứng tỏ mình. Vai trò và trách nhiệm của họ bị đẩy lên quá mức. Để đáp ứng kỳ vọng của xã hội và bản thân, họ phải đảm bảo nhà cửa gọn gàng, chăm sóc con cái chu đáo và hoàn thành công việc tại cơ quan. Mọi thứ phải hoàn hảo, không được sai sót.
Phụ nữ đóng rất nhiều vai trong cuộc đời: thành công trong công việc, hiền thảo trong gia đình, khéo léo trong việc chăm sóc con cái. Nhưng họ quên rằng họ cũng chỉ là con người với đủ cảm xúc và nhu cầu. Họ mải chăm sóc người khác mà quên chăm sóc chính mình, quên nghỉ ngơi.
Khi lập gia đình và có con, tôi cũng cố gắng trở thành “nữ cường nhân” mà mạng xã hội ca ngợi. Tôi muốn trở thành người vợ tốt, người mẹ giỏi. Nhưng hoàn cảnh của tôi không giống người khác. Chồng tôi thường đi công tác xa, không có người giúp chăm sóc con. Tôi không đủ tài chính để thuê người giúp việc, không có thời gian chăm sóc bản thân. Càng cố gắng chạy theo người khác, tôi càng mệt mỏi và muốn buông xuôi.
Mấu chốt của việc chúng ta cố gắng hoàn hảo là không chấp nhận khiếm khuyết của mình. Chúng ta so sánh tiêu chuẩn của xã hội với những gì mình có và cảm thấy thiếu thốn. Người luôn cảm giác “tôi không có” thường cố gắng bù đắp bằng những thứ bên ngoài mà không biết rằng họ đã có tất cả những gì họ cần. Những điều họ cho là “khiếm khuyết” lại là thứ người khác khao khát có được!
Ai có thể mang lại cho bạn sự tự tin khi chính bạn còn không tin vào bản thân? Ai có thể mang lại cho bạn sự giàu có khi bạn không biết trân trọng những đồng tiền mình kiếm được? Ai có thể giúp bạn trở nên đẹp hơn, quyến rũ hơn khi bạn từ chối chính cơ thể mình?
Chúng ta có thể khoác lên mình những bộ đồ đẹp, đeo trang sức lấp lánh, thậm chí phẫu thuật thẩm mỹ để có ngoại hình như ý. Nhưng tất cả chỉ thỏa mãn trong chốc lát. Chúng ta tự hào trong giây lát rồi lại không hài lòng, lại chạy theo xu hướng mới. Cuối cùng, khi mãi đuổi theo những thứ vô hình, đến lúc nào đó, việc mang thêm một chiếc bông tai cũng giống như mang một hòn đá.
Đôi lúc cuộc sống đầy bế tắc, cảm giác tuyệt vọng là điều dễ hiểu. Trải qua những ngày, tuần, tháng tồi tệ cũng không sao. Quan trọng là không để bản thân chìm đắm trong bế tắc mãi mãi. Hãy khóc nếu muốn. Chúng ta cần cảm thấy buồn để biết mình cần thay đổi điều gì và chấp nhận những gì không thể làm. Chỉ khi chấp nhận mọi thứ, chúng ta mới có thể vượt qua và tiếp tục sống. Khi chấp nhận giới hạn của bản thân, chúng ta mới dễ dàng buông bỏ những gì không thuộc về mình và chọn những gì mình làm tốt nhất.
Chúng ta thường cố gắng vượt khỏi vùng an toàn để thành công, nhưng đừng ép bản thân đi quá xa khi tâm trí và thể xác chưa đủ vững vàng. Cố gắng hoàn hảo trong mắt người khác không cần thiết vì sự thật là không hoàn hảo cũng đẹp. Khi chấp nhận bản thân là phiên bản cần mài dũa, chúng ta cho phép người khác đồng hành cùng mình. Khi chấp nhận bản thân chưa hoàn hảo, chúng ta bao dung hơn với sự khác biệt và khiếm khuyết của người khác. Thay vì tỏ ra hoàn hảo, hãy nỗ lực hoàn thiện mình từng bước nhỏ. Học hỏi từ người thành công để trở nên tốt đẹp hơn, nhưng đừng đánh mất bản thân khi chạy theo họ!
Câu hỏi gợi mở: Đâu là nguyên nhân khiến bạn cố gắng tỏ ra hoàn hảo trước mắt người khác hay bản thân? Đó là lý do nội tại hay do nỗi sợ nào đó? Liệt kê 3 nhu cầu hoàn hảo của bạn trong cuộc sống và công việc, rồi tự hỏi tại sao cần hoàn hảo trong những việc này? Chúng có hữu ích trong công việc và nâng cao chất lượng sống của bạn không? Chúng thực sự là nhu cầu của bạn để hoàn thiện bản thân hay để chứng tỏ với người khác?
