Buzz
Tôi mang cuốn sách đến cho mẹ. Mẹ hiếm khi đọc sách, thỉnh thoảng viết thơ vào một quyển sổ ghi chép về chi tiêu và các thông tin gia đình. Mẹ viết nhưng không ai được đọc, chỉ có tôi biết mẹ thích viết thơ. Thỉnh thoảng, mẹ cũng đeo kính để đọc bài báo do tôi viết, tạp chí về sức khỏe, thuốc men với vẻ nghiêm túc. Và mẹ cũng đọc sách với sự chăm chú, từ đầu đến cuối.
Chăm sóc mẹ của Shin Kyung-sook – một nhà văn nữ Hàn Quốc – là tựa sách tôi mang đến cho mẹ đọc. Khi sách mới ra mắt, tôi ít quan tâm, chỉ nghĩ đây là sản phẩm văn hóa Hàn Quốc. Môi trường văn hóa Hàn Quốc ngập tràn xung quanh tôi từ nhiều năm nay. Tôi không ngờ sẽ tìm thấy một thế giới mới trong sách này, nhưng khi đọc, tôi bị cuốn vào thế giới đơn giản của câu chuyện về một người mẹ mất tích, các mối quan hệ trong gia đình, và cuộc tìm kiếm người mẹ mất tích.
Có lẽ, đây không phải là một câu chuyện mới lạ.
Câu chuyện được kể từ góc nhìn thứ hai – một cách kể chuyện hiếm gặp – bắt đầu với góc nhìn của con gái, là nhà văn. Tôi cảm thấy ngạc nhiên khi phần tiếp theo lại chuyển sang góc nhìn của anh trai, sau đó là người chồng – người cha và cuối cùng là sự tham gia của người mẹ mất tích tự xưng “tôi”.
Kể về người phụ nữ mất tích nhưng câu chuyện lại không đề cập cụ thể đến người mất tích hiện tại – điều này có thể khác với kỳ vọng của độc giả. Hình ảnh của người mất tích chỉ xuất hiện qua những kí ức ngắn ngủi của các thành viên trong gia đình: con gái là nhà văn, con trai được mẹ yêu thương nhất, người chồng luôn mải mê với công việc để mẹ chăm sóc bốn đứa con; cuối cùng là “tiếng nói” của người mẹ mất tích – nơi chứa đựng những bí mật chỉ riêng bà biết, không bao giờ chia sẻ với chồng và con cái. Khi bà “lên tiếng”, bà đã trở thành người ở thiên đường.
Cách kể chuyện từ góc nhìn thứ hai có thể đã tạo ra sự thiếu vắng đáng lo ngại trong câu chuyện, khiến cho sự lo lắng của các con trở nên lớn hơn khi mất mẹ. Hình ảnh của người mẹ hiện diện và biến mất đan xen giữa hai thế giới: một trong hiện tại – nhưng đã mất đi, một trong quá khứ – những kí ức; một trong thành phố lớn, mênh mông và xa lạ; một trong ngôi nhà ấm áp, đầy tình yêu thương. Sự hiện diện đó càng làm tăng thêm cảm giác cô đơn, lạc lõng và tiếc nuối.
Câu chuyện từ đầu đến cuối được kể bằng lời lẽ đơn giản, nhưng lại đưa người đọc vào một thế giới tinh tế của tâm trí và tinh thần, nơi những biểu tượng và tình tiết không rời khỏi cuộc sống hàng ngày và môi trường xung quanh. Điều này làm nổi bật một điểm đặc biệt, sâu sắc thường thấy trong văn chương của Shin Kyung-sook.
Đó cũng là mạch ngầm của một dòng văn hóa gắn bó mật thiết: những cảnh vật tự nhiên rực rỡ, những phong tục, những món ăn, những không gian sống… Nhưng giờ đây, mọi thứ dường như trở nên trống trải, “mất tích” giữa những con đường, tòa nhà cao tầng, ga tàu của thành phố. Nơi người mẹ mất tích là một ga tàu lớn, nơi các chuyến tàu ra vào không ngừng, nơi sự di chuyển là vô tận và vĩ đại. Đó là dòng chảy của cuộc sống, khi con người dần dần lạc mất nhau, xa cách từ tâm hồn đến cơ thể. Đó cũng là sự lạc nhau giữa các thế hệ người Hàn Quốc, một hiện thực không chỉ xảy ra ở xứ sở Kim Chi.
Shin Kyung-sook là một thành viên của Thế hệ 386 (những người Nam Hàn sinh vào thập niên 60 của thế kỉ XX, cùng thời với các nhà văn như Gong Ji-young – sinh năm 1963, Kim Young-ha – sinh năm 1968)… Họ trưởng thành trong giai đoạn phong trào dân chủ ở Hàn Quốc đang leo thang. Khi tác phẩm của họ ra đời, Hàn Quốc đã là một nền kinh tế phát triển mạnh mẽ ở châu Á, nhưng cũng đối mặt với nguy cơ mất đi văn hóa truyền thống. Hãy chăm sóc mẹ tái hiện lại cuộc sống sinh hoạt đầy màu sắc và thiên nhiên ở vùng quê Nam Hàn. Tuy nhiên, sự đổi mới không ngừng và sự bùng nổ của thế giới hiện đại đang dần làm mờ đi điều đó, chỉ còn lại trong kí ức. Giống như người mẹ mất tích kia, đã mất tích ở đâu không biết.
Hãy chăm sóc mẹ, bởi đó không chỉ là câu chuyện về một bà mẹ đi lạc. Người mẹ, biểu tượng của truyền thống, và những đứa con, đại diện cho hiện đại, thường đối mặt với nhau trong cuốn sách này. Dù có mối liên kết sâu sắc (jeong), nhưng chúng luôn cố gắng tránh xa nhau, rồi cuối cùng lạc mất nhau. Niềm tiếc nuối thường chỉ đến sau khi mất đi.
Khi đọc cuốn sách của một tác giả xa lạ, tôi không thể không nghĩ đến người mẹ của mình (hình ảnh của người mẹ thường xuất hiện trong tâm trí), và thấy những góc khuất tâm hồn của mình cũng hiện diện trong từng trang sách. Hãy chăm sóc mẹ gợi lên sự đồng cảm sâu sắc về những vấn đề phổ biến của con người: gia đình, xung đột văn hóa, sự lạc lõng giữa các thế hệ và nỗi cô đơn của những người không thể tìm thấy tiếng nói chung.
—
Tên sách: Hãy chăm sóc mẹ
Tác giả: Shin Kyung-sook
Nhã Nam phát hành
©Yên San
Bài viết được đăng trên blog Moonbow Books, Mytour sưu tầm
