Hệ phái Võ Đang

Xem thêm các định nghĩa khác của Võ Đang tại bài viết định hướng Võ Đang

Hệ phái Võ Đang (chữ Hán: 武当派) (phiên âm latinh: Wutang Pai), còn được biết đến với tên gọi Võ Đang quyền (Wutang chuan) hoặc Võ Đang Công phu (Wutang Kungfu), là một hệ phái võ thuật Trung Hoa có nguồn gốc từ núi Võ Đang ở Tiêu Anh phủ, nằm giữa hai tỉnh Giang Tây và Hà Nam. Sáng tổ của phái là Trương Quân Bảo, còn gọi là Trương Tam Phong, sống vào cuối triều đại nhà Nguyên và đầu triều đại nhà Minh. Dù có câu tục ngữ Trung Hoa rằng: 'Thiên hạ công phu xuất Thiếu Lâm', nhưng cũng có câu: 'Bắc tôn Thiếu Lâm, Nam sùng Võ Đang', cho thấy vai trò quan trọng của Võ Đang trong nền võ thuật Trung Hoa.

Quá trình hình thành

Trương Tam Phong, còn được gọi là Trương Chân Nhân, tên khai sinh là Trương Quân Bảo, có tổ tiên từ Long Hổ Sơn, tỉnh Giang Tây. Ngay từ khi còn nhỏ, ông đã được mẹ gửi đến học đạo Nho và Lão. Ông cũng đã học võ tại chùa Thiếu Lâm, nhưng sau đó đã xảy ra mâu thuẫn với các đồng môn và bị đuổi khỏi Thiếu Lâm. Nhờ trí thông minh vượt trội, Trương Tam Phong đã phát triển một phong cách võ thuật mới, nổi tiếng với Thái Cực Thần Công và sáng lập hệ phái Võ Đang.

Thái Cực Thần Công là một phong cách võ thuật sử dụng phương pháp nhu cương hợp nhất, điều chỉnh từ động sang tĩnh, và yếu thắng mạnh. Phương pháp này lợi dụng sức mạnh tấn công của đối phương để phản công lại. Thái Cực Thần Công được chia thành hai nhánh chính: Thái Cực Kiếm và Thái Cực Quyền.

Có hai lý thuyết về người sáng lập nội gia quyền Võ Đang, Trương Tam Phong, một từ thời Bắc Tống (960-1127) và một từ thời Minh (1368-1644). Cũng có hai quan điểm về nguồn gốc của sự sáng tạo nội gia quyền của ông.

Theo một thuyết, Trương Tam Phong từng nằm mộng và được thần Chân Võ truyền dạy các kỹ thuật quyền pháp. Khi tỉnh dậy, ông đã tiêu diệt hàng trăm kẻ thù, và do đó, các kỹ thuật giao đấu của ông trở nên nổi tiếng.

Một thuyết khác cho rằng Trương Tam Phong đã quan sát cuộc chiến giữa hạc và rắn. Hạc từ trên cây lao xuống tấn công con rắn cuộn tròn. Rắn, vốn đang tĩnh, phải động để né tránh. Từ đó, Trương hiểu được nguyên lý 'lấy tĩnh chế động, lấy nhu khắc cương'.

Vào thời nhà Nguyên, dưới triều vua Huệ Tông (Thuận Đế), năm Nguyên Thống (1333), Trương Tam Phong đã đỗ Mậu Tài (tương đương Tú Tài ngày nay) và làm quan tại Trung Sơn và Bắc Lăng. Sau đó, ông từ bỏ con đường quan trường để du ngoạn khắp nơi.

Ông đã trải qua khoảng 10 năm học võ và Phật giáo tại Tung Sơn Thiếu Lâm Tự.

Nhận thấy võ thuật Thiếu Lâm Tự chủ yếu là cương quyền, nên khi trở thành đạo sĩ và tu luyện tại núi Võ Đang, ông đã phát triển Võ Đang quyền pháp với đặc điểm là kỹ thuật nhu nhuyễn kết hợp với nội lực tĩnh luyện.

Theo tài liệu 'Phương Kỷ Truyện' trong Minh sử, Trương Toàn Nhất, tên thật là Trương Quân Bảo, với đạo hiệu là Trương Tam Phong, có hình dáng đặc biệt: giống rùa, lưng như hạc, tai to, mắt tròn, râu cứng như kích. Dù thời tiết ra sao, ông thường mặc bộ đồ đơn giản, đội nón, ăn hơn một đấu gạo mỗi ngày và đi bộ hơn trăm dặm.

Ông thường cùng học trò thăm thú núi Võ Đang và yêu thích phong cảnh nơi đây. Ông đã xây dựng một lều cỏ trên núi để tu luyện. Vào năm Hồng Vũ thứ 14 (1382), vua Minh Thái Tổ đã cử sứ giả đến tìm ông nhưng không gặp được.

Hoàng Tông Hy, học giả đời Thanh, cho rằng Trương Tam Phong sống vào thời Bắc Tống (950-1275). Một số thuyết khác cho rằng ông sinh ngày 9 tháng 4 năm 1247 và sống đến thời Minh, thọ trên 200 tuổi. Tuy nhiên, theo Quốc Kỷ Luận Lược của Từ Triết Đông, những thuyết này không đáng tin cậy.

Quá trình phát triển

Giống như triết lý Lão Trang và Kinh Dịch được áp dụng vào thực hành, môn võ nổi bật nhất của phái Võ Đang là 'Thái Cực Quyền', được Trương Tam Phong sáng tạo vào thế kỷ 14.

Theo sách 'Thái Cực Quyền Luận' của Vương Tông Nhạc, 'Những nội dung trong sách này dựa trên tài liệu truyền dạy của Trương Tam Phong, nhằm giúp các anh hùng tăng cường sức khỏe và tuổi thọ, không phải để chiến đấu với kẻ thù.'

Dọc theo dòng lịch sử dài, núi Võ Đang đã trở thành cái nôi của phái Võ Đang. Đến cuối đời Thanh và đầu thời Dân quốc, khi lão đạo sĩ Từ Bản Thiện tiếp nhận vai trò Tổng Đạo Kim Sơn, công phu nội gia của Võ Đang đạt đến đỉnh cao. Từ đạo tổng nổi tiếng với các môn như 'Cửu Cung Bát Quái Chưởng', 'Thái Cực Kiếm', 'Võ Đang Quyền', 'Huyền Vũ Côn'...

Sau vài trăm năm phát triển, công phu nội gia của Võ Đang đã từ những bài võ nhập môn cơ bản, như năm bài mười ba thế quyền, mở rộng thành các môn phái phong phú như Võ Đang Đồng Tử Công, Huyền Vũ Côn, Tam Hợp Đao, Long Môn Thập Tam Thương... Công phu Võ Đang được xem là một trong những hệ phái lớn của võ thuật truyền thống Trung Hoa, chỉ đứng sau võ thuật Thiếu Lâm về lịch sử và kho tàng võ học.

Đặc điểm nổi bật

Võ Đang là môn võ chiến đấu kết hợp với triết lý Đạo giáo như 'dùng mềm mại để thắng cứng rắn', 'giữ sự mềm dẻo khi đối phó với người hiền'...

Dựa trên việc tập luyện đã tiếp thu các phương pháp tu luyện của Đạo giáo như thiền định, chú trọng vào ý chí và năng lượng, võ thuật Võ Đang và kiếm pháp trở thành phần quan trọng trong việc tu luyện của các tín đồ Đạo giáo, giúp hiểu rõ sâu sắc tôn giáo và cải thiện sức khỏe.

Đệ tử Võ Đang không bắt buộc phải ăn chay, nhưng nếu không ăn chay thì sẽ không được nhận chức chưởng môn. Hầu hết đệ tử Võ Đang là nam giới.

Võ Đang còn nổi tiếng với một môn quyền pháp danh tiếng trong võ lâm Trung Hoa, đó là Bát Quái chưởng, đôi khi gọi là Bát Quái quyền, nhưng không nên nhầm lẫn với Bát Cực quyền của Bắc Thiếu Lâm.

Thông tin về Nội gia quyền của Võ Đang

Võ Đang phái, hay còn gọi là Võ Đang quyền, sau này được biết đến với tên Nội gia quyền, bao gồm nhiều loại quyền thuật khác nhau như được liệt kê dưới đây.

1. Võ Đang quyền ban đầu của Võ Đang, được biết đến sau này là Nội gia quyền, chỉ tất cả các phương pháp quyền của Võ Đang, bao gồm cả các phương pháp do Trương Tam Phong phát triển - như được mô tả trong các phần dưới đây.
2. Võ Đang Hình Ý quyền không nên nhầm lẫn với Hình Ý quyền hay Lục Hợp Quyền (còn gọi là Tâm ý bả) của Thiếu Lâm.
3. Tượng Hình Quyền, còn được gọi là Hình Ý Linh Thú quyền, cũng thường bị hiểu lầm là Hình Ý quyền trong các tài liệu sau này.
4. Võ Đang Bát Quái chưởng
5. Thái Cực quyền do Trương Tam Phong sáng chế.
6. Thái Cực Khí công còn được biết đến là Thái Cực Thần công, cũng do Trương Tam Phong sáng lập.
7. Thái Cực bất tâm công

• Võ thuật
• Võ Thiếu Lâm
• Nga Mi Võ Phái
• Trương Tam Phong
• Thái Cực quyền
• Bát quái chưởng
• Hình ý quyền
• Nội Gia Quyền

Ghi chú

Liên kết ngoài

• Trang web chính thức của Võ Đang Thái Cực Lưu trữ ngày 18-12-2014 trên Wayback Machine
• Wõ Đang Phái (Wutang Pai) - Phiên bản tiếng Anh - Tạp chí Kungfumagazine.com
• Xing Yi Quan - Wutang Pai (Hình Ý Quyền của Võ Đang Phái) Lưu trữ ngày 28-09-2007 trên Wayback Machine
• Kungfu Võ Đang
• Võ thuật truyền thống của Trung Quốc