Sâu trong lòng thủ đô Paris 30m, hệ thống làm mát đô thị ít người biết đến. Nhiệm vụ của nó là đẩy nước lạnh qua mê cung đường ống dài 89 km để làm mát không khí cho hơn 700 địa điểm khác nhau. Vận hành bằng điện từ nguồn tái tạo, được xem là hệ thống làm mát lớn nhất châu Âu, hoạt động liên tục ngày đêm. Mặc dù vậy, không ai nghe thấy tiếng ồn hoặc cảm nhận được nó từ mặt đất.
Gần đây, chính quyền Paris đã kí một hợp đồng quy mô, với mục tiêu mở rộng mạng lưới lớn gấp 3 lần. Đến năm 2042, hệ thống này sẽ mở rộng lên 252 km, trở thành mạng lưới làm mát đô thị lớn nhất thế giới. Hợp đồng này giúp thành phố đối phó với nguy cơ từ biến đổi khí hậu, khi nhiều khu vực châu Âu đã chịu nhiệt độ gần 40 độ C vào tháng 7 vừa qua.
Thành phố đang mở rộng hệ thống làm mát cho các bệnh viện, trường học và ga tàu điện ngầm trong 20 năm tới. Hiện vẫn chưa rõ quy mô hoạt động của hệ thống sẽ là bao nhiêu vào thời điểm Olympic Paris 2024, nhưng có thể sẽ sử dụng ở một số địa điểm trong Thế vận hội.
Mặc dù có hàng triệu du khách không biết đến, nhưng hệ thống này hiện đang làm mát các địa điểm biểu tượng của thành phố ánh sáng. Ví dụ như bảo tàng Louvre, bảo tàng Quai Branly. Hệ thống làm mát được điều hành bởi công ty Fraicheur de Paris, với 85% cổ phần thuộc về công ty năng lượng nhà nước EDF, phần còn lại thuộc về nhà điều hành giao thông công cộng RATP. Lãnh đạo của Fraicheur cho biết hệ thống làm mát ngầm mang lại lợi ích cho toàn bộ thủ đô.
“Nếu tất cả các toà nhà ở Paris được trang bị hệ thống lắp đặt tự động, như điều hòa không khí. Dần dần sẽ tạo ra một hiệu ứng ‘đảo nhiệt’ đáng kể.' Tuy nhiên, hệ thống làm mát này sẽ giúp Paris giảm nhiệt độ xuống dưới 1,8 độ C, so với việc sử dụng điều hòa ở khắp thành phố. “Ít hơn 1 độ C ở trung tâm thành phố là một con số đáng kể”.
30% hệ thống làm mát được xây dựng dọc theo bờ sông Seine. Khi nước sông đủ lạnh, một máy sẽ hút nước và sử dụng để làm lạnh nước trong hệ thống. Nhiệt sinh ra trong hệ thống sẽ trở lại sông Seine, nơi nó được hấp thụ trở lại. Sau đó, nước lạnh được bơm qua các ống đến hơn 700 địa điểm ở Paris.
Toàn bộ hệ thống làm mát ở Paris đều sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như turbine gió và các tấm pin năng lượng mặt trời. Bốn cơ sở năng lượng mặt trời mới đang chuẩn bị được xây dựng, dự kiến sẽ cung cấp năng lượng cho mạng lưới làm mát này.
Trong khi đó, những lợi ích từ việc sử dụng hệ thống làm mát tại các địa điểm nổi tiếng đã được chứng minh mang lại hiệu quả tích cực trong mùa hè năm nay. Ví dụ như bảo tàng được ghé thăm nhiều nhất trên thế giới - Louvre đã được hưởng lợi từ hệ thống này từ những năm 1990. Bởi vì 'bảo tàng cần nước lạnh để bảo vệ các tác phẩm nghệ thuật và kiểm soát độ ẩm', đây cũng là nơi lưu trữ của 550.000 tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng, bao gồm bức tranh Mona Lisa.
Giám đốc di sản của Louvre - Laurent Le Guedart cho biết hệ thống này giúp tiết kiệm chi phí đáng kể trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao do các cuộc xung đột ở Ukraine. 'Hoá đơn năng lượng của Louvre khoảng 10 triệu USD mỗi năm vào năm 2021. Chúng tôi đang cố gắng kiểm soát hoá đơn này nhiều nhất có thể trong tương lai khi giá năng lượng liên tục gặp biến động.'
Theo AP