Heosemys grandis

Rùa đất lớn hay còn gọi là rùa sen vàng (Heosemys grandis) là một loài rùa sống bán cạn, thường gặp ở các sông, suối, đầm lầy và đồng ruộng từ vùng thấp cửa sông đến độ cao khoảng 400 m, phân bố rộng rãi ở Campuchia, Việt Nam, và một số khu vực của Lào, Malaysia, Myanmar và Thái Lan.

Mô tả

Heosemys grandis có phân bố rộng rãi và do đó có thể thấy một số khác biệt về hình dạng tùy thuộc vào nơi sinh sống của chúng. Những con mới nở thường có màu sáng hơn. Gân đốt sống rõ nét hơn và các vảy bìa có răng cưa mặc dù không lớn như ở các con Heosemys spinosa non. Ở con trưởng thành, các vảy bìa gai góc này ít xuất hiện hơn, thậm chí không có, ngoại trừ phần thân sau. Chiều dài trung bình là 30–34 cm, với chiều dài tối đa được ghi nhận là 43,5 cm và những con trưởng thành lớn có thể nặng tới 10 kg, nhưng thường nặng từ 3 đến 5 kg.

Màu sắc cơ thể của chúng chủ yếu là nâu sẫm hoặc xám. Đầu của chúng có nhiều đường hoa văn màu cam. Ở một số cá thể, các đường hoa văn này có thể rất nhạt hoặc không rõ. Chúng có đôi chân mạnh mẽ và chân trước có nhiều vảy lớn. Có lớp màng giữa các ngón chân giúp di chuyển trong nước. Mai của chúng có hình dạng bầu dục điển hình và thường thấp, phù hợp với những con bán cạn sống trong rừng. Chúng có một đốt sống đơn lẻ chạy từ đầu đến cuối mai, màu vàng nhạt. Đôi khi màu sắc của đốt sống ít rõ rệt hơn, nhưng vẫn thấy ở những con Heosemys grandis lớn tuổi. Mai của dạng phía bắc thường có màu xám đen hoặc đen, với cơ thể sẫm màu hơn, trong khi dạng phía nam có màu nâu sẫm với màu cơ bản sáng hơn. Yếm có màu kem đến vàng với hoa văn hình bức xạ màu đen trên mỗi tấm, mờ dần và ít rõ ràng hơn ở con trưởng thành.

Khác với nhiều loài rùa và rùa cạn khác, con đực thường lớn hơn con cái. Mai của những con đực trưởng thành có độ lồi sâu hơn để hỗ trợ trong quá trình giao phối. Đuôi của chúng cũng dài và rộng hơn, với rảnh đặt xa hơn bên ngoài yếm so với con cái.

Môi trường sống và hành vi

Rùa đất lớn có thể sống dưới nước hoặc trên cạn và thường gặp dọc theo các vùng nước như hồ, ao, sông, suối và kênh rạch. Là loài ăn tạp, chúng tìm kiếm thức ăn cả trong nước lẫn trên cạn. Chế độ ăn của chúng bao gồm giun, ấu trùng, côn trùng, ốc sên, xác động vật, cùng với thực vật thủy sinh và trên cạn. Tương tự như các loài rùa khác, rùa đất lớn đã phát triển những khả năng thích ứng và kỹ thuật săn mồi phù hợp cho cả hai môi trường sống.

Các mối đe dọa chính

Một trong những mối đe dọa nghiêm trọng là việc đánh bắt và xuất khẩu trái phép những con rùa này để làm thực phẩm và thú cưng tại các khu vực châu Á.

Hình ảnh

Chú giải

Liên kết bên ngoài

Tài liệu liên quan đến Heosemys grandis trên Wikimedia Commons