Phong cách ngồi uống trà chanh trên vỉa hè và thảo luận đã từng là mốt, nhưng giờ đã trở nên nhạt nhòa. Nhiều doanh nghiệp buộc phải đổi ngành, nhượng lại cửa hàng vì không có lãi.
Trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (quận Bình Thạnh, TP HCM) cách đây một năm, có khoảng ba quán trà chanh nhưng bây giờ không còn hoạt động. Đường Lê Thị Riêng (quận 1) trước đây là điểm hẹn của nhiều quán nhưng hiện chỉ còn vài địa điểm kinh doanh. Hiện tượng này cũng xảy ra ở đường Nguyễn Du (quận 1), Nguyễn Thái Sơn (quận Gò Vấp)…
Chủ một quán trên đường Lê Thị Riêng cho biết, khi thịnh hành, quán của chị thường mang về doanh thu khoảng 3 triệu đồng mỗi ngày, ngày nào cũng ít nhất 1 triệu đồng. Nhưng trong hơn nửa năm qua, doanh số bán hàng giảm sút, lượng khách đến ít hơn, trong khi chi phí thuê mặt bằng là hơn chục triệu, cộng với tiền thuế và nguyên liệu đầu vào… làm cho thu nhập không đủ để bù đắp chi phí. Tháng này, chị đã chuyển qua bán bánh đa cua vào ban ngày và sắp trả lại mặt bằng vì kinh doanh không có lãi.

“Trào lưu trà chanh chém gió đã qua, vì mọi nơi đều kinh doanh theo mô hình này, khiến lượng khách giảm đi nên tôi buộc phải dừng lại”, chủ quán nói. Ban đầu, chị thấy mô hình này dễ triển khai, vì nhiều nơi làm nên cô cũng tham gia theo không cần nghiên cứu, phân tích kỹ liệu nó có mang lại nguồn thu nhập ổn định và lâu dài hay không.
Đóng cửa sớm hơn quán trên, quán trà chanh trên đường Bùi Đình Túy (quận Bình Thạnh) đã rời bỏ cuộc chơi vài tháng trước. Chị Minh, chủ quán từng kể, vào tháng 8, 9 năm trước, lượng khách đến uống rất đông đúc. Hàng ngày, doanh thu đạt 3-4 triệu là chuyện bình thường nhưng sau đó, mọi người không còn quan tâm nữa. Hai tháng trước khi ngừng kinh doanh, chị đã phải chịu lỗ khoảng chục triệu mỗi tháng chỉ để trả tiền thuê mặt bằng. “Loại hình kinh doanh này không còn sinh lời như trước nên tôi đã đóng cửa và trả lại mặt bằng”, chị chia sẻ.
Ngay cả những quán trà chanh vỉa hè, ít vốn cũng đang mất đi sức hút trên các đường phố, ngõ ngách Sài Gòn.
Linh, người trước đây là chủ quán trà chanh vỉa hè đường Bạch Đằng, quận Bình Thạnh, chia sẻ rằng vì thấy mô hình kinh doanh này dễ thực hiện, vốn ít, tiền thuê mặt bằng cũng không nhiều, chỉ cần vài bàn và ghế nhựa là có thể kinh doanh được, nên cô cũng thử làm theo trào lưu này. Nhưng thời điểm Linh bắt đầu kinh doanh cũng là lúc trà chanh chém gió đi vào giai đoạn suy giảm khi mọi người chán chường với mô hình này. Hơn nữa, cơn sốt trà chanh chủ yếu là do sự tò mò và hiếu kỳ, không đủ sức hút để giữ khách hàng quay lại thường xuyên.
Trong những tháng gần đây, chỉ còn vài người ghé thăm quán của Linh, có những đêm chỉ vài người ngồi tám chuyện, nên Linh đã quyết định đóng cửa cách đây 2 tháng. Vì không mất nhiều vốn như những quán trà chanh sang trọng khác, nên Linh không lỗ nặng mà chỉ hòa vốn.
Kinh doanh ngắn ngủi hơn Linh, Hoàng, sinh viên trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp TP HCM, mở quán trà chanh trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (quận Bình Thạnh) và chỉ kéo dài một tháng là đã ngừng hoạt động hoàn toàn.
Hoàng kể, thấy mọi người trong lớp đua nhau uống trà chanh chém gió nên nảy ra ý tưởng kinh doanh. Một số bàn, ghế, và nguyên liệu chế biến đơn giản, Hoàng lên Internet để tìm hiểu công thức pha chế. Ban đầu, Hoàng giới thiệu bạn bè trong lớp đến quán, nên quán khá đông, nhưng vài tuần sau thì không còn ai quan tâm nữa.
“Có lẽ vì không hiểu rõ về trà chanh, tôi chỉ thử nghiệm tại các quán rồi tìm kiếm công thức trên Internet nên mùi vị không phù hợp với nhiều người, dẫn đến việc mất khách. Mặc dù giá bán rẻ hơn 20-30% so với các quán khác, nhưng không có sự phát triển, nên tôi buộc phải dừng kinh doanh”, Hoàng chia sẻ.

Tại Hà Nội – “điểm xuất phát của trà chanh”, tình hình kinh doanh của người bán không quá tệ như ở TP HCM, nhưng cũng giảm hứng thú so với trước. Trên đoạn giao phố Nhà Chung – Nhà Thờ, nơi trước đây là trung tâm của trà chanh Hà Nội, khách đến thưởng thức đồ uống không còn đông đúc như trước. Giờ đây, khách chỉ cần ngồi và đợi nhân viên mang đồ ra ngay, không còn tình trạng chen lấn như trước đây.
Một chủ hàng chia sẻ rằng kinh doanh vẫn ổn, nhưng so với trước đây thì không còn nhộn nhịp. Chị kể rằng khoảng một năm trước, cả gia đình đều tham gia kinh doanh, thuê thêm 4 – 5 nhân viên để đáp ứng nhu cầu. “Một tối bán vài trăm cốc là chuyện thường, thêm đồ bán kèm như hướng dương, nem rán… thì thu nhập ít nhất cũng gần chục triệu, đặc biệt là vào những ngày đông. Nhưng bây giờ chỉ còn hai nhân viên phục vụ và người nhà quản lý tiền”, chị chia sẻ.
Thời kỳ mới mở, nhân viên ở các quán ở đây phục vụ liền tay mà không kịp, khách đến đông đúc đến nỗi không còn chỗ ngồi, khu vực để xe cũng chật ních. Mô hình trà chanh vỉa hè nhanh chóng lan rộng ra nhiều nơi khác ở Hà Nội và được đa số khách hàng, đặc biệt là giới trẻ, hoan nghênh.
Vỉa hè gần cầu vượt Ngã Tư Sở rộng lớn và thoáng đãng, nhanh chóng trở thành điểm hẹn quen thuộc cho nhóm bạn trong “đợt sốt trà chanh”. Khoảng 21h hàng ngày, toàn bộ vỉa hè từng kín đáo bây giờ chỉ còn vài ba nhóm, không quá 20 người ngồi.
Khi tin đồn về việc sử dụng hóa chất để pha chế lan truyền, nhiều khách hàng bắt đầu tránh xa trà chanh. Ngân Giang, nhân viên văn phòng trên phố Cát Linh, người trước đây là một người hâm mộ của trà chanh, bày tỏ: “Cách đây hơn 2 năm, tôi thường xuyên uống mỗi tuần, nhưng giờ nghe nói về việc pha chế bằng hóa chất nên tôi sợ không muốn uống nữa”.
Không giống như những địa điểm lớn, các quán nhỏ trên một số tuyến phố ít khách dần, không đủ chi phí để hoạt động nên họ bỏ trà chanh, chuyển sang bán trà đá và nhiều loại đồ ăn vặt khác để tăng doanh thu.
Lý do khiến trào lưu thịnh hành của trà chanh chém gió từng làm mưa làm gió đột ngột thoi thóp và giờ đây, dường như đang dần tan biến. Theo giới doanh nhân, nguyên nhân chính là sự đua đòi kinh doanh theo kiểu này của mọi người, trong khi nhu cầu không đặc biệt lớn. Ngoài ra, nhiều thông tin phản ánh về cách pha chế trà chanh sử dụng hóa chất của một số quán khiến người tiêu dùng hầu như tránh xa loại thức uống từng rất thịnh hành trong hơn một năm qua.
Đánh giá về tình hình trên, một chuyên gia kinh tế nhận định, thường thì trào lưu đến nhanh và đi nhanh. Nhiều người thấy chỉ cần đầu tư ít vốn, có lợi nhuận cao, và mô hình đơn giản là nhanh chóng tham gia mà không biết rằng để kinh doanh bền vững, cần luôn tạo ra cái mới, độc đáo, với bí quyết riêng.
Mặt khác, mô hình này thất bại nhanh chóng vì những người kinh doanh thường có tầm nhìn ngắn và theo đà đám đông. Chỉ cần thấy nơi nào, ngành nào dễ “ăn” hay “một vốn bốn lời” là họ sẽ tự mình đổ xô vào. Do đó, hàng loạt quán mọc lên và nhanh chóng trở nên quá tải, dẫn đến việc nhiều cửa hàng phải đóng cửa vì thua lỗ là điều không tránh khỏi. Ngoài ra, nhiều quán chỉ quan tâm đến việc kiếm lợi nhuận nhanh chóng trong vòng 1-2 tháng mà quên mất về rủi ro và các giá trị lâu dài như thương hiệu, uy tín, chất lượng, và niềm tin của khách hàng, nên chỉ cần một thay đổi nhỏ từ thị trường là đủ để làm biến mất chúng.
***
Nguồn: Hướng dẫn du lịch Mytour.com – Theo Vnexpress
Mytour.comTháng Một 2, 2014