Hiện tượng trẻ giật mình khi ngủ: Có nên lo lắng?
Chia sẻ của Bác sĩ Đàm Thị Quỳnh - Trung tâm Nhi - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Times City
Phản xạ Moro (phản xạ giật mình): Thường xảy ra khi trẻ giật mình do âm thanh lớn hoặc chuyển động mạnh. Trong phản xạ này, trẻ có thể mở rộng cả tay và chân ra khỏi cơ thể, kèm theo tiếng khóc. Ngay sau đó, trẻ sẽ thu tay lại như ôm lấy bản thân. Phản xạ này thường kéo dài đến khi trẻ đạt 5 - 6 tháng tuổi.
1. Khi phản xạ giật mình diễn ra, bé trải qua hai giai đoạn
- Giai đoạn 1: Trẻ trải nghiệm cảm giác giống như đang rơi tự do. Phản ứng đầu tiên của bé là nâng và duỗi tay, thậm chí thở hổn hển và quấy khóc.
- Giai đoạn 2: Trẻ cuộn tay và chân lại gần cơ thể, trở về tư thế tương tự như thai nhi.
Không có cách nào để ngăn cản phản xạ giật mình xảy ra. Trẻ sơ sinh giật mình trong những tháng đầu đời có nghĩa là bé đang khỏe mạnh. Phản xạ này thường chỉ xảy ra trong vài giây ngắn ngủi nhưng có thể làm trẻ tỉnh giấc và quấy khóc.
2. Nguyên nhân khiến trẻ giật mình khi ngủ là gì?
Nguyên nhân khiến trẻ giật mình khi ngủ chia thành hai nhóm chính: lành tính và bệnh lý.
- Nguyên nhân lành tính: Đây là phản xạ sinh lý, thường xảy ra khi trẻ chưa quen với môi trường, gặp tiếng ồn, hoặc đặt xuống bất ngờ. Hiện tượng này thường chỉ kéo dài trong vài giây và sau đó tự giải quyết mà không cần lo lắng nhiều.
- Nguyên nhân bệnh lý: Bao gồm trẻ bị ốm (ho, sốt, cảm cúm,...), hội chứng trào ngược dạ dày, thiếu canxi, tổn thương hệ thần kinh trung ương, hay bệnh lý tim bẩm sinh... Đây là những yếu tố có thể làm trẻ không ngủ ngon giấc và dễ bị giật mình. Bố mẹ cần quan sát và nếu tình trạng kéo dài hoặc có dấu hiệu lạ, hãy đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn.
3. Cách giúp trẻ giữ giấc ngủ tốt hơn?
Nguyên nhân chính khiến trẻ giật mình là tiếng ồn, tạo cảm giác hoảng sợ cho trẻ. Vì vậy, hãy để trẻ ngủ trong môi trường yên tĩnh, cách xa loa đài, ti vi,... Môi trường thoáng đãng, tránh gió lùa và yên tĩnh sẽ giúp trẻ có giấc ngủ sâu hơn. Điều này là quan trọng để hạn chế hiện tượng giật mình ban đêm.
- Đảm bảo bé no trước khi đi ngủ: Trẻ khi đói có thể giật mình tỉnh giấc. Hãy đảm bảo bé được bú no trước khi đi ngủ. Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời, giúp trẻ phát triển và có giấc ngủ ngon mỗi đêm.
- Giữ bé gần mẹ: Nhiều trẻ giật mình do cảm giác sợ hãi. Do đó, trong những tháng đầu đời, hãy giữ bé gần mẹ. Trước khi tự ngủ, hãy ôm bé một chút, sau đó đặt bé xuống giường khi bé đã ngủ đủ sâu. Tránh tạo thói quen để đầu bé nằm trên tay mẹ khi bé ngủ, vì điều này có thể tạo thói quen xấu cho bé. Khi bé ngủ say, đặt bé xuống giường từ từ để tránh làm bé giật mình và không phụ thuộc vào mẹ.
- Khuyến khích bé vận động: Các động tác nhẹ nhàng như co duỗi cơ bắp giúp bé kiểm soát phản xạ và giảm tình trạng giật mình. Hỗ trợ bé vận động bằng cách để bé nằm sấp và tự ngóc đầu lên hoặc tự kiểm soát đầu và cổ.
Giữ ánh sáng trong phòng ở mức dịu dàng giúp trẻ giảm tình trạng giật mình. Không nên tắt mở đột ngột ánh sáng mạnh khi bé đang ngủ. Đừng tắt đèn hoàn toàn để mẹ có thể quan sát bé và phát hiện sớm bất thường nếu có. Tuy nhiên, đèn cũng không nên quá sáng. Ánh đèn ngủ nhẹ và dịu dàng sẽ giúp bé cảm thấy an tâm hơn và giúp mẹ chăm sóc bé dễ dàng hơn trong đêm.
Hạn chế mọi yếu tố gây “giật mình”. Ngoài các yếu tố chính đã nói trên, mẹ cần chú ý đến một số điều khác:
- Không vui đùa với bé trước khi đi ngủ để tránh kích thích thần kinh cho bé.
- Luôn đảm bảo thay tã cho bé đúng cách, sạch sẽ, êm ái để hỗ trợ giấc ngủ.
- Quần áo của bé nên mềm mại, thoải mái, tạo cảm giác dễ chịu nhất có thể.
Trẻ sơ sinh thường xuyên giật mình có thể do thiếu canxi hoặc mắc các vấn đề bệnh lý như hội chứng trào ngược dạ dày, tổn thương hệ thần kinh trung ương, tim bẩm sinh,... Trong những trường hợp này, bố mẹ cần đưa bé đến thăm bác sĩ chuyên khoa để làm rõ nguyên nhân và nhận tư vấn từ chuyên gia giúp xác định chẩn đoán và phương pháp điều trị tốt nhất cho bé.
Trong những trường hợp đặc biệt, nếu mẹ đã thử nhiều biện pháp mà bé vẫn giật mình thường xuyên, và bé có các dấu hiệu bất thường như quấy khóc nhiều, đổ mồ hôi, ít bú,... mẹ nên đưa bé đến thăm bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức để được kiểm tra và điều trị kịp thời. Sau liệu pháp, hãy bổ sung các chất dinh dưỡng như Kẽm, Selen, Crom, Vitamin B1 và B6, gừng, chiết xuất quả sơ ri (vitamin C),... để hỗ trợ hệ miễn dịch, tăng cường sức khỏe và giảm nguy cơ bệnh tật.
Cha mẹ đừng quên thường xuyên theo dõi những thông tin hữu ích về chăm sóc trẻ trên trang web: Mytour.com.
