Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (tiếng Anh: Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership – CPTPP), còn được gọi là TPP11, là một hiệp định thương mại bao gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, México, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam.

CPTPP giữ lại hầu hết các điều khoản của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), nhưng loại bỏ 22 điều khoản mà Mỹ ủng hộ và các quốc gia khác phản đối, đồng thời điều chỉnh yêu cầu để không cần sự tham gia của Mỹ. Hiệp định TPP được ký vào ngày 4 tháng 2 năm 2016, nhưng không có hiệu lực vì Mỹ đã rút lui.

Vào tháng 5 năm 2017, các quốc gia ký kết ban đầu của TPP (ngoại trừ Mỹ) đã đồng ý phục hồi hiệp định và ký kết Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương vào tháng 1 năm 2018. Lễ ký chính thức được tổ chức vào ngày 8 tháng 3 năm 2018 tại Santiago, Chile.

Hiệp định có hiệu lực sau 60 ngày từ khi được phê duyệt bởi ít nhất 50% số quốc gia ký kết (6 trong số 11 quốc gia). Quốc gia thứ 6 phê duyệt hiệp định là Úc vào ngày 31 tháng 10, và hiệp định chính thức có hiệu lực từ ngày 30 tháng 12 năm 2018.

Khi được ký kết, tổng sản phẩm quốc nội của 11 quốc gia tham gia chiếm 13,4% toàn cầu (tương đương 13,5 nghìn tỷ USD), làm cho CPTPP trở thành khu vực thương mại tự do lớn thứ ba trên thế giới về GDP, sau Khu vực Thương mại Tự do Bắc Mỹ và Thị trường chung Châu Âu.

Phê chuẩn

Vào ngày 28 tháng 6 năm 2018, México là quốc gia đầu tiên hoàn tất quy trình phê chuẩn CPTPP trong nước, với Tổng thống Mexico Enrique Peña Nieto tuyên bố: 'Với hiệp định thế hệ mới này, Mexico mở rộng quan hệ kinh tế toàn cầu và thể hiện cam kết về tự do và cởi mở trong giao thương.'

Ngày 6 tháng 7 năm 2018, Nhật Bản đã trở thành quốc gia thứ hai phê chuẩn hiệp định.

Ngày 19 tháng 7 năm 2018, Singapore là quốc gia thứ ba phê chuẩn hiệp định và gửi văn bản phê duyệt của mình.

Ngày 17 tháng 10 năm 2018, Quốc hội Úc đã thông qua các quy định liên quan đến CPTPP tại Thượng viện. Việc phê chuẩn chính thức được gửi vào thứ Tư, ngày 31 tháng 10 năm 2018.

Ngày 25 tháng 10 năm 2018, New Zealand đã phê chuẩn CPTPP, nâng tổng số quốc gia đã chính thức chấp thuận hiệp định lên bốn.

Cũng vào ngày 25 tháng 10 năm 2018, Canada đã hoàn tất việc thông qua và nhận sự đồng ý của hoàng gia cho CPTPP. Việc phê chuẩn chính thức được gửi vào ngày thứ Hai, 29 tháng 10 năm 2018.

Ngày 2 tháng 11 năm 2018, Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương cùng các tài liệu liên quan đã được trình lên Quốc hội Việt Nam để phê duyệt. Đến ngày 12 tháng 11 năm 2018, Quốc hội Việt Nam đã thông qua nghị quyết phê chuẩn CPTPP, và việc phê chuẩn chính thức được gửi vào ngày 15 tháng 11 năm 2018.

Ngày 19 tháng 9 năm 2021, Bộ Ngoại thương và Du lịch Peru (Mincetur) thông báo rằng Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã chính thức có hiệu lực tại Peru.

Các ứng cử viên tiềm năng

Vào tháng 1 năm 2018, Chính phủ Vương quốc Anh đã thông báo rằng họ đang xem xét khả năng gia nhập Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương nhằm thúc đẩy xuất khẩu sau khi rời Liên minh châu Âu vào tháng 3 năm 2019. Họ đã bắt đầu các cuộc thảo luận không chính thức với các quốc gia thành viên của Hiệp định.

Ngày 25 tháng 1 năm 2018, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã thông báo trong một cuộc phỏng vấn rằng Hoa Kỳ có thể quay lại TPP nếu thỏa thuận này có lợi hơn đáng kể cho nước Mỹ. Trump đã rút Hoa Kỳ khỏi TPP vào tháng 1 năm 2017.