Hình ảnh chiếc thuyền trong Hai đứa trẻ

Hình ảnh của chiếc thuyền trong Hai đứa trẻ

Bài văn mẫu về hình ảnh chiếc thuyền trong Hai đứa trẻ

Bài viết của chúng tôi

Thành quả của sự pha trộn văn minh phương Tây, hiện diện tại Việt Nam trong thời kỳ thống trị thuộc địa Đông Dương, không chỉ là sự thay đổi trong đời sống kinh tế - xã hội mà còn mang đến cho văn chương Việt Nam một nguồn tư liệu độc đáo. Bây giờ, ngoài hình ảnh thuyền - bến sông, văn chương nước nhà đã bổ sung thêm hình ảnh sân ga - chiếc thuyền. Trong số nhiều tác phẩm trước năm 1945, truyện ngắn Hai đứa trẻ của Thạch Lam đã miêu tả như sau

Đầu tiên, nhà văn miêu tả hình tượng chiếc thuyền để thể hiện tình trạng khốn khó của cuộc sống. Cuộc sống 'đang cùn đi, gỉ đi' (Nam Cao) đã là chủ đề phổ biến trong văn chương trước cách mạng tháng Tám. Với mỗi nhà văn, chủ đề này sẽ được thể hiện theo cách riêng. Trong Hai đứa trẻ, nhà văn Thạch Lam quan sát hiện thực cuộc sống qua tình huống của chiếc thuyền đến sân ga. Trong khu phố nghèo, câu chuyện Hai đứa trẻ diễn ra. Đây là nơi có đường sắt và sân ga, nơi mà chiếc thuyền theo lịch trình hằng đêm về đón và trả khách. Chiếc thuyền vô hình này đã trở thành một phần của cuộc sống trong khu phố nghèo. Đó là hy vọng của nhiều người trong cuộc sống khó khăn. Vì vậy, mỗi đêm, mọi người thức trông đợi chiếc thuyền quay về sân ga. Đối với chị em Liên, việc đợi tàu là vì lý do khác. Trong tác phẩm, hình tượng chiếc thuyền được miêu tả qua góc nhìn của chị em Liên. Phong cách mô tả của nhà văn theo kiểu từ xa đến gần. Khi chiếc thuyền sắp đến sân ga, nó được nhận ra qua 'ngọn lửa xanh biếc' và tiếng còi 'trong đêm khuya kéo dài ra theo ngọn gió xa xôi'. Gần hơn, chiếc thuyền hiện lên với 'một làn khói bừng sáng trắng', với 'các toa đèn sáng rực, chiếu ánh sáng xuống lòng đường'. Tất cả hình ảnh, âm thanh, ánh sáng... của đoàn tàu được hai chị em Liên quan sát kỹ lưỡng. An nói với Liên: 'Tàu hôm nay không đông chị nhỉ'. Câu nói này thể hiện hai hiện thực. Thứ nhất, chị em Liên vẫn thức mỗi đêm đợi tàu. Thứ hai, so với trước, chuyến tàu hôm nay ít khách hơn. Ở hoàn cảnh khác, sự đông đúc hay vắng vẻ trong chuyến tàu có thể là điều bình thường. Nhưng trong trường hợp này, lời nhận xét của An mang ý nghĩa sâu sắc về chủ đề tư tưởng 'cuộc sống đang tàn lụi' của nhà văn. Để hiểu rõ điều này, cần xem câu nói của An trong bối cảnh các câu văn khác của tác phẩm.

Chúng tôi muốn đề cập đến ba câu văn, đoạn văn sau:

- 'Hôm nay, ngày thị trường, mà bán hàng cũng chẳng lên xuống gì cả'.

- 'Giờ này mà họ chưa xuất hiện à?'.

- 'Ngày trước, ở bến ga, có vài quán cơm mở cửa đón khách, đèn sáng đến nửa đêm. Nhưng giờ họ đã đóng cửa, im lặng tối đen như cả ngoại ô'.

Câu đầu tiên là suy nghĩ của Liên, câu thứ hai là lời chị Tý, và đoạn trích dẫn thứ ba là mô tả của nhà văn về các quán ăn ở bến ga. Trong ngày chợ, Liên bán hàng 'chẳng có gì thay đổi cả'. Khách hàng của chị Tý không đến mua hàng đều đặn như mọi khi. Cảnh các quán ăn ở bến ga thật đau lòng. Cảnh tấp nập với 'đèn sáng cho đến nửa đêm' giờ chỉ còn là ký ức. Hiện thực trước mắt thật làm lòng u buồn: những quán cơm đóng cửa kín đáo, lạc lõng giữa bóng đêm dày đặc. Kết nối những hình ảnh và chi tiết trên, chúng ta có thể nhận thức được chủ đích nghệ thuật của Thạch Lam. Nhà văn không áp đặt triết lý như Nam Cao mà để nghệ thuật tự 'nói lên'. Văn của Thạch Lam nhẹ nhàng nhưng sâu sắc vì thế.

Hình tượng của con tàu, ngoài sự miêu tả thực tế, còn mang theo mình ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Tính chất biểu tượng của nó hiện rõ qua dải ánh sáng sặc sỡ. Trong tâm hồn của những thiếu nhi thơ ấu như Liên và An, ánh sáng từ con tàu mở ra một thế giới khác, nơi 'vui tươi và nhộn nhịp'. Điều này đối lập hoàn toàn với không khí buồn bã, êm đềm của con phố huyện. 'Con tàu như một phần thế giới khác đang lướt qua. Một thế giới khác biệt, với Liên, xa lạ so với ánh sáng dịu dàng từ đèn của chị Tý hay lửa của bác Siêu'. Trên cơ sở của nhận thức về sự đan xen giữa hai loại ánh sáng đó, tâm trạng trong trẻo của Liên nảy sinh mong muốn về những thay đổi trong cuộc sống. Rõ ràng, những đứa trẻ như Liên và An đã mất đi cái trong trẻo, hồn nhiên của tuổi thơ. Thay vào đó là nỗi buồn và sự cố gắng hy vọng vào ngày mai. Hành động đợi chờ tàu của hai chị em là biểu hiện của cái lý do đó. Ta có thể hiểu tại sao, ngay khi con tàu rời bến ga, Liên ngay lập tức 'lặng theo giấc mơ'. Tâm hồn của Liên đang hướng về thế giới ánh sáng rỡ ràng và âm nhạc sôi động. Khi Thạch Lam viết câu 'Liên lặng theo giấc mơ', có lẽ ông cũng đang chia sẻ nỗi lo lắng về sự thay đổi không ngừng!